Qua trung gian Pakistan (Ba Cơ Tư Thản), Ba Tư đã nhận được kế hoạch 15 điểm do Hoa Kỳ đề xướng liên quan thỏa thuận ngừng bắn. Một quan chức tại Islamabad sáng nay 25/03/2026 xác nhận như trên trong bối cảnh Washington bắt đầu huy động lính dù đến Trung Đông. Teheran bác bỏ mọi đề nghị đàm phán và tiếp tục các đợt tấn công Do Thái cũng như các quốc gia Vùng Vịnh.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tai Tòa Bạch Ốc, Hoa Thịnh Đốn, Hoa Kỳ, ngày 24/03/2026. AP – Alex Brandon

Hãng tin AP sáng 25/03, trích dẫn một quan một quan chức Pakistan xin được giấu tên, cho biết thêm, 5 trong số 15 điểm liên quan đến chương trình hạt nhân và tên lửa đạn đạo của Iran. Đồng thời, Mỹ đòi Ba Tư chấm dứt chính sách hỗ trợ các lực lượng « ủy nhiệm trong khu vực » như Hezbollah tại Liban hay Hamas trên dải Gaza. Kế hoạch của Washington đương nhiên đòi Teheran ngừng phong tỏa eo biển Hormuz, ngừng ngăn chặn giao thông hàng hải và nhất là ngừng tấn công Do Thái cũng như các hạ tầng cơ sở của các nước trong Vùng Vịnh.

Đổi lại, Hoa Kỳ cam kết nới lỏng một phần các biện pháp trừng phạt, tăng cường hợp tác trong lĩnh vực nguyên tử dân sự. Theo lời một giới chức Ai Cập và cũng là một bên đang nỗ lực đóng vai trò trung gian hòa giải, kế hoạch 15 điểm này về thực chất là « một thỏa thuận toàn diện » để chấm dứt xung đột.

Hãng tin AP còn nêu tiềm năng một cuộc đàm phán đầu tiên, sẽ diễn ra tại Islamabad. Tổng thống Donald Trump khẳng định Mỹ đã chọn đúng người để đàm phán về kế hoạch 15 điểm mà Tòa Bạch Ốc đề xướng.

Ba Tư bác bỏ tiềm năng đàm phán

Tại Teheran phát ngôn viên bộ Ngoại Giao của Ba Tư, Esmaeil Baghaei, lập tức bác bỏ việc có thể đàm phán với Washington khi cho rằng « không thể có đối thoại » giữa hai bên, đồng thời Ba Tư đã « có một kinh nghiệm rất tệ đối với ngành ngoại giao của Hoa Kỳ ».

Thông tín viên RFI Siavosh Ghazi từ Teheran cho biết thêm :

« Về mặt chính thức, đây là một sự phủ nhận hoàn toàn. Không có bất kỳ cuộc đàm phán nào với người Mỹ. Phát ngôn viên Lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo Ba Tư thậm chí cho rằng Mỹ đang độc thoại với chính bản thân mình chứ không phải là nói chuyện với Ba Tư.

Quan chức này nói thêm ‘đừng gọi thất bại của các vị là thỏa thuận hay đàm phán với Teheran. Nên biết rằng các vị sẽ không có năng lực đầu tư vào khu vực này nữa và cũng sẽ không bao giờ trông thấy giá dầu trở lại mức cũ như (như trước chiến tranh)’.

Nói cách khác đây là một quan điểm rất cứng rắn và kèm theo đó là các đợt oanh kích mà Ba Tư đã tiến hành suốt đêm qua nhắm vào Do Thái cũng như nhiều căn cứ của Mỹ trong khu vực, từ Jordanie ; Erbin, thủ phủ vùng Kurdistan tại Iraq, thủ đô Bagdad đến các mục tiêu ở Kuwait và Ả Rập Saudi.

Một đợt tấn công mới đã diễn ra sáng nay như để nhấn mạnh rằng Ba Tư giữ nguyên lập trường cứng rắn không cúi đầu trước những đòi hỏi của Mỹ. Ngược lại để chấm dứt xung đột, chính Hoa Kỳ phải chấp nhận những đòi hỏi của Ba Tư, trong đó bao gồm cả điều khoản bồi thường 200 tỷ đô-la do chiến tranh gây ra, cũng như đòi hỏi sẽ không bao giờ tái diễn các cuộc tấn công nhắm vào Ba Tư ».

Vì sao Ba Cơ Tư Thản đề nghị làm trung gian hòa giải ?

Về phía Islamabad, thủ tướng Shehbaz Sharif, trên mạng xã hội X, ngày 24/03/2026, cho biết, Ba Cơ Tư Thản sẵn sàng đón tiếp các vòng đàm phán hòa bình giữa Mỹ và Ba Tư, đồng thời nhấn mạnh Islamabad ủng hộ hoàn toàn các nỗ lực theo đuổi đối thoại nhằm chấm dứt xung đột.

Trước đó, thủ tướng Ba Cơ Tư Thản có cuộc trao đổi với tổng thống Ba Tư, Massoud Pezeshkian, trong khi tổng thống Mỹ điện đàm với lãnh đạo quân đội Ba Cơ Tư Thản. Vì sao Pakistan có thể là một bên trung gian hòa giải cho Mỹ và Ba Tư ? Chuyên viên nghiên cứu Jean-Luc Racine, giám đốc nghiên cứu danh dự tại Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS), trả lời RFI Pháp ngữ, giải thích :

« Ba Cơ Tư Thản có lợi ích nếu như tình hình được lắng xuống. Trên bình diện kinh tế, nước này hiện đang trong tình trạng kinh tế khá phức tạp. Ba Cơ Tư Thản nằm trong số các nước bị tác động nặng nề nhất do việc đóng cửa eo biển Hormuz, đến mức chính phủ Ba Cơ Tư Thản phải thông báo chính sách thắt lưng buộc bụng cách nay khoảng chục ngày.

Về mặt địa chính trị, Ba Cơ Tư Thản chẳng được lợi gì nếu xảy ra xung đột trực tiếp giữa Ba Tư và Ả Rập Saudi. Bởi vì, Islamabad và Riyad đã ký kết một thỏa thuận quốc phòng cách nay vài tháng, điều này có nghĩa là nếu chiến tranh giữa Ba Tư và Ả Rập Saudi  thực sự nổ ra, về nguyên tắc, Ba Cơ Tư Thản sẽ phải hậu thuẫn đồng minh Ả Rập Saudi.

Nhưng trong mọi trường hợp, việc đóng vai trò trung gian sẽ nâng cao vị thế ngoại giao của Ba Cơ Tư Thản, một cơ hội tốt cần phải nắm lấy. »

(Theo RFI)