Từ trái sang phải: Toàn quyền Úc Sam Mostyn, Toàn quyền Tiểu bang NSW Margaret Beazley, Thủ tướng Anthony Albanese và Thủ hiến Tiểu bang NSW Chris Minns tại lễ tang nạn nhân vụ xả súng Bondi, Peter Meagher – AAP
AUSTRALIA – Sau nhiều tuần chịu áp lực chánh trị từ phe đối lập, các nhóm người Do Thái và những người Úc nổi tiếng, ông Albanese đã đưa ra thông báo sau cuộc họp nội các ngày 8/01/2026. Cuộc điều tra sẽ do cựu thẩm phán Tòa án Tối cao Virginia Bell đứng đầu và sẽ tập trung vào vấn đề chống chủ nghĩa bài Do Thái và sự gắn kết xã hội.
Ông Albanese cho biết báo cáo của Dennis Richardson về việc xem xét các cơ quan an ninh sẽ là một phần của cuộc điều tra.
“Hôm nay tôi tuyên bố rằng tôi sẽ đề xuất với Toàn quyền trong cuộc họp Hội đồng Hành pháp sẽ được tổ chức vào ngày mai rằng một Ủy ban điều tra hoàng gia về chống chủ nghĩa bài Do Thái và sự gắn kết xã hội nên được thành lập. Điều này đã được thông qua tại cuộc họp nội các liên bang hôm nay. Tôi đã yêu cầu cựu thẩm phán Tòa án Tối cao, bà Virginia Bell AC, đảm nhiệm vai trò Ủy viên trưởng.”
Một ủy ban điều tra hoàng gia riêng biệt của tiểu bang New South Wales về vụ tấn công cũng sẽ được tiến hành.
Trước đó vào ngày diễn ra lễ tang cuối cùng của một nạn nhân trong vụ tấn công khủng bố Bondi, Lãnh đạo phe đối lập Sussan Ley đã gia tăng áp lực lên Chánh phủ, để thành lập một Ủy ban Hoàng gia Liên bang.
Cả Thủ tướng Anthony Albanese và bà Ley, đều tham dự lễ tang ở Sydney, của cựu thám tử cảnh sát Peter Meagher, người đã thiệt mạng khi đang chụp ảnh một sự kiện Hanukkah, trong vụ tấn công bãi biển Bondi tháng trước.
Liên đảng đã công bố các điều khoản liên quan đề nghị cho một Ủy ban Hoàng gia Liên bang, khi tập trung vào trách nhiệm của chánh phủ và việc đánh giá an ninh quốc gia, nhập cư và bảo vệ cộng đồng.
Khi nêu ra các điều khoản này, bà Ley nói rằng bất kỳ cuộc điều tra nào, cũng phải bao gồm tham vấn với gia đình các nạn nhân.
Bà Ley nói, “Thứ nhất, cần phải có sự chịu trách nhiệm hoàn toàn đối với các quyết định của cơ quan hành pháp và Bộ trưởng. Các Bộ trưởng đã được tư vấn những gì? Họ đã được cung cấp thông tin gì, đặc biệt là kể từ ngày 7 tháng 10 năm 2023? Họ đã hành động như thế nào dựa trên thông tin đó? Họ đã không hành động như thế nào? Tất cả những điều đó phải rõ ràng và quyền hạn của Ủy ban Hoàng gia, có thể làm được điều đó”.
Bà Ley cho rằng, Ủy ban Hoàng gia phải bao gồm điều mà bà gọi là, “sự đối mặt” với hệ tư tưởng cực đoan.
Bà Sussan Ley nói, “Thứ hai, cần phải có sự đối mặt với chủ nghĩa bài Do Thái và hệ tư tưởng cực đoan. Các điều khoản liên quan phải giải quyết đúng đắn, sự gia tăng có hệ thống của chủ nghĩa bài Do Thái ở Úc, chúng phải bao gồm việc đề cập đến chủ nghĩa cực đoan Hồi giáo, cũng như chủ nghĩa cực đoan cánh tả, tân Quốc xã. Gia đình các nạn nhân đã rất rõ ràng về điều này. Chủ nghĩa bài Do Thái không thể được xem xét lại, hoặc định nghĩa lại”.
Khi được hỏi, liệu bà có đang đánh đồng các phong trào cánh tả và tân Quốc xã hay không, bà Ley đã làm rõ cách diễn đạt của mình.
Bà Sussan Ley nói, “Cánh tả cực đoan và chủ nghĩa tân Quốc xã, là những từ tôi đã dùng. Đúng vậy”.
Sau đó, bà tiếp tục trình bày cách Liên đảng đề nghị, về cấu trúc cuộc điều tra.
“Và thứ ba, một Ủy ban Hoàng gia phải có quyền lực và tiếng nói thực sự, đó là lý do tại sao đề nghị của chúng tôi có ba ủy viên. Một là cá nhân tư pháp cấp cao. Ngoài ra, một thành viên của cộng đồng Do Thái có kinh nghiệm và chuyên môn, về chủ nghĩa bài Do Thái. Và Ủy viên Hoàng gia thứ ba phải là một chuyên gia an ninh quốc gia và đó là bởi vì các vấn đề pháp lý, cộng đồng và an ninh phức tạp, mà ủy ban hoàng gia này cần phải giải quyết, đòi hỏi ba chuyên gia đó phải chịu trách nhiệm”.
Khi việc thành lập một Ủy ban Hoàng gia Liên bang ngày càng có thể trở thành hiện thực, đảng Lao động vẫn chưa công bố bất kỳ điều khoản liên quan nào, được xem là ưu tiên.
Ông Martin Kear, một giảng viên thỉnh giảng tại Đại học Sydney cho rằng, cách cư xử thận trọng của Chánh phủ, có thể mang tính sách lược.
Ông Martin Kear nói, “Về Ủy ban Hoàng gia, tôi nghĩ điều đó sẽ phụ thuộc vào các điều khoản liên quan, mà Thủ tướng đặt ra cho Ủy ban Hoàng gia, nếu quả thực nó được triệu tập. Tôi nghĩ rằng, ông ấy đã phản đối việc triệu tập một ủy ban hoàng gia, vì nó sẽ làm lu mờ chương trình nghị sự trong nhiệm kỳ thứ hai của chánh phủ. Sẽ có những thông tin giật gân được tung ra nhỏ giọt, có thể là những thất bại về tình báo. Tại sao chúng ta không làm điều này? Và tôi nghĩ rằng, nó sẽ làm gia tăng căng thẳng, cộng đồng giữa người Úc theo đạo Hồi và người Úc theo Do Thái giáo”.
(Nguồn SBS News)
(Huy Le phụ đính)
