Chánh phủ của thủ tướng Sanae Takaichi, ngày 21/04/2026, đã dỡ bỏ những rào cản xuất cảng võ khí sát thương vốn tồn tại hàng thập niên. Bước thay đổi lịch sử này tại một nước có Hiến Pháp chủ hòa kể từ Thế Chiến II còn nhằm củng cố ngành công nghiệp võ khí. Trung Hoa ngay lập tức bày tỏ « quan ngại sâu sắc », khẳng định « kiên quyết » chống lại bất kỳ hành động « quân sự hóa liều lĩnh » của Nhựt Bổn.
Mô hình hỏa tiễn chống hạm Type-12 nâng cấp được trưng bày tại Triển lãm Thiết bị An ninh Quốc phòng Quốc tế (DSEI) Nhựt Bổn, ở Trung tâm Thương mại Makuhari Messe, Chiba, Nhựt Bổn ngày 21/05/2025. REUTERS – Kim Kyung-Hoon
Thông tín viên Frédéric Charles, tại Đông Kinh, tường thuật :
« Nữ thủ tướng Nhựt Bổn, Sanae Takaichi, muốn xuất cảng chiến hạm, tên lửa nhằm biến ngành công nghiệp võ khí thành một động lực tăng trưởng kinh tế theo gương Nam Hàn. Các nước như Ô Khắc Lan (Ukraina), Ba Lan và Phi Luật Tân đã bày tỏ sự quan tâm đến việc mua sắm võ khí Nhựt Bổn. Một trong số các hợp đồng đầu tiên có thể liên quan đến việc xuất cảng chiến hạm đã qua xử dụng sang Mã Ni Lạp (Manila).
Xuất khẩu võ khí Nhựt Bổn sẽ làm tăng sản lượng, giảm bớt chi phí giá thành. Nhiều hãng lớn như Mitsubishi Heavy có thể đóng tiềm thủy đỉnh, chế tạo tiêm kích cơ, hỏa tiễn, nhưng cho đến nay những tập đoàn này vẫn phụ thuộc vào đơn đặt hàng hạn chế từ một khách hàng duy nhất : Quân đội Nhựt Bổn.
Đông Kinh đã bắt đầu nới lỏng các quy định xuất cảng từ năm 2014. Nhựt Bổn cung cấp cho Mỹ hỏa tiễn Patriot do Nhựt Bổn sản xuất theo giấy phép của Mỹ, sắp tới sẽ cung cấp khu trục hạm cho Úc Đại Lợi. Và Nhựt Bổn đang hợp tác với Anh Quốc và Ý Đại Lợi phát triển một tiêm kích cơ tàng hình thế hệ thứ sáu. »
Công luận chia rẽ
Theo AFP, quyết định này của chánh phủ Nhựt Bổn đang gây chia rẽ công luận. Những người ủng hộ chánh phủ cho rằng sự thay đổi này cho phép thắt chặt hơn nữa các mối quan hệ về quốc phòng, ngoại giao và kinh tế với các đối tác trong bối cảnh bất ổn trong khu vực ngày càng gia tăng, do Trung Hoa không ngừng củng cố năng lực quân sự và các mối đe dọa từ Bắc Hàn.
Theo quan điểm của Heigo Sato, chuyên gia về quốc phòng, đại học Takushoku, Nhựt Bổn cần thiết lập « một hệ thống bảo đảm việc trao đổi võ khí và đạn dược suôn sẻ » giữa các đồng minh, để tăng cơ hội nhận được sự giúp đỡ trong trường hợp xảy ra xung đột.
Tuy nhiên, một thăm dò dư luận do kênh truyền hình NHK thực hiện trong tháng 3/2026, cho thấy 53% số người Nhựt Bổn được hỏi đã phản đối việc thay đổi các quy định xuất cảng võ khí, ủng hộ củng cố quan hệ ngoại giao và kinh tế, đồng thời cho rằng bước thay đổi này làm ảnh hưởng đến danh tiếng hiếu hòa của đất nước.
(Theo RFI)
