Canberra, ngày 15/02/2026, thông báo giải ngân khoản đầu tư đầu tiên cho việc xây dựng một xưởng đóng tiềm thủy đỉnh chạy bằng năng lượng nguyên tử trong khuôn khổ liên minh AUKUS, gồm ba nước Anh, Úc và Mỹ.
Ảnh minh diễn : Tiềm thủy đỉnh lớp Collins HMAS Waller của Hải quân Hoàng gia Úc rời cảng Sydney vào ngày 04/05/2020. REUTERS – Reuters Photographer
Trong thông cáo, thủ tướng Úc Anthony Albanese tuyên bố, khoản đầu tư này trị giá 3,8 tỷ Úc kim (tương đương khoảng hơn 2,4 tỷ euro) là « thiết yếu để cung cấp cho Úc các loại tiểm thủy đỉnh chạy bằng năng lượng nguyên tử có trang bị võ khí thông thường ». Bộ trưởng Quốc Phòng Úc, là ông Richard Marles, nêu rõ thêm, công trường đóng tiểm thủy đỉnh mới, sẽ được xây dựng ở Osborne, gần Adelaide (đông nam nước Úc), sẽ là một yếu tố chủ chốt cho chương trình phát triển tiểm thủy đỉnh của đất nước.
Khoản đầu tư ban đầu này nằm trong khuôn khổ hiệp ước liên minh AUKUS, được ký kết giữa Washington cùng với London và Canberra hồi năm 2021, với mục tiêu nhằm ngăn chặn ảnh hưởng của Trung Quốc tại Thái Bình Dương. Hệ quả của thỏa thuận liên minh này là việc Úc hủy bỏ hợp đồng lớn về đóng tiểm thủy đỉnh với Pháp, gây căng thẳng cho quan hệ giữa Paris và Canberra trong nhiều năm.
AFP nhắc lại, trong thời gian đầu, thỏa thuận dự kiến cung cấp từ ba đến năm chiếc tiềm thủy đỉnh Mỹ chạy bằng năng lượng nguyên tử lớp Virginia cho hải quân Úc vào năm 2032. Và kể từ năm 2040, Anh – Úc, thông qua các tập đoàn tương BAE Systems và ASC (một doanh nghiệp nhà nước Úc) sẽ hợp tác đóng tầu chung về một thế hệ tiềm thủy đỉnh nguyên tử tàng hình mới, SNN-AUKUS. Những chiếc đầu tiên được đóng tại Anh, số còn lại được lắp ráp tại Adelaide, miền nam nước Úc.
Theo dự kiến, tổng mức đầu tư cho việc xây dựng công xưởng đóng tầu mới này ước tính lên đến 30 tỷ Úc kim (tức khoảng 18 tỷ euro). Chi phí toàn bộ cho dự án tiểm thủy đỉnh nguyên tử là khoảng gần 200 tỷ euro trong vòng 30 năm. Úc sẽ có được cung cấp kỹ nghệ để tự đóng tiềm thủy đỉnh trong tương lai.
Ngoài chương trình AUKUS, tháng 09/2025, chánh phủ Úc thông báo khoản đầu tư 12 tỷ đô-la Úc để cách tân và nâng cấp các xưởng đóng tầu ở Henderson, gần Perth, tiểu bang Tây Úc, cho phép bảo trì tiềm thủy đỉnh chạy bằng năng lượng nguyên tử.
Việc mua sắm tiểm thủy đỉnh mới là trọng tâm kế hoạch của Canberra tăng cường năng lực tấn công tầm xa ở Thái Bình Dương, khu vực mà Trung Quốc không ngừng gia tăng ảnh hưởng.
(Theo RFI)
