Kể từ ngày 01/05/2026, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhứt không còn là thành viên của Tổ chức các nước xuất cảng dầu lửa – OPEC và liên minh OPEC+. Thông báo được Abou Dhabi đưa ra ngày 28/04 đúng vào thời điểm khủng hoảng dầu hỏa toàn cầu và đánh dấu một thất bại cho liên minh vốn bị lung lay vì xung đột ở Trung Đông.
Trụ sở Tổ chức Các nước Xuất cảng Dầu mỏ (OPEC) tại Vienna, Áo Đại Lợi, ngày 28/05/2024. REUTERS – Leonhard Foeger
Chính quyền Abou Dhabi giải thích lý do là vì « lợi ích quốc gia » và nhằm thực hiện chiến lược năng lượng lâu dài. Là thành viên của OPEC từ năm 1967, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhứt chiếm khoảng 13% sản lượng của Tổ chức trước khi xảy ra chiến tranh Ba Tư, với hạn ngạch 3,5 triệu thùng/ngày.
Theo trang Franceinfo, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhứt là một trong số ít quốc gia có tiềm năng chưa được khai thác và trữ lượng đáng kể. Rời khỏi OPEC sẽ giúp họ giành quyền tự chủ và cung cấp dầu lửa cho thế giới, đặc biệt là Tây phương, trong tương lai trong khi đa số hạ tầng cơ sở dầu hỏa của Ba Tư và Y Lạp Khắc (Irak) bị phá hủy do chiến tranh và cần thời gian dài để tái thiết.
Trả lời RFI, chuyên gia về Trung Đông David Rigoulet-Roze, chuyên viên nghiên cứu tại Học Viện Phân tách chiến lược Pháp Quốc, giải thích :
« Đây là hệ quả của một số căng thẳng với “ông chủ” OPEC và OPEC+, trong trường hợp này có hai “ông chủ” là Ả Rập Saudi và Nga. Chúng ta biết rằng đang xảy ra những căng thẳng địa-chánh-trị, chứ không chỉ riêng về kinh tế, với Ả Rập Saudi, đặc biệt là liên quan đến Dã Môn (Yemen), vấn đề gây những bất đồng rõ rệt. Ngoài ra, Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhứt muốn được giảm bớt ràng buộc về hạn ngạch. Trên nguyên tắc, họ không được vượt quá 3 triệu thùng dầu xuất khẩu mỗi ngày, trong khi họ có năng lực xuất cảng tới 4 triệu thùng.
Thêm vào đó là những sự kiện vừa xảy ra. Hiện tại, đối với Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhứt, phải bước vào một kỷ nguyên mới trong khi mối quan hệ phụ thuộc vào các điểm nghẽn như eo biển Hormuz để xuất cảng dầu khí đang trở thành gánh nặng cho tương lai. Vì vậy, đây cũng là một cách để đẩy nhanh sự thay đổi mô hình, trong bối cảnh những gì vừa xảy ra, nhằm giảm bớt sự phụ thuộc như hiện nay của tất cả các chế độ quân chủ dầu mỏ ».
OPEC bị suy yếu
Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhứt nằm trong số những quốc gia bị ảnh hưởng nặng nề nhất bởi các cuộc tấn công của Tề Lan (Tehran) ở vùng Vịnh để trả đũa cuộc tấn công của Do Thái và Mỹ ngày 28/02/2026 nhắm vào Ba Tư. Sau khi Ca Tháp Nhĩ (Qatar) rời OPEC năm 2019, tiếp theo là Ách Qua Đa Nhĩ (Ecuador) và An Ca Lạp (Angola), quyết định của chính quyền Abu Dhabi sẽ làm suy yếu tổ chức OPEC.
Trả lời AFP, chuyên viên phân tích Jorge Leon tại Rystad Energy, nhận định: « Về lâu dài, điều này (quyết định của Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhứt) sẽ dẫn đến sự suy yếu cấu trúc của OPEC » bởi vì « cùng với Ả Rập Saudi, đây là một trong số ít các thành viên có năng lực dự trữ đáng kể – phương thức mà nhóm này xử dụng để gây ảnh hưởng với thị trường ». Điều này làm dấy lên « những câu hỏi về tính bền vững của vai trò của Ả Rập Saudi » và cho thấy một thị trường dầu mỏ « có rủi ro biến động hơn ».
Được thành lập vào năm 1960, OPEC hiện bao gồm 12 thành viên dưới sự lãnh đạo của Ả Rập Saudi. Đến năm 2016, tổ chức thành lập liên minh với 10 nước khác, trong đó có Nga, mang tên OPEC+, nhằm giới hạn nguồn cung và hỗ trợ giá cả trước những thách thức từ sự cạnh tranh của Mỹ.
(Theo RFI)
