Trong tháng 01/2026, thặng dư thương mại của Việt Nam với Hoa Kỳ đạt 19 tỷ đô-là và trở thành nước có thặng dư thương mại cao nhất với Mỹ, vượt qua cả Mễ Tây Cơ và Trung Quốc. Trong khi đó, xuất cảng trực tiếp của Trung Quốc sang Mỹ sụt giảm.
Ảnh minh họa: Một cảng xuất – nhập cảng hàng hóa ở Tp. Hồ Chí Minh, ngày 08/06/2020. AP – Hau Dinh
Theo số liệu chính thức của Mỹ ngày 12/03, xuất cảng của Việt Nam sang Mỹ tăng 53%, lên hơn 20 tỷ đô-la, trong tháng 1/2026 so với cùng kỳ năm 2025, trong khi đó nhập cảng của Mỹ từ Trung Quốc trong cùng kỳ giảm 46%. Song song đó, theo số liệu của Việt Nam, khối lượng nhập cảng hàng hóa Trung Quốc của Việt Nam, chủ yếu để tái xuất cảng, đã đạt mức kỷ lục trong tháng 1/2026.
Thặng dư thương mại của Việt Nam với Mỹ đã vượt qua Trung Quốc kể từ quý II năm 2025, chỉ đứng sau Mễ Tây Cơ trong ba quý gần đây nhưng cuối cùng đã vượt Mễ Tây Cơ trong tháng 01/2026. Tháng 08/2025, Hoa Thịnh Đốn đánh thuế 20% đối với hàng hóa Việt Nam. Đến tháng 02/2026, Tòa Án Tối Cao Mỹ bác bỏ biện pháp thuế đối xứng của tổng thống Trump và Tòa Bạch Ốdc đã áp thuế toàn cầu 10% trong 150 ngày.
Theo Reuters, xuất cảng của Việt Nam sang Mỹ tăng đều đặn do Hoa Thịnh Đốn đánh thuế cao hơn đối với hàng Trung Quốc. Chánh quyền Trump nhiều lần cáo buộc Việt Nam là điểm trung chuyển cho hàng hóa Trung Quốc xuất sang Hoa Kỳ. Những mặt hàng này được hưởng mức thuế thấp hơn khi gắn nhãn « Sản xuất tại Việt Nam ». Hàng hóa trung chuyển bất hợp pháp phải chịu quan thuế 40% của Mỹ, nhưng Tòa Bạch Ốc vẫn chưa chỉ ra tiêu chí để xác định những điểm có thể bị được coi là quá cảnh bất hợp pháp.
Hà Nội đàm phán một thỏa thuận thương mại với Hoa Thịnh Đốn trong nhiều tháng nhưng chưa đạt được thỏa thuận nào do thâm hụt thương mại lớn và bất đồng về mức thuế quan mà Mỹ muốn áp đặt đối với hàng Việt Nam. Ngày 11/03, đại diện Thương mại Mỹ, Jamieson Greer, cho biết đã mở một cuộc điều tra mới đối với Việt Nam cùng với 15 nền kinh tế khác, trong đó có Liên Hiệp Âu Châu, Trung Quốc, Ấn Độ… về các hành vi thương mại không công bằng và có thể dẫn tới áp thuế mới ngay trong mùa hè này.
(Theo RFI)
