Thủ tướng Anh, Keir Starmer, hôm 28/01/2026, đã tới Bắc Kinh, bắt đầu chuyến thăm 3 ngày để tìm kiếm cơ hội thương mại và mời gọi đầu tư Trung Quốc nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế cho Anh. Thế nhưng, thời điểm của chuyến thăm bị nhiều giới ở Anh đặt câu hỏi.
Thủ tướng Anh Keir Starmer phát biểu tại phòng họp báo của Phủ Thủ tướng, phố Downing, Luân Đôn, ngày 19/01/2026. © Jordan Pettitt / AP
Từ Luân Đôn, thông tín viên Nguyễn Giang tường trình:
Chuyến thăm đầu tiên của một thủ tướng Anh tới Trung Quốc sau 8 năm được chính ông Keir Starmer nói là để “xác lập” lại quan hệ Anh-Trung một cách ổn định, không lúc nóng lúc lạnh (from Golden Age to Ice Age) như thời đảng Bảo Thủ tiền nhiệm điều hành đất nước.
Ông Starmer nhấn mạnh tính chất kinh tế và thương mại của chuyến thăm, bằng lời hứa “hợp tác với Trung Quốc sẽ khiến từng người Anh giàu hơn”. Tiền Trung Quốc hiện đang tạo công ăn việc làm cho 370 ngàn người ở Anh và con số đó sẽ được đẩy lên.
Cùng thăm Trung Quốc với Thủ tướng Starmer là đại diện 60 tập đoàn kinh tế và các trung tâm văn hóa, thể hiện mục tiêu phát huy cả ‘quyền lực mềm’ trong quan hệ với Trung Quốc.
Nhưng thời điểm ông Starmer đi thăm Trung Quốc bị chỉ trích là “xảy ra vào thời điểm tồi tệ nhất” (the worst moment), theo lời biên tập viên về đề tài chánh trị của báo The Independent, là ông David Maddox, cả về đối nội và đối ngoại.
Trong nước, đảng Lao Động Anh đang bất ổn, sau khi 50 nghị sĩ của đảng này công khai ký thư phản đối việc Ban Chấp hành toàn quốc của đảng cấm không cho thị trưởng Manchester, Andy Burnham, ra tranh cử vào Nghị viện, vì ông ta có thể đe dọa vị trí thủ tướng của ông Starmer. Đảng Lao Động cũng đang gặp nguy cơ sụt phiếu ở cuộc bầu cử địa phương vào tháng Năm năm nay.
Theo nhà báo Maddox, về đối ngoại, ông Starmer sẽ phải tỏ ra “không hạ mình” trước chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và vẫn dám đề cập tới nhân quyền.
Nhà báo khác, bà Beth Rugby viết trên trang SkyNews rằng ông Starmer phải hết sức cẩn thận khi ký kết với Trung Quốc. Bà nhắc rằng Gia Nã Đại bị tổng thống Mỹ Donald Trump dọa áp quan thuế 100% chỉ vì thủ tướng Mark Carney thăm Trung Quốc. Tình hình của Anh đang khá bấp bênh sau khi phía Mỹ đột ngột nói tại Davos rằng họ ‘tạm ngưng’ đàm phán hoàn tất hiệp định thương mại với Luân Đôn.
Còn về an ninh, sau nhiều năm cân nhắc, Anh đã chuẩn thuận để Trung Quốc xây đại sứ quán lớn nhất châu Âu ở Luân Đôn dù có phản đối của giới viên chức an ninh. Ngoài ra, cựu lãnh đạo tình báo Anh, Sir Richard Dearlove nói công khai vài hôm 27/01 rằng chuyến thăm của ông Starmer là “hết sức không phù hợp” vì ưu tiên của lãnh đạo tối cao Trung Quốc “nằm ở chỗ khác” sau vụ thượng tướng Trương Hựu Hiệp và các lãnh đạo Quân ủy Trung ương Quân Giải phóng đột ngột bị hạ bệ.
Thế nhưng, dù chuyến đi nhiều rủi ro, thủ tướng Anh vẫn phải đang cố cân bằng tái lập lại quan hệ với Trung Quốc. Điều nghịch lý là để vượt qua bão tố chánh trị nội bộ và tránh phụ thuộc nhiều quá vào Hoa Kỳ thời Trump, Thủ tướng Anh phải tạo được tăng trưởng kinh tế, và điều đó sẽ không xảy ra nếu không có tiền đầu tư của Trung Quốc.
(Theo RFI)
