Trong khuôn khổ một thỏa thuận được cho là nhằm « tinh giản » quan hệ đối tác AUKUS, Úc sẽ chỉ nhận các tiểm thủy đỉnh của Mỹ đã qua sử dụng. Một quyết định được bộ trưởng Quốc Phòng Úc, Richard Marles, hôm 31/05/2026, mô tả là một cách thức « tiết kiệm chi phí ».
Bộ trưởng Quốc Phòng Úc Richard Marles trả lời báo chí tại Đối thoại Shangri-La ở Tân Gia Ba, ngày 31/05/2026. AP Photo/Achmad Ibrahim – Achmad Ibrahim
Quyết định này được đưa ra sau cuộc họp ba bên các bộ trưởng Quốc Phòng Anh Quốc, Hoa Kỳ và Úc Đại Lợi, bên lề diễn đàn Đối thoại Shangri-La ở Tân Gia Ba. AFP nhắc lại, trong khuôn khổ hiệp ước AUKUS ký kết năm 2021, Úc sẽ phải được Mỹ cung cấp ít nhất ba tiểm thủy đỉnh chạy bằng năng lượng nguyên tử lớp Virginia trong vòng 15 năm, bao gồm hai chiếc đã qua sử dụng và một chiếc mới hoàn toàn.
Tuy nhiên, trong thông cáo chung công bố hôm thứ Bảy, ngày 30/05, bộ trưởng Quốc Phòng Úc, Richard Marles, cùng các đồng cấp Mỹ, Pete Hegseth, và Anh Quốc,, là John Healey, đã xác nhận việc điều chỉnh thỏa thuận. Các bên đồng ý đơn giản hóa hợp đồng mua tiểm thủy đỉnh lớp Virginia của Úc bằng cách « đơn giản hóa quản lý chuỗi cung ứng và các yêu cầu vận hành và bảo trì, cũng như tối ưu hóa chi phí ».
Theo dự phóng của chính phủ Úc, chương trình tiểm thủy đỉnh AUKUS là trọng tâm sách lược quốc phòng Úc và có thể tiêu tốn đến 235 tỷ đô-la trong vòng 30 năm. Do vậy, với cách thức mới này, Úc sẽ được hải quân Mỹ giao cả ba chiếc tiểm thủy đỉnh hiện đang phục vụ này.
Theo giải thích của bộ trưởng Quốc Phòng Úc, Richard Marles, và cũng là phó thủ tướng, với giới báo chí, đây là một « dự án phức tạp », « rất tốn kém », trong khi các tiểm thủy đỉnh « sẽ có cùng một thiết kế », do vậy, các bên cần « ưu tiên cho sự đơn giản » và phương thức này được cho là tiết kiệm chi phí hơn.
AFP nhắc lại, hải quân Mỹ hiện sở hữu đến 24 tiểm thủy đỉnh nguyên tử lớp Virginia, nhưng các xưởng đóng tàu của Mỹ đang gặp khó khăn trong việc đáp ứng mục tiêu cho xuất xưởng hai tàu mỗi năm, trong khi, tại Mỹ, nhiều người chất vấn tại sao Hoa Thịnh Đốn lại bán tiểm thủy đỉnh nguyên tử cho Úc mà không ưu tiên khôi phục năng lực của chính quân đội Mỹ.
(Theo RFI)
