Anadolu via Getty Images
Các cơ sở dầu mỏ ở Tehran đã bị không kích vào cuối tuần
Faisal Islam, Biên tập viên kinh tế – BBC News
Peter Hoskins, Phóng viên kinh doanh – BBC News
Giá dầu toàn cầu đã vượt 100 USD mỗi thùng lần đầu tiên kể từ năm 2022, khi cuộc chiến leo thang giữa Mỹ-Israel và Iran làm dấy lên lo ngại về việc gián đoạn kéo dài các chuyến tàu chở dầu đi qua Eo biển Hormuz.
Hôm Chủ nhật ngày 8/03, Iran đã chỉ định ông Mojtaba Khamenei kế nhiệm cha mình là Ali Khamenei làm lãnh tụ tối cao, cho thấy sau một tuần xung đột, phe cứng rắn vẫn nắm quyền kiểm soát đất nước.
Mỹ và Israel đã tiến hành các đợt không kích mới trên khắp Iran vào cuối tuần qua, nhằm vào nhiều mục tiêu, trong đó có các kho dầu.
Sự gián đoạn lớn đối với nguồn cung năng lượng từ khu vực này có nguy cơ đẩy giá năng lượng tăng đối với người tiêu dùng và doanh nghiệp trên toàn thế giới.
Sáng sớm thứ Hai 9/3 tại Á châu, giá dầu Brent tăng khoảng 15,5% lên 107,16 USD, trong khi dầu thô ngọt nhẹ WTI trên sàn Nymex của Mỹ tăng hơn 17% lên 106,77 USD.
Thị trường chứng khoán khu vực Á châu -Thái Bình Dương giảm mạnh trong phiên giao dịch đầu ngày thứ Hai ngày 9/03.
Chỉ số Nikkei 225 của Nhật Bản giảm hơn 5%, còn ASX 200 của Úc giảm hơn 3,5%.
Trên thực tế, trong phiên giao dịch đầu ngày tại Á châu, giá dầu mất khoảng một phút để tăng 10%, rồi thêm 15 phút nữa để tăng thêm 10% nữa.
Tuần trước, các thị trường vẫn tương đối ổn định trước viễn cảnh tồi tệ khi hàng triệu thùng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) có thể bị mắc kẹt ở Vùng Vịnh do không thể hoặc không muốn đi qua Eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, sự leo thang căng thẳng vào cuối tuần, cùng với cảnh hạ tầng năng lượng bị phá hủy tại Iran và các khu vực khác quanh Vùng Vịnh, đã khiến thị trường nhanh chóng hoảng loạn.
Câu hỏi hiện nay là tình hình sẽ đi tới đâu.
Một số nhà phân tích cho rằng nếu việc phong tỏa eo biển kéo dài đến cuối tháng Ba, giá dầu có thể tăng kỷ lục lên trên 150 USD/thùng.
Đợt tăng giá hiện tại nhiều khả năng sẽ tiếp tục đẩy giá xăng dầu, cũng như các sản phẩm phái sinh quan trọng như nhiên liệu phi cơ và nguyên liệu đầu vào thiết yếu cho sản xuất phân bón, tăng theo.
Nguồn cung năng lượng từ Vùng Vịnh chủ yếu được tiêu thụ tại Á châu.
Tuy nhiên, đã có dấu hiệu cho thấy người mua Á châu đang đẩy giá khí đốt của Mỹ lên, khi một số tàu chở khí đốt ban đầu hướng tới Âu châu đã quay đầu giữa Đại Tây Dương.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phản ứng trước việc giá dầu tăng vọt bằng cách nói rằng việc tăng giá ngắn hạn là “cái giá nhỏ phải trả” để loại bỏ mối đe dọa nguyên tử từ Iran.
Bộ trưởng năng lượng của ông Trump nói với các đài truyền hình Mỹ hôm Chủ nhật ngày 8/3 rằng Israel – chứ không phải Mỹ – đang đánh phá hạ tầng năng lượng của Iran, giữa lúc có lo ngại rằng giá xăng trong nước tăng do chiến tranh.
Osmond Chia tường thuật thêm
