THẾ GIỚI – Trong 11 năm liên tiếp, chi tiêu quốc phòng trên thế giới gia tăng, đạt kỷ lục gần 2.900 tỷ Mỹ kim trong năm 2026. Ba nước, Mỹ, Trung Hoa, Nga chiếm hơn một nửa khoản chi tiêu nói trên.
Trụ sở của Học Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) © Wikipedia
Trong báo cáo công bố hôm ngày 27/04/2026 Học Viện Nghiên Cứu Hòa Bình Quốc Tế SIPRI báo động, do các cuộc xung đột trên thế giới ngày càng nhiều, chi phí quân sự không ngừng gia tăng, tăng thêm 2,9 % trong năm qua.
Hoa Kỳ giảm chi tiêu quân sự, nhưng, Âu châu và Á châu đã lấp vào chỗ trống. Tỷ lệ GDP dành cho các chi tiêu quân sự trên thế giới hiện đạt mức cao nhất kể từ năm 2009. Theo giải thích của chuyên gia Lorenzo Scarazzato của học viện SIPRI, đây là dấu hiệu cho thấy « thế giới cảm thấy bất an hơn bao giờ hết nên đã phải tăng chi tiêu quốc phòng, trang bị cho các lực lượng võ trang ».
Năm 2025, Mỹ chi 954 tỷ Mỹ kim để tăng cường khả năng phòng thủ, giảm 7,5 % so với hồi 2024. Theo SIPRI, sự sụt giảm này do Hoa Kỳ ngừng viện trợ quân sự cho Ô Khắc Lan (Ukraine). Đây là điểm hoàn toàn khác so với ba tài khóa trước đó dưới chánh quyền Joe Biden. Tuy nhiên, sự sụt giảm này có thể chỉ mang tính tạm thời vì Hạ Viện Mỹ đã phê duyệt ngân sách quốc phòng hơn 1.000 tỷ Mỹ kim cho 2026, và có thể lên tới 1.500 tỷ Mỹ kim cho tài khóa 2027, theo yêu cầu của Tổng thống Donald Trump.
Trái lại năm qua, Âu châu và Á châu, bao gồm cả Nga và Ô Khắc Lan, là các nguồn mua vào võ khí nhiều nhứt trên thế giới. Âu Châu đã chi ra hơn 860 tỷ Mỹ kim, tăng 14 % so với năm 2025.
Chi phí quân sự của Đức Quốc chẳng hạn tăng 24 % trong một năm, của Tây Ban Nha là hơn 50 %. Do chiến tranh Ô Khắc Lan, ngân sách quốc phòng của Nga đã tăng thêm gần 6 %. Dưới tác động chiến tranh từ 2022, năm ngoái Ô Khắc Lan đã huy động 40 % GDP cho ngân sách quốc phòng.
Riêng Á Châu– Châu Đại Dương, năm 2025 đã mua 681 tỷ Mỹ kim võ khí và thiết bị quân sự. Đây là mức cao nhất từ 2009. Trung Hoa đứng đầu danh sách, liên tục tăng ngân sách quốc phòng từ ba năm qua. Theo báo cáo của SIPRI, Trung Hoa đã mua 336 tỷMỹ kim võ khí trong năm 2025. Cùng lúc Học Viện Nghiên Cứu Hòa Bình Stockholm ghi nhận Nhựt Bổn, Nam Hàn và Đài Loan đều đã tăng ngân sách quốc phòng để « đối phó với một mối đe dọa ». Ngân sách quốc phòng của Nhựt Bổn tăng 9,7 %, của Đài Loan tăng 14 % trong vòng một năm.
(Theo RFI)
