Ô Khắc Lan có thể đàm phán tiếp cận võ khí, thiết bị quân sự của Nhựt Bổn để tiếp tục cuộc chiến chống Nga trong bối cảnh nguồn cung từ Tây phương bị hạn chế. Trả lời Reuters ngày 01/05/2026, đại sứ Ô Khắc Lan, Yury Lutovinov, tại Đông Kinh đánh giá “về mặt lý thuyết, đây là một bước tiến rất lớn”.

Quân đội Nhựt bắn thử hỏa tiễn đất đối hạm tầm ngắn Type 88 tại trường bắn Shizunai, đảo Hokkaido, phía bắc Nhựt Bổn ngày 24/06/2025. AP

Theo giải thích của đại sứ Yury Lutovinov, Nhựt Bổn có thể hỗ trợ Ô Khắc Lan theo hai cách. Thứ nhất, Đông Kinh (Tokyo) có thể tài trợ cho việc phát triển hệ thống phòng không của Kyiv nhằm giảm phụ thuộc vào hỏa tiễn Patriot do Mỹ sản xuất, vốn ngày càng khan hiếm. Ông cho biết, Ô Khắc Lan “có đầy đủ năng lực công nghiệp cần thiết cho sản xuất nhưng cần đầu tư và vốn”.

Thứ hai, Nhựt Bổn có thể hỗ trợ Ô Khắc Lan thông qua chương trình PURL – danh sách nhu cầu ưu tiên cho Ô Khắc Lan của NATO, tập trung tài trợ mua sắm thiết bị do Mỹ sản xuất và đã cung cấp hơn 4 tỷ đô-la thiết bị và đạn dược cho Ô Khắc Lan.

Theo đại sứ Ô Khắc Lan, đã có nhiều cuộc thảo luận về đóng góp của Nhựt Bổn trong chương trình này. Ông nhấn mạnh với Reuters : “Mọi quốc gia đều có thể tham gia cơ chế này mà vẫn tôn trọng khuôn khổ pháp lý riêng của họ. Đó cũng có thể là võ khí không sát thương”. Năm 2025, Úc và Tân Tây Lan là những nước đầu tiên không thuộc NATO tham gia PURL.

Đổi lại, giống như các nước quan tâm đến trang thiết bị quân sự của Nhựt Bổn, Ô Khắc Lan cần phải ký một thỏa thuận chuyển giao công nghệ quốc phòng với Đông Kinh. Nhựt Bổn đã ký kết các thỏa thuận như vậy với 18 quốc gia, trong đó có Đức Quốc, Úc Đại Lợi, Phi Luật Tân và Việt Nam. Về điểm này, đại sứ Lutovinov cho biết, Ô Khắc Lan đang tiến hành một cách thận trọng do tính nhạy cảm của việc xuất cảng võ khí sang Nhựt Bổn.

Ngày 21/04, chính phủ Nhựt Bổn chính thức nới lỏng các hạn chế xuất cảng thiết bị quốc phòng, cho phép bán võ khí ra nước ngoài nhằm tăng cường hợp tác an ninh với các đối tác. Việc sửa đổi duy trì kiểm soát xuất cảng sang các khu vực xung đột, nhưng vẫn cho phép các ngoại lệ phục vụ lợi ích an ninh của Nhựt Bổn. Đây là điều mà Kyiv hy vọng sẽ được hưởng lợi, bởi vì cuộc chiến do Nga phát động năm 2022 từng được thủ tướng Fumio Kishida cảnh báo “Ô Khắc Lan ngày nay có thể là Đông Á ngày mai”.

Sau đó, tân thủ tướng Sanae Takaichi khẳng định trong cuộc điện đàm tháng 11/2025 với tổng thống Volodymyr Zelenskyy là “Nhựt Bổn sát cánh cùng Ô Khắc Lan” và ủng hộ “những nỗ lực hướng tới một nền hòa bình công bằng và lâu dài” càng sớm càng tốt. Bà Takaichi chưa đưa ra bất kỳ dấu hiệu công khai nào cho thấy sẽ ủng hộ việc xuất khẩu vũ khí sang Ô Khắc Lan.

Nga tấn công cả ngày lẫn đêm nhằm gia tăng thương vong trong dân thường

Còn tại Ô Khắc Lan, Nga phóng sang Ô Khắc Lan 210 drone trong đêm 30/04 và 01/05, trong đó có 20 thiết bị bay không người lái đã rơi trúng 14 địa điểm. Hai tòa chúng cư cao tầng ở thành phố Odessa bị trúng thiết bị bay không người lái, bị hỏa hoạn và khiến hai người bị thương. Tháng 04/2026 đánh dấu lỷ lục về số lượng drone tầm xa – 6.580 – được Nga phóng sang nước láng giềng, 88% trong số này đã bị lực lượng phòng không Ô Khắc Lan bắn hạ. Ngoài ra, Nga cũng phóng 141 hỏa tiễn. Học viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) cho rằng “Nga tiến hành chiến thuật mới – kết hợp một cuộc tấn công quy mô lớn vào ban đêm với một cuộc tấn công quy mô tương đương vào ban ngày – để làm gia tăng thương vong trong dân thường”.

Về phía Nga, thống đốc vùng Leningrad cho biết “đây không chỉ còn là vùng biên giới mà còn là vùng tiền tuyến” do “Ô Khắc Lan gia tăng tấn công trong tháng Ba và giữa tháng Tư” và “các cơ sở năng lượng và cơ sở hạ tầng cảng biển hiện trở thành mục tiêu mà kẻ thù [Ô Khắc Lan] muốn gây thiệt hại”.

(Theo RFI)