Eo biển Hormuz, một tuyến đường thủy hẹp giữa Ba Tư và Oman (A Man), là tuyến đường vận chuyển quan trọng, vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu. Nguồn: SBS News
QUỐC TẾ – Úc sẽ tham gia một nhóm các quốc gia, trong một hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp về cách mở lại eo biển Hormuz. Trong khi đó Tổng thư ký NATO, Mark Rutte, sẽ đến thăm Washington D.C. vào tuần tới. Trong khi đó Ba Tư phủ nhận tuyên bố của Mỹ rằng, nước này đang kêu gọi một thỏa thuận hòa bình và Thủ tướng Anh Quốc, Kier Starmer, đã nói với công chúng Anh Quốc rằng, nước nầy sẽ không can thiệp vào cuộc chiến ở Trung Đông.
Tổng trưởng Quốc phòng Úc, Ricard Marles đã xác nhận, Úc sẽ tham gia một nhóm các quốc gia trong một hội nghị thượng đỉnh khẩn cấp về cách mở lại eo biển Hormuz.
Trong khi đó Ngoại Trưởng Úc, Penny Wong, sẽ tham gia cùng các đối tác từ 35 quốc gia, bao gồm Ý Đại Lợi, Pháp Quốc, Đức Quốc, và Nhựt Bổn, trong một cuộc họp trực tuyến.
Hoa Kỳ không được mời.
Chỉ vài giờ trước bài phát biểu được mong đợi của Donald Trump, để cập nhật kế hoạch của chánh quyền ông về cuộc chiến với Ba Tư, Bộ trưởng Quốc phòng Richard Marles nói rằng, Úc sẽ làm những gì tốt nhất cho nước Úc.
“Bất kể điều gì chúng ta thấy từ Tổng thống, Úc sẽ hành động vì lợi ích quốc gia của mình trong sự tham gia của chúng ta ở Trung Đông và các bạn đã thấy điều đó qua các quyết định mà chúng tôi đã đưa ra. Và chúng tôi đang cung cấp một nền tảng quan trọng với phi cơ E-7 Wedgetail, để hỗ trợ các quốc gia vùng Vịnh, đặc biệt là UAE”, Ricard Marles.
Trong khi đó Tổng thư ký NATO, Mark Rutte, sẽ đến thăm Washington D.C. vào tuần tới, sau khi Tổng thống Hoa Kỳ nhắc lại tình huống Mỹ có thể rời khỏi liên minh an ninh.
Người phát ngôn của Tòa Bạch Ốc và NATO đã xác nhận chuyến đi, nhưng không cung cấp chi tiết, chỉ nói rằng nó đã được lên kế hoạch từ lâu.
Trong các tuyên bố gần đây, Donald Trump đã chỉ trích các viên chức lãnh đạo Âu châu và các quốc gia khác – bao gồm cả Úc – vì không hỗ trợ Hoa Kỳ trong cuộc chiến với Ba Tư.
Tổng thống Donald Trump “Chúng ta đã chi hàng ngàn tỷ đô-la cho NATO. Và khi chúng ta cần họ, điều mà chúng ta chưa bao giờ cần, thì chúng ta cũng không cần họ ở đây. Thành thật mà nói, tôi thực sự hỏi vì tôi muốn xem họ làm gì. Chúng ta không cần họ. Chúng ta đã đánh tan tác họ, đẩy họ ra khỏi Ba Tư. Và điều cuối cùng tôi cần là NATO can thiệp vào, bởi vì họ không phải là hổ giấy”.
Quốc hội đã thông qua luật vào năm 2023, ngăn cản bất kỳ Tổng thống nào rút khỏi NATO, mà không có sự chấp thuận của Quốc hội.
Không rõ liệu luật đó đã thay đổi, kể từ khi Tổng thống Trump trở lại Tòa Bạch Ốc hay chưa.
Trong khi đó Lãnh đạo phe đối lập Úc là Angus Taylor cho rằng, Úc nên xem xét bất kỳ yêu cầu hỗ trợ nào từ Hoa Kỳ để mở lại eo biển Hormuz, nhằm hỗ trợ giá xăng dầu thấp hơn.
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã tăng cường chỉ trích các quốc gia Âu châu và các đồng minh khác – bao gồm cả Úc – trong những tuần gần đây, vì đã từ chối cung cấp hỗ trợ quân sự cho các hoạt động của Hoa Kỳ và Do Thái ở Ba Tư.
Chính phủ Albanese khẳng định vai trò của Úc, trong cuộc xung đột vẫn mang tính phòng thủ và đã loại trừ việc triển khai quân bộ.
Ông Taylor nói rằng, eo biển Hormuz cần được mở cửa trở lại sớm.
“Chúng tôi không biết Hoa Kỳ đã đưa ra những yêu cầu hỗ trợ nào từ Úc. Chính phủ đã không minh bạch về vấn đề đó. Nếu chúng tôi hỗ trợ bất kỳ yêu cầu nào được đưa ra, chúng tôi tuyệt đối nên xem xét kỹ lưỡng”, Angus Taylor.
Trong một diễn biến khác, hàng ngàn người Ba Tư đã tập trung tại Tehran, để dự lễ tang của các chỉ huy Vệ binh Cách mạng – bao gồm cả Tư lệnh Hải quân Alireza Tangsiri – những người đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công của Do Thái.
Tangsiri là một trong những nhân vật cao cấp phục vụ lâu nhất trong Vệ binh Cách mạng, và được coi là người có công trong việc đóng cửa hiệu quả eo biển Hormuz.
Một cư dân ở Tehran là Angus Taylornói rằng, chiến tranh phải kết thúc.
“Chúng tôi đang đứng vững – những người nắm quyền nên yên tâm về chúng tôi, người dân. Họ chỉ cần tự mình đứng vững và không phát đi bất kỳ tín hiệu đàm phán hay yếu đuối nào. Chúng ta phải kết thúc cuộc chiến này theo hướng có lợi cho mình, và cho đến khi làm được điều đó, chúng ta sẽ không từ bỏ bất kỳ hành động hay sự kháng cự nào”, Angus Taylor.
Được biết cuộc tuần hành diễn ra, vào ngày kỷ niệm 47 năm thành lập nước Cộng hòa Hồi giáo, ngày 1 tháng 4 năm 1979.
Trước bài diễn văn toàn quốc được mong đợi, Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định rằng Tổng thống Ba Tư đã yêu cầu một thỏa thuận ngừng bắn, một tuyên bố mà Tehran phủ nhận.
Trước đó Ba Tư đã tuyên bố các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn và phi cơ không người lái mới, nhằm vào các căn cứ quân sự của Do Thái và Mỹ ở các quốc gia vùng Vịnh, mặc dù chưa có báo cáo nào về bất kỳ cuộc tấn công trực tiếp nào.
Quân đội Ba Tư đã đưa ra một tuyên bố về các mục tiêu được đề nghị, bao gồm Tel Aviv và Eilat, trên Hồng Hải, cũng như các căn cứ của Mỹ ở Bahrain (Ba Lâm) và Kuwait (Khoa Uy Đặc).
Trong khi đó, Ngoại trưởng Ba Tư phủ nhận tuyên bố của Mỹ rằng, nước này đang kêu gọi một thỏa thuận hòa bình, bác bỏ những tuyên bố này trên truyền hình nhà nước Ba Tư, thông qua người dẫn chương trình tin tức.
“Người phát ngôn Bộ Ngoại giao tuyên bố rằng, những tuyên bố của Trump về yêu cầu ngừng bắn của Ba Tư là sai sự thật và vô căn cứ. Tổng thống Mỹ dự định sẽ nói chuyện tối nay về tuyên bố của ông ấy rằng Ba Tư đã yêu cầu ngừng bắn”, người dẫn chương trình tin tức.
Tại Tehran, các đội cứu hộ từ tổ chức Trăng lưỡi đỏ đã điều trị cho một số người bị thương, sau các cuộc không kích tiếp theo của Mỹ và Do Thái vào thành phố.
Một video của Hội Trăng lưỡi đỏ Ba Tư cho thấy, các đội của họ đang tìm kiếm trong đống đổ nát, của một tòa nhà bị hư hại nặng nề trong cuộc tấn công, với mảnh vỡ nằm rải rác trên đường phố.
Bộ trưởng Ngoại giao Ba Tư cho rằng, Hoa Kỳ và Tổng thống Donald Trump phải thay đổi giọng điệu đàm phán, để Ba Tư tham gia bất kỳ cuộc đàm phán nào, nhằm chấm dứt chiến tranh.
Trong khi đó trong một cuộc phỏng vấn với đài truyền hình Al Jazeera, Ngoại Trưởng Ba Tư, Abbas Aragchi, nói rằng cần phải xây dựng lòng tin giữa các quốc gia, để bất kỳ cuộc đàm phán đáng tin cậy nào, có thể bắt đầu.
Ông cũng đề cập đến viễn cảnh một cuộc xâm lược trên bộ của Mỹ, nói rằng Ba Tư đã chuẩn bị nhưng ông hy vọng, chánh quyền Trump sẽ không mắc phải, điều mà ông cho là một “sai lầm”.
“Các thời hạn giả tạo không có mục đích nào khác ngoài việc làm cho mọi việc trở nên khó khăn hơn – và như các bạn đã thấy, những thời hạn như vậy đã được gia hạn hai lần. Do đó, tôi tin rằng Tổng thống Mỹ phải thay đổi cách hành xử của mình. Không thể nói chuyện với người dân Ba Tư bằng ngôn ngữ đe dọa hoặc thời hạn”, Abbas Aragchi .
Trong khi đó tại Anh Quốc, Thủ tướng Anh Kier Starmer đã nói với công chúng Anh rằng, Anh sẽ không can thiệp vào cuộc chiến ở Trung Đông.
Ông Starmer cho rằng, việc can thiệp vào cuộc xung đột ở Trung Đông không nằm trong lợi ích quốc gia của Anh, và mô tả việc giảm leo thang chiến tranh đang diễn ra, là biện pháp hiệu quả nhất để hỗ trợ người dân Anh, trong bối cảnh khủng hoảng chi phí sinh hoạt.
Ông cũng cho biết, chính phủ của ông có kế hoạch dài hạn để giải quyết cuộc khủng hoảng nhiên liệu, nhưng cũng cảnh báo rằng, việc phục hồi kinh tế sẽ không dễ dàng.
Thủ tướng Kier Starmer nói, “Tôi đã nói chuyện với các viên chức lãnh đạo doanh nghiệp có liên quan trong lĩnh vực vận tải biển, tài chánh, bảo hiểm và cung cấp năng lượng tại Downing Street hôm thứ Hai, và họ nói rõ với tôi rằng, thách thức chính mà họ phải đối mặt không phải là vấn đề bảo hiểm, mà là vấn đề an toàn và an ninh hàng hải, vì vậy thực tế là, chúng ta cần tất cả những điều này cùng nhau”.
Ông cũng cho biết, Anh sẽ thành lập một quan hệ đối tác mới với Liên minh Âu châu trong những tuần tới, để vượt qua những thách thức do chiến tranh gây ra.
Cuối cùng là Bờ Tây, hàng trăm người Palestine đã tham gia các cuộc biểu tình trên khắp các vùng lãnh thổ Palestine đang bị bao vây, để phản đối luật tử hình mới được quốc hội Do Thái thông qua trong tuần này.
Theo luật mới, các tòa án quân sự ở Bờ Tây có thể kết án tử hình người Palestine, nếu họ bị kết tội cố ý giết hại người Do Thái, ngay cả khi không có yêu cầu từ công tố viên, hoặc phán quyết đồng ý của tòa án.
Bộ trưởng An ninh Quốc gia Do Thái, bà Tamar Ben-Gvir cho rằng, luật này lẽ ra phải được ban hành từ lâu, trong khi Palestine nói rằng biện pháp tử hình này vi phạm luật quốc tế.
(Nguồn SBS news)
