Lệnh hưu chiến được tổng thống Mỹ ban hành liệu có sẽ sớm tan vỡ ? Vài giờ sau khi thông báo tạm ngưng không kích trong 15 ngày, tối ngày 08/04/2026, Tổng thống Donald Trump cho biết quân đội Mỹ vẫn được duy trì gần Ba Tư cho đến khi đạt một « thỏa thuận thực sự », đồng thời khẳng định thỏa thuận ngừng bắn với Ba Tư « không bao gồm Lê Ba Nộn (Lebanon) », trong khi Teheran xem hưu chiến ở nước này là một trong số « các điều kiện thiết yếu » cho đàm phán.
Phó Tổng thống Mỹ J.D Vance phát biểu tại sân bay ở Hoa Thịnh Đốn D.C, Hoa Kỳ ngày 08/04/2026. REUTERS – Jonathan Ernst
Luận điểm của Hoa Thịnh Đốn một lần nữa đã được Phó Tổng thống JD. Vance, sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ đàm phán với Ba Tư ở Islamabad, nhắc lại trước khi rời Budapest, Hung Gia Lợi.
Thông tín viên Vincent Souriau tại Hoa Thịnh Đốn cho biết thêm thông tin :
« Trả lời các phóng viên trên đường băng sân bay Budapest, nơi ông đến để ủng hộ thủ tướng Hungary Viktor Orban, phó tổng thống Mỹ JD. Vance đã bác bỏ các tuyên bố của chế độ Teheran. Ông cho biết Lê Ba Nộn (Lebanon) chưa bao giờ là một phần của các cuộc thương lượng.
Ông nói : “Tôi nghĩ ở đây có một sự hiểu lầm thực sự. Theo tôi, Ba Tư nghĩ là lệnh ngừng bắn bao gồm cả Lê Ba Nộn (Lebanon), nhưng điều đó hoàn toàn không đúng. Chúng tôi chưa bao giờ hứa điều đó, chúng tôi chưa bao giờ nói là lệnh ngừng bắn sẽ bao gồm cả Lê Ba Nộn (Lebanon). Những gì chúng tôi tuyên bố là lệnh ngừng bắn đó sẽ được tập trung vào Ba Tư và vào các nước đồng minh của Mỹ, nghĩa là Do Thái và các nước vùng Vịnh.”
Phó tổng thống Mỹ còn bác bỏ các đòi hỏi của Ba Tư liên quan đến vấn đề làm giầu chất uranium. Phó Tổng thống JD Vance tuyên bố việc các quan chức Ba Tư nghĩ họ có quyền làm điều đó và việc họ đưa vấn đề này vào trong dự thảo thỏa thuận, là không quan trọng. Bởi vì Ba Tư không phải là bên quyết định.
Ông nói tiếp: “Chúng tôi thực sự không quan tâm đến những gì mà Ba Tư cho là họ có quyền làm. Chúng tôi quan tâm đến điều họ làm. Và tôi tin rằng Tổng thống rất rõ ràng về vấn đề làm giàu uranium : Lập trường của chúng tôi về hồ sơ này là không thay đổi”.
Tỏ ra không khoan nhượng, nhưng JD. Vance sẽ là người nắm giữ vai trò then chốt trong các cuộc đàm phán, theo dự kiến diễn ra vào thứ Bảy, 11/04/2026, tại Islamabad. Ông là người mà Tổng thống Donald Trump đã chỉ định để dẫn đầu phái đoàn Mỹ cùng với Steve Witkoff và Jared Kushner. »
AFP hôm nay, 09/04/2026, dẫn lời một viên chức cấp cao của Tòa Bạch Ốc xin ẩn danh, cho biết kế hoạch 10 điểm của Ba Tư bao gồm các đòi hỏi mà Hoa Thịnh Đốn khó chấp thuận và đó không phải là tài liệu dùng làm cơ sở cho đàm phán. Viên chức này nói thêm rằng « tài liệu mà báo chí Ba Tư đề cập đến không phải là bản kế hoạch mà Hoa Kỳ đang xem xét », và Hoa Kỳ « sẽ không đàm phán công khai ».
Teheran : Ba điểm chính trong kế hoạch 10 điểm của Ba Tư đã bị Do Thái vi phạm
Đại sứ Ba Tư tại Ba Cơ Tư Thản (Pakistan), Reza Amiri Moghadam, xác nhận trên mạng X là phái đoàn Ba Tư đã đến Ba Cơ Tư Thản (Pakistan) vào tối ngày 9/04/2026, theo lời mời của thủ tướng Shehbaz Sharif, để đàm phán về kế hoạch 10 điểm do Teheran đề xướng, « bất chấp thái độ hoài nghi của công chúng Ba Tư, do Do Thái liên tục vi phạm lệnh ngừng bắn nhằm phá hoại sáng kiến ngoại giao ».
Tối hôm qua, tổng thống Ba Tư tuyên bố ngừng bắn ở Lê Ba Nộn (Lebanon) là một trong những điều kiện thiết yếu của kế hoạch mà Ba Tư đề xướng. Phát biểu cứng rắn của Teheran được đưa ra sau khi Do Thái tấn công Lê Ba Nộn (Lebanon) với cường độ mạnh chưa từng có, gây nhiều thiệt hại nhân mạng.
Từ Teheran, thông tín viên Siavosh Ghazi cho biết thêm :
« Chủ tịch Quốc Hội Ba Tư, Mohammad Baqer Qalibaf, nhấn mạnh rằng ba điểm chính trong kế hoạch 10 điểm của Ba Tư đã bị vi phạm ngay cả trước khi các cuộc đàm phán bắt đầu. Dẫn đầu phái đoàn của Teheran tham gia đàm phán, chủ tịch Quốc Hội Ba Tư tuyên bố trong hoàn cảnh như vậy, thỏa thuận ngừng bắn và đàm phán song phương là vô nghĩa.
Ông Qalibaf đặc biệt nêu lên vụ tấn công của Do Thái nhắm vào tổ chức Hezbollah và Lê Ba Nộn (Lebanon), việc drone Hermes 900 bay qua lãnh thổ Ba Tư bị bắn hạ ở miền trung nước này và cuối cùng là về việc Hoa Kỳ bác bỏ quyền làm giàu uranium của Ba Tư.
Teheran cũng thể hiện lập trường cứng rắn hơn với Do Thái. Một chỉ huy của Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo viết : « Bất kỳ hành động gây hấn nào chống lại Hezbollah đều là hành động gây hấn chống lại Ba Tư. Chúng tôi đang chuẩn bị đáp trả cứng rắn đối với tội ác mà Do Thái gây ra ».
Cuối cùng, về tình hình eo biển Hormuz, hầu như chưa có gì thay đổi. Không có tàu chở dầu nào có thể đi qua eo biển này. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Ba Tư tiếp tục duy trì áp lực, tuyên bố rằng tuyến đường chính bị đóng do có mìn. Các tàu được phép đi qua eo biển Hormuz phải xử dụng các tuyến đường thay thế gần bờ biển Ba Tư. Đây là một cách để Teheran cho thấy họ đang kiểm soát chặt chẽ hoạt động giao thông ».
(Theo RFI)
