Thủ tướng Anthony Albanese vừa có bài phát biểu hiếm hoi trước cả nước, hứa sẽ “làm mọi thứ có thể để bảo vệ Úc khỏi hậu quả tồi tệ nhứt” từ chiến tranh Trung Đông. Ông cảnh báo người dân sẽ phải đối mặt với cú sốc kinh tế kéo dài vài tháng, đồng thời kêu gọi mọi người xử dụng xe cộ công cộng nếu có thể.

Thủ tướng Úc Anthony Albanese. Nguồn: AAP

Phát biểu trước toàn quốc, hay còn gọi là “national address” là một sự kiện hiếm gặp ở Úc, thường được Thủ tướng thực hiện khi quốc gia đang đối mặt với những thách thức lớn, như chiến tranh, đại dịch hay các sự kiện lịch sử quan trọng.

Lịch sử ghi nhận chỉ một số ít bài phát biểu kiểu này: từ John Curtin thông báo chiến tranh với Nhựt Bổn năm 1941, Malcolm Fraser báo cáo khủng hoảng kinh tế năm 1975, đến Kevin Rudd xin lỗi các Thế hệ Bị Cướp đi Trẻ thơ năm 2008, hay Scott Morrison thông báo về đại dịch COVID-19 năm 2020.

Trong một bài phát biểu hiếm hoi trước cả nước, Thủ tướng Anthony Albanese đã hướng dẫn người dân Úc cách có thể hỗ trợ đối phó với tình trạng thiếu nhiên liệu.

Thủ tướng Albanese kêu gọi người Úc “làm phần việc của mình” trong thời điểm không chắc chắn do cuộc chiến Trung Đông kéo dài, trong bài phát biểu quốc dân đầu tiên của ông.

Bài phát biểu dài ba phút này được ghi hình trước và phát sóng trên toàn quốc lúc 7 giờ tối thứ Tư, khi tác động kinh tế từ việc ngăn chặn Eo biển Hormuz ngày càng nghiêm trọng.

Đáng chú ý, Thủ tướng từ chối gọi sự gián đoạn chuỗi cung ứng nhiên liệu toàn cầu khiến giá dầu thô tăng vọt và gây thiếu hụt cục bộ do tình trạng mua tích trữ là một cuộc khủng hoảng.

Albanese đã phá vỡ thông lệ trong việc xử dụng hình thức giao tiếp hiếm gặp này, vốn thường được dùng để công bố những sự kiện quan trọng quốc gia như việc tham chiến trong Chiến tranh Iraq.

Ông nói trong phần mở đầu: “Người dân Úc thân mến. Bản chất chúng ta là một quốc gia lạc quan. Nhưng tôi hiểu rằng ngay lúc này thật khó để tích cực.”

“Cuộc chiến ở Trung Đông đã gây ra mức tăng giá xăng và diesel lớn nhứt trong lịch sử. Úc không tham chiến trực tiếp. Nhưng tất cả người Úc đều phải trả giá cao hơn vì điều đó.” Anthony Albanese

Bài phát biểu không đưa ra các biện pháp mới mà nhắc lại các thông báo trước đó, bao gồm Kế hoạch An ninh Nhiên liệu Quốc gia được Nội các Quốc gia thông qua hôm thứ Hai, giảm thuế xăng 26,3 cent mỗi lít trong ba tháng, và xóa phí xử dụng đường nặng cho lái xe tải.

Thủ tướng khuyên người dân vẫn đi nghỉ lễ Phục sinh nhưng tiết kiệm nhiên liệu và “làm phần việc của mình” để vượt qua thời gian khó khăn.

Thủ tướng Albanese nói”, Nếu bạn đi đường, đừng lấy nhiều xăng hơn mức cần thiết – chỉ đổ như bình thường. Hãy nghĩ đến cộng đồng, ở vùng nông thôn và các ngành nghề quan trọng,”

“Và trong vài tuần tới, nếu có thể, hãy chuyển sang đi làm bằng tàu, xe buýt hoặc xe điện.”

Ông thừa nhận cú sốc kinh tế sẽ còn kéo dài vài tháng và nhấn mạnh rằng nếu tình hình xấu đi, chánh phủ sẽ phối hợp các bước tiếp theo, dù không nêu chi tiết.

Một nguồn tin cấp cao trong nội các cho biết chưa có hạn chế nhiên liệu nào sắp áp dụng, thay vào đó khuyến khích các biện pháp tự nguyện, nhưng tình hình rất biến động.

Bài phát biểu này được xem là hiếm hoi và chỉ được xử dụng trong thời kỳ khủng hoảng, tương tự các bài phát biểu của Scott Morrison (COVID-19 2020), Kevin Rudd (xin lỗi Thế hệ Bị Cướp đi Trẻ thơ 2009) hay John Howard (thông báo tham chiến Iraq 2003).

Úc hiện đang ở mức hai trong kế hoạch ứng phó nhiên liệu bốn giai đoạn, và chánh phủ tiếp tục bảo đảm nguồn cung ổn định, dù nhu cầu tăng đẩy giá lên cao.

Thủ tướng dự kiến trả lời thêm các câu hỏi về vị thế của Úc và rủi ro suy trầm kinh tế vào thứ Năm tại National Press Club.

Thủ tướng kết thúc: “Chúng ta sẽ vượt qua những thách thức toàn cầu này theo cách của người Úc, cùng nhau và chăm sóc lẫn nhau.”

(Nguồn: SBS News)