Chuyến công du Trung Hoa của Tổng thống Mỹ Donald Trump, từ 13 đến 15/05/2026, được Liên Hiệp Âu Châu theo dõi sát sao bởi vì kết quả cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ-Hoa sẽ có những tác động trực tiếp đến nền kinh tế khu vực vốn dĩ đã bị suy yếu bởi quan thuế của Mỹ và làn sóng hàng hóa giá rẻ Trung Hoa tràn vào châu lục.

Ảnh minh diễn: Tổng thống Mỹ Donald Trump và chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Busan, Nam Hàn, ngày 30/10/2025. © AP – Mark Schiefelbein

Từ năm 2023, Liên Hiệp Âu Châu nỗ lực định hình một sách lược an ninh kinh tế cho phép cải thiện năng lực tự vệ của nền kinh tế khu vực trước các áp lực từ bên ngoài. Đầu tháng 12/2025, Ủy Ban Âu Châu còn đề ra các hướng đi để bảo vệ mạng lưới kinh tế và bảo đảm an ninh cho chuỗi cung ứng về nguyên nhiên liệu cho các doanh nghiệp.
Tuy nhiên, cuộc chiến thương mại Mỹ – Trung, các biện pháp thuế quan của chính quyền Trump, tình trạng dư thừa sản xuất ở Trung Quốc trong bối cảnh giảm phát, tỷ giá đồng Nguyên (yuan) so với các đô-la và euro rất thấp, tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp Trung Hoa nhanh chóng chiếm lĩnh nhiều phân khúc thị trường trên thế giới, rồi cuộc khủng hoảng eo biển Hormuz đang gây xáo trộn cho nền kinh tế của khối 27 thành viên.
Trên đài France Culture, ngày 09/05/2026, nhà nghiên cứu Agatha Kratz, thuộc nhóm tư vấn độc lập Rhodium Group, chuyên về phân tách các chánh sách kinh tế, đóng trụ sở tại Nữu Ước, cho rằng có ít nhất ba tình huống tác động của thượng đỉnh Mỹ-Hoa đối với nền kinh tế Âu châu.
Tình huống thứ nhất và được cho là tích cực nhất : Nếu Mỹ và Trung Hoa có những cuộc thảo luận mang tính xây dựng về hồ sơ Ba Tư, qua đó, Bắc Kinh có thể sẽ can dự sâu hơn để chấm dứt xung đột, mở lại eo biển Hormuz, thì đây sẽ là một tín hiệu tốt không những cho Âu châu mà cả khu vực Đông Nam Á. Vì khủng hoảng kéo dài sẽ làm trầm trọng thêm tình hình kinh tế Âu châu.
Hai tình huống còn lại đều tác động tiêu cực đến Âu châu. Nếu Trung Hoa kết thúc cuộc họp thượng đỉnh trong thế mạnh, Ủy Ban Âu Châu khó có thể tiến hành các cuộc điều tra về chống phá giá hay đưa ra các hạn chế để đối phó với làn sóng hàng hóa giá rẻ Trung Hoa tràn vào Âu châu.
Chuyên gia Agatha Kratz nhắc lại rằng các nền kinh tế lớn của châu lục, đặc biệt là Đức Quốc, đang gặp nhiều khó khăn lớn. Các áp lực kinh tế từ Trung Hoa khiến tăng trưởng trì trệ, cạnh tranh gay gắt dẫn đến tình trạng sa thải ồ ạt ở nhiều lĩnh vực công nghiệp then chốt. Làm thế nào Ủy Ban Âu Châu có thể thuyết phục các nước thành viên, nhất là Đức Quốc, có những nỗ lực nhiều hơn để hậu thuẫn các biện pháp bảo vệ thương mại, đối phó với Trung Hoa nếu như ngay cả nước Mỹ cũng phải khuất phục trước những biện pháp kiểm soát xuất cảng đất hiếm của Trung Hoa ?
Trong tình huống thứ ba, việc Mỹ và Trung Hoa đạt được một đồng thuận về thương mại cũng không hẳn là một tin tốt lành đối với Âu châu. Điều này có thể thúc đẩy nhiều nước thành viên Liên Âu như Tây Ban Nha, Đức Quốc hay Tư Lạc Phạt Khắc (Slovakia) hối thúc Bố Lỗ Tắc Nhĩ (Bruxelles) hay chánh phủ của mình cố gắng tìm kiếm một thỏa thuận với Bắc Kinh dù biết rằng việc đạt được một thỏa thuận qua đàm phán với Bắc Kinh chưa hẳn là một giải pháp tốt cho tình hình kinh tế hiện nay.
Chuyên gia Agatha Kratz đưa ra một bức tranh ảm đạm cho nền kinh tế khu vực : Âu Châu đang bị đe dọa cả trên hai lãnh vực : Năng lực xuất cảng sang thị trường Mỹ bị thu hẹp nếu Tổng thống Donald Trump đánh thuế 25% thay vì là 15%, và ngay cả nếu ông Trump không tăng thuế nhưng giảm cho Trung Hoa xuống còn 10% trong khi Âu châu đang vất vả đối phó với hàng giá rẻ Trung Hoa. Và trong trường hợp này thì Âu châu có nguy cơ rơi vào tình thế « hai đánh một chẳng chột cũng què » !

(Huy Lê – Theo RFI)