Lực lượng hải quân của Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Ba Tư ngày 09/04/2026 cho biết tầu thuyền qua eo biển Hormuz phải đi theo hai tuyến đường thay thế, gần phía bờ biển Ba Tư, với lý do « có thủy lôi » trên tuyến đường thông thường xa ngoài khơi. Đồng thời họ cho biết có ý định áp phí đối với tàu thuyền đi qua eo biển Hormuz. Tổng thống Trump không phản đối, thậm chí đề xướng thành lập một liên doanh với Ba Tư.
Một tàu chở hàng ở Vịnh Ba Tư gần eo biển Hormuz. Ảnh tư liệu ngày 11/03/2026. © Stringer / Reuters
Trong thông cáo có đính kèm theo bản đồ hải trình ở phía bắc và nam đảo Larak, Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Ba Tư yêu cầu các tầu thuyền phải phối hợp với hải quân nước này để tránh va chạm với thủy lôi cho đến khi có lệnh mới, và phải đi theo các tuyến đường thay thế tại eo biển Hormuz.
Cụ thể, theo AFP, để đi vào vùng Vịnh từ vùng biển Oman, tàu thuyền phải đi tuyến đường nằm giữa bờ biển Ba Tư và đảo Larak, tuyến đường mà tạp chí hàng hải tham chiếu Lloyd’s List mệnh danh là « cổng thu phí Teheran ». Hành trình ra khỏi vùng Vịnh đi theo hướng phía nam của đảo, tránh tuyến đường bình thường gần với bờ biển Oman.
Thông báo đưa ra sau khi trong đêm thứ Ba sang sáng thứ Tư 08/04, Mỹ và Ba Tư thỏa thuận ngừng bắn 15 ngày. Trong khoảng thời gian này, Ba Tư cho biết sẽ duy trì quyền kiểm soát eo biển Hormuz, cho phép « lưu thông giới hạn mỗi ngày », theo một « giao thức an ninh dưới sự giám sát và theo các quy định do Ba Tư đặt ra ».
Một nguồn tin ngoại giao Ba Tư xác nhận với báo Pháp Le Monde rằng chính quyền Teheran đang thực hiện một « cơ chế mới », lập một khoản phí tại tuyến đường hàng hải quan trọng này. Còn theo nhật báo Financial Times Anh Quốc, Teheran dự định thu 1 đô-la cho mỗi thùng dầu đi qua Hormuz, chỉ thanh toán bằng tiền mã hóa. Theo tính toán của Marc-Antoine Eyl-Mazzega, giám đốc Trung tâm Năng lượng và Khí hậu, Học viện Quan hệ Quốc tế Pháp, với mức phí này, Ba Tư có thể thu về mỗi ngày 14 triệu đô-la.
Trả lời truyền thông Mỹ ABC, Tổng thống Mỹ Donald Trump không tỏ thái độ phản đối, và cho biết đồng tình với ý định này của Ba Tư, thậm chí còn nghĩ đến việc thành lập một « liên doanh » để thu lợi cùng với Ba Tư. Nguyên thủ Mỹ khẳng định đó là một « điều tuyệt vời », và lựa chọn này sẽ giúp « bảo đảm an ninh » eo biển, và « bảo vệ khu vực trước nhiều nước khác », có lẽ ám chỉ Trung Hoa, nước tiêu thụ dầu mỏ Iran nhiều nhứt thế giới.
(Theo RFI)
