Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ ngày 20/02/2026 đã giáng một đòn mạnh vào chính sách quốc tế của tổng thống Donald Trump, khi kết luận phần lớn các mức thuế “đối xứng” áp lên hàng nhập cảng là bất hợp pháp. Đây vốn là trụ cột trong chiến lược kinh tế và chánh sách quốc tế của ông Trump kể từ khi trở lại Tòa Bạch Ốc.
Bên ngoài Tòa án Tối cao Hoa Kỳ, Hoa Thịnh Đốn. Ảnh chụp ngày 20/02/2026, AP – Jose Luis Magana
Theo quyết định này, các mức thuế áp rộng rãi lên gần như toàn bộ hàng hóa nhập cảng vào Hoa Kỳ bị hủy bỏ. Tuy nhiên, mức thuế đối với một số lĩnh vực như xe hơi, thép, nhôm và dược phẩm vẫn được giữ nguyên.
Theo Gregory Daco, chuyên gia kinh tế trưởng của văn phòng tư vấn đóng trụ sở tại Mỹ EY-Parthenon, hệ quả trực tiếp là thuế suất trung bình đối với hàng nhập cảng vào Mỹ dự kiến giảm từ khoảng 16,8% xuống còn gần 9,5%, giúp hạ chi phí cho doanh nghiệp và có thể giảm áp lực giá cả trong nước.
Một tác động lớn khác là vấn đề hoàn thuế. Các doanh nghiệp từng nộp khoản thuế này có quyền yêu cầu chánh phủ hoàn trả. Theo ước tính chưa đầy đủ, nguồn thu từ thuế “đối xứng” trong năm 2025 lên tới 130–140 tỷ đô-la. Nếu các yêu cầu hoàn tiền được chấp nhận trên diện rộng, ngân sách liên bang sẽ phải đối mặt với áp lực tài chánh đáng kể.
Hôm 20/02, ông Trump đã tuyên bố rằng vấn đề hoàn thuế sẽ được giải quyết tại tòa án. Một số tiểu bang do đảng Dân chủ điều hành đã nhanh chóng yêu cầu chánh quyền hoàn trả trực tiếp tiền cho người tiêu dùng, cho rằng gánh nặng thuế cuối cùng đã được chuyển vào giá hàng hóa.
Không dừng lại ở đó, phán quyết còn làm suy yếu công cụ đàm phán thương mại của chánh quyền. Bộ trưởng Tài chánh Scott Bessent từng thừa nhận rằng quan thuế là đòn bẩy quan trọng trong thương lượng với các đối tác. Khi nền tảng pháp lý bị bác bỏ, khả năng gây sức ép của Hoa Thịnh Đốn có thể bị hạn chế.
Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau quyết định của Tòa, tổng thống Trump đã ký sắc lệnh áp mức thuế toàn cầu 10% trong vòng 150 ngày, dựa trên Đạo luật Thương mại 1974. Mức thuế này áp dụng cả với các đối tác như Liên Hiệp Âu Châu , Nhựt Bổn cho đến giờ vẫn bị áp mức thuế 15%, và đối với Ấn Độ là 18%.
Tuy vậy, biện pháp mới chỉ mang tính tạm thời và sẽ cần Quốc hội phê chuẩn gia hạn, nếu muốn duy trì lâu dài. Trong bối cảnh bầu cử giữa nhiệm kỳ đang đến gần và nội bộ đảng Cộng hòa còn nhiều ý kiến dè dặt, tương lai của chánh sách quan thuế Mỹ vẫn là một dấu hỏi lớn.
Về ngắn hạn, thị trường có thể phản ứng tích cực trước triển vọng giảm thuế và tiềm năng hoàn tiền cho doanh nghiệp. Tuy nhiên, về trung hạn, sự bất ổn pháp lý và thay đổi chánh sách liên tục có thể làm gia tăng rủi ro cho các chuỗi cung ứng và quyết định đầu tư.
Phán quyết của Tòa án Tối cao không chỉ liên quan đến một tranh chấp pháp lý về thẩm quyền hành pháp, mà còn đặt ra câu hỏi lớn về giới hạn quyền lực tổng thống trong việc định hình chánh sách thương mại, một chủ đề có thể sẽ còn gây tranh luận sâu sắc trong hệ thống chánh trị Mỹ thời gian tới.
(Theo RFI)
