Hôm 07/01/2026, Tòa Bạch Ốc thông báo tổng thống Mỹ Donald Trump đang « tích cực » tìm hiểu với nhóm cố vấn an ninh quốc gia của ông về tình huống mua đảo Greenland, lãnh thổ tự trị của Đan Mạch. Tuy nhiên, khi trả lời báo giới, phát ngôn viên phủ tổng thống, là bà Karoline Leavitt, một lần nữa không loại trừ tiềm năng Mỹ có thể dùng lực lượng quân sự chiếm đóng Groenland.
Những ngôi nhà phủ đầy tuyết trên bờ biển của một vịnh thuộc Nuuk, Greenland, ngày 07/03/2025. AP – Evgeniy Maloletka
Cũng trong hôm 7/01/2026, ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio thông báo sẽ có cuộc thảo luận với thủ tướng Đan Mạch và thủ tướng Greenland. Về phía Đan Mạch, ngoại trưởng Vivian Motzfeldt cho biết chánh phủ sẽ có cuộc gặp với ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio vào tuần tới, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng về tương lai của hòn đảo tự trị Greenland nằm ở Bắc Cực. Ông cũng khẳng định chính Đan Mạch là bên đề nghị cuộc gặp này với Hoa Thịnh Đốn. Tuy nhiên, hiện giờ chưa có thông tin cụ thể về địa điểm và hình thức tổ chức cuộc họp. Quan điểm của Copenhagen vẫn là lãnh thổ Greenland không phải để mua bán.
Trước đó, ngày 06/01, phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc,là bà Karoline Leavitt, tuyên bố ông Trump đang xem xét « nhiều kế hoạch » để có được Greenland, kể cả sử dụng võ lực, làm dấy lên nhiều lo ngại và phản đối trong cộng đồng quốc tế, nhất là từ Đan Mạch và Âu châu.
Theo AFP, phát biểu trước báo chí tại Điện Capitol ở Thủ đô Hoa Thịnh Đốn, ngoại trưởng Marco Rubio hôm 7/01/2026 cũng nhắc lại tuyên bố của bà Karoline Leavitt và nhấn mạnh : « Nếu xác định được mối đe dọa đối với an ninh quốc gia của Hoa Kỳ, tổng thống nào cũng có quyền lựa chọn giải quyết vấn đề đó bằng biện pháp quân sự ».
Trái với các phát biểu của Tòa Bạch Ốc, lãnh đạo phe Cộng Hòa ở Hạ Viện Mỹ, là ông Mike Johnson, khẳng định: « Không ai nói đến việc sử dụng võ lực ở Greenland ».
Sự ủng hộ của các đảng đòi độc lập cho Greenland
Cho dù Đan Mạch và các nước Âu châu khác phản đối ý định của Donald Trump « thâu tóm » Greenland, nhưng tại hòn đảo tự trị này, đối với những đảng ủng hộ độc lập, đây chính là cơ hội không thể bỏ lỡ.
Từ Stockholm, thông tín viên trong khu vực Bắc Âu, là Ottilia Férey, cho biết thêm :
« Hầu hết các đảng phái ở Groenland đều muốn là sớm muộn gì thì Greenland cũng sẽ độc lập. Nhưng trở ngại là rất nhiều và hòn đảo Bắc Cực này vẫn phụ thuộc rất nhiều vào các khoản tài trợ của Đan Mạch, chiếm hơn một nửa chi tiêu công của Greenland.
Tuy nhiên, một số người lại xem « sự quan tâm » của tổng thống Mỹ Donald Trump đối với vùng lãnh thổ rộng lớn này là một cơ hội cần nắm bắt, một cách để thoát khỏi sự lệ thuộc vào Đan Mạch. Đó là quan điểm của Juno Berthelsen, một dân biểu Nghị viện Greenland, thuộc đảng Naleraq, đảng ủng hộ độc lập cho hòn đảo.
Juno Berthelsen nói : « Chánh quyền Donald Trump mang lại cho chúng tôi một đòn bẩy trong vị thế một quốc gia và một dân tộc khao khát độc lập. Điều mà đảng Naleraq của chúng tôi mong muốn đó là trao đổi trực tiếp với Hoa Kỳ về tương lai của chúng tôi. An ninh và quốc phòng là những yếu tố thiết yếu, và chúng tôi cần Hoa Kỳ để đạt được điều đó. Khi Donald Trump và chánh quyền của ông ấy nói rằng họ cần Greenland để đảm bảo an ninh, chúng tôi cũng cảm thấy như vậy. Chúng tôi không muốn là người Mỹ. Chúng tôi không muốn là người Đan Mạch. Chúng tôi muốn là người Greenland, hay người Inuit. Chúng tôi đang sử dụng các phương tiện trong tầm tay để đạt được mục tiêu của mình, và Hoa Kỳ đang đóng góp đáng kể cho mục tiêu đó. »
Dường như Hoa Kỳ đã có nhiều bước tiến trên lãnh thổ Greenland. Chỉ trong chưa đầy một năm, số công ty ở Greenland do Mỹ trực tiếp nắm đã tăng gấp đôi ».
(Nguồn Rfi)
(Huy Le phụ đính)
