Ngày 12/01/2026, ngoại trưởng Iran khẳng định chính quyền Teheran « sẵn sàng » đàm phán với Mỹ trên cơ sở « tôn trọng lẫn nhau » nhưng cũng « đã chuẩn bị cho chiến tranh ». Iran bị tổng thống Mỹ Donald Trump liên tục gây sức ép, không loại trừ biện pháp quân sự, trong bối cảnh Teheran trấn áp mạnh mẽ các cuộc biểu tình. Theo Cơ quan Thông tấn của các Nhà hoạt động Nhân quyền (HRA), ít nhất 544 người bị thiệt mạng, hơn 10.600 người bị bắt trong hai tuần qua.
(Ảnh minh họa) – Một cảnh đốt phá xe tại Teheran, Iran, trong bối cảnh biểu tình gia tăng, hình ảnh trích từ 1 video được đăng tải trên mạng xã hội ngày 09/01/2026. via REUTERS – SOCIAL MEDIA
Tình hình có thể nghiêm trọng hơn do không thể cập nhật thông tin, vì theo tổ chức phi chính phủ Netblocks, mạng internet và hệ thống điện thoại bị cắt từ hơn 84 giờ. Ngày 12/01, phát biểu trước các đại sứ nước ngoài ở Teheran, ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định « tình hình đã hoàn toàn được kiểm soát » sau cuộc trấn áp đẫm máu người biểu tình. Theo đài truyền hình Al Jazeera của Qatar được phép đưa tin từ Iran qua vệ tinh, ngoại trưởng Iran lên án gay gắt các cáo buộc cho rằng « các cuộc biểu tình đã bị biến thành bạo lực và máu » để Mỹ và Israel « viện cớ » can thiệp.
Sau nhiều tuần biểu tình đòi lật đổ lãnh tụ tối cao 86 tuổi Ayatollah Ali Khamenei, chính quyền Iran đã kêu gọi biểu tình ủng hộ chính phủ, đả đảo Mỹ và Israel, trên khắp cả nước trong ngày 12/01. Về phần người biểu tình phản đối chính quyền, một số nhân chứng cho AP biết đường phố Teheran vắng vẻ khi đến giờ cầu nguyện Isha, hay giờ cầu nguyện ban đêm. Người dân nhận được cảnh cáo của cảnh sát và Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi Giáo là họ sẽ « không dung thứ » và « sẽ xử lý dứt khoát những kẻ gây bạo loạn », đồng thời khuyến cáo « các gia đình nên trông chừng », « thông báo cho con em về hậu quả của việc hợp tác với lực lượng khủng bố đánh thuê » vì « đó là một ví dụ về tội phản quốc ».
Trả lời RFI ngày 12/01, một sinh viên Iran sống lưu vong nhận định : « Để có được kết quả tích cực và lâu dài, một cuộc cách mạng phải hoàn toàn không chịu bất kỳ ảnh hưởng nào từ bên ngoài. Nhưng nhiều người Iran lại ủng hộ ý tưởng can thiệp của Trump, giống như ông đã làm ở Venezuela, bởi vì họ đã đến bước đường cùng và tin rằng có thể sự can thiệp của Trump sẽ lật đổ chế độ nhanh hơn và với tổn thất ít nghiêm trọng hơn ».
Mỹ tiếp tục gây sức ép, kể cả bằng “quân sự”
Trong những ngày qua, tổng thống Mỹ Donald Trump nhắc lại nhiều lần là không loại trừ tình huống can thiệp quân sự vào Iran nếu người biểu tình bị sát hại. Thông tín viên RFI Loubna Anaki tại New York cho biết thêm :
« Khi được các nhà báo hỏi trên chuyên cơ Air Force One, Donald Trump khẳng định chính quyền Iran đã vượt qua lằn ranh đỏ khi bắn vào người biểu tình và giải thích rằng Washington đang nghiêm túc xem xét việc can thiệp.
Ông nói : “Tôi không biết liệu có thể gọi những người đó là lãnh đạo hay không, họ cai trị bằng bạo lực. Chúng tôi đang xem xét vấn đề này rất nghiêm túc. Quân đội đang xem xét vấn đề này, và chúng tôi đang cân nhắc những phương án rất mạnh mẽ. Chúng tôi sẽ đưa ra quyết định”.
Ông Donald Trump cũng cảnh báo sẽ đáp trả lại bất kỳ phản ứng nào từ Teheran nhắm vào các lợi ích của Mỹ trong khu vực. Những tuyên bố mới này đánh dấu sự leo thang căng thẳng giữa hai nước. Trong những tuần gần đây, tổng thống Mỹ đã đưa ra nhiều tuyên bố và đe dọa chống lại chế độ Iran, ví dụ trong chuyến thăm gần đây của thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu ở Florida hoặc khi phát biểu về các cuộc biểu tình làm rung chuyển các thành phố của Iran.
Nếu Washington quyết định can thiệp, đó sẽ là lần thứ hai chỉ trong hơn bảy tháng, Mỹ tấn công Iran. Vào tháng 06/2025, oanh tạc cơ của Mỹ đã tấn công ba địa điểm nguyên tử. Và vào thời điểm đó, ông Trump đã đề cập đến tình huống thay đổi chế độ ở Iran.
Chưa đầy 10 ngày sau vụ Mỹ bắt cóc tổng thống Venezuela, dường như mọi chuyện đều có thể xảy ra với tổng thống Mỹ. Người ra tranh cử với lời hứa sẽ trở thành tổng thống hòa bình đã ném bom bảy quốc gia chỉ trong chưa đầy một năm ».
Ngày 11/01, Liên Hiệp Quốc cho biết tổng thư ký Antonio Guterres « bị sốc » vì Iran sử dụng vũ lực trấn áp người biểu tình, khiến nhiều người chết và bị thương. Ngày 12/01, Trung Quốc kêu gọi « hòa bình » và phản đối « mọi can thiệp » của nước ngoài vào chuyện nội bộ Iran. Thủ tướng Đức Merz, đang công du Ấn Độ, lên án Teheran sử dụng bạo lực và cho rằng đây là « một dấu hiệu của yếu hèn » của chế độ và kêu gọi chấm dứt ngay lập tức.
(Theo RFI)
