Sau cuộc họp với lãnh đạo Liên Minh Bắc Đại Tây Dương – NATO hôm 21/01/2026 bên lề Diễn Đàn Davos, Thụy Sĩ, tổng thống Donald Trump đưa ra hai quyết định quan trọng về Greenland: « Không cần » dùng võ lực thâu tóm vùng lãnh thổ tự trị thuộc Đan Mạch, đồng thời dừng biện pháp đánh thuế những nước Âu châu chống đối tham vọng của Mỹ về Greenland.
Tổng thống Mỹ Donald Trump sau khi dự Diễn đàn Kinh tế Thế giới Davos, Thụy Sĩ, ngày 21/01/2026. AP – Markus Schreiber
Trên mạng xã hội cá nhân Truth Social, tổng thống Mỹ Donald Trump nhấn mạnh đến một cuộc trao đổi “rất tích cực” với tổng thư ký NATO Mark Rutte, cho biết hai bên đã « xây dựng khung cho một thỏa thuận trong tương lai cho Greenland và cho toàn bộ vùng Bắc Cực ». Không đi sâu vào chi tiết của « thỏa thuận » đã đạt được với lãnh đạo NATO, nguyên thủ Mỹ chỉ nói đến một « hiệp định mang tính lâu dài ». Lần đầu tiên từ khi bắt đầu đòi hỏi chủ quyền với vùng tự trị Greenland của Đan Mạch, ông Trump khẳng định « sẽ không xử dụng sức mạnh » để chiếm đoạt vùng đất này. Tin trên đã được phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc Karoline Leavitt xác nhận.
Một tuyên bố quan trọng khác của tổng thống Trump hôm 21/01 sau khi trao đổi với tổng thư ký NATO là từ bỏ ý định đánh thuế 25 % kể từ ngày 01/02/2026 vào hàng hóa từ 8 nước Âu châu xuất sang Hoa Kỳ. Tám quốc gia liên quan gồm Anh, Pháp, Đức Hà Lan và 4 nước Bắc Âu Đan Mạch, Phần Lan, Na Uy và Thụy Điển. Các quốc gia này có lập trường cứng rắn bảo vệ chủ quyền của Đan Mạch đối với Greenland. Cũng trong cuộc trao đổi với báo chí hôm 21/01, Donald Trump tuyên bố về Greenland Mỹ đã « đạt được tất cả những gì mong muốn », hàm ý cả về những đòi hỏi về chủ quyền của Greenland.
Sáng nay phát ngôn viên của tổng thư ký NATO cho biết trong cuộc họp với tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump, Mark Rutte đã « không đề nghị bất kỳ thỏa hiệp nào về vấn đề chủ quyền của Greenland » với phía Mỹ. Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen sáng nay tuyên bố Copenhagen « sẵn sàng » thảo luận về vấn đề an ninh của vùng lãnh thổ Greenland và của cả chung khu vực Bắc Cực, với điều kiện « toàn vẹn lãnh thổ của Đan Mạch phải được tôn trọng ». Tổng thống Hoa Kỳ luôn viện cớ Nga và Trung Quốc là hai mối đe dọa đối với an ninh khu vực và Đan Mạch cũng như Greenland không đủ sức tự vệ, cho nên Mỹ cần can thiệp.
Từ Bruxelles, nơi đặt trụ sở NATO, thông tín viên RFI, Pierre Bénazet ghi nhận thỏa thuận khung liên quan đến Greenland mà NATO và Mỹ đề cập còn rất mơ hồ :
«Tổng thư ký NATO Mark Rutte im hơi lặng tiếng trước những tuyên bố của Donald Trump từ thứ Bảy vừa qua. Lãnh đạo Liên Minh Bắc Đại Tây Dương trong thế trên đe dưới búa giữa một bên là những yêu sách của Mỹ và bên kia là mục tiêu duy trì chủ quyền của các nước Âu châu.
Trong quá khứ từng xảy ra căng thẳng giữa các đồng minh trong khối NATO như trường hợp giữa Hy Lạp và Thổ Nhĩ Kỳ hồi 2025. Ông Rutte đặc biệt có nhiều lợi thế để đóng vai trò trung gian hòa giải.
Các đối tác Âu châu tin tưởng nhiều vào khả năng đối thoại của ông với Donald Trump. Mark Rutte nhìn nhận con đường còn dài trước khi các bên đạt được đồng thuận toàn diện. Tuy nhiên, một mặt, nhiều quốc gia đã đề nghị NATO cùng nhau bảo đảm an ninh tại Bắc Cực. Đây chính là thông điệp phái đoàn Đan Mạch đã mang đến trụ sở NATO hôm thứ Hai.
Mặt khác, theo một số tin rò rỉ, dường như có một kế hoạch cho phép Hoa Kỳ mở thêm căn cứ quân sự tại Greenland, theo mô hình căn cứ Pituffik, trước đây từng biết đến dưới tên gọi là căn cứ Thulé, nhưng lần này là nhượng hẳn chủ quyền của các căn cứ đó cho Hoa Kỳ, tương tự như quy chế của các căn cứ quân sự Anh trên đảo Chypre hiện nay».
(Theo RFI)
