(Ảnh: SBS News)

THẾ GIỚI – Các bộ trưởng nhóm G7 sẽ tổ chức một cuộc họp khẩn vào thứ Hai nhằm đánh giá những tác động kinh tế ngày càng nghiêm trọng của cuộc chiến Trung Đông, trong bối cảnh áp lực quốc tế gia tăng buộc Mỹ phải làm rõ mục tiêu chiến tranh và lộ trình chấm dứt xung đột.

Cùng lúc đó, Thủ tướng Do Thái Benjamin Netanyahu ra lệnh mở rộng chiến dịch quân sự tại miền nam Lebanon (Lê Ba Nộn), cho thấy cuộc xung đột không chỉ chưa hạ nhiệt mà còn đang lan rộng trên nhiều mặt trận.

Giá năng lượng tăng vọt, chuỗi cung ứng toàn cầu bị đe dọa

Theo chánh phủ Pháp, cuộc họp G7 sẽ tập trung vào hậu quả kinh tế của chiến sự, khi giá dầu và khí đốt tiếp tục leo thang mạnh.

Cuộc xung đột bắt đầu leo thang từ cuối tháng Hai, khi Mỹ và Do Thái tiến hành không kích Ba Tư. Đáp lại, Tehran đã nhắm vào các quốc gia xuất khẩu dầu trong khu vực và làm gián đoạn hoạt động vận chuyển qua Vịnh Ba Tư, bao gồm tuyến hàng hải chiến lược qua eo biển Hormuz.

Sự gián đoạn nguồn cung đã khiến giá năng lượng tăng mạnh, kéo theo những tác động dây chuyền đối với chuỗi cung ứng toàn cầu trong nhiều ngành công nghiệp – từ vận tải, sản xuất cho đến lương thực.

Hình ảnh các trụ bơm xăng tại Anh với nhiều vòi bơm ngừng hoạt động đã phản ánh rõ áp lực nguồn cung đang gia tăng tại nhiều quốc gia.

G7 tìm giải pháp phối hợp hiếm có

Bộ trưởng Tài chánh Pháp Roland Lescure cho biết cuộc họp sẽ diễn ra trực tuyến, với sự tham gia của các bộ trưởng tài chánh, năng lượng, thống đốc ngân hàng trung ương và lãnh đạo các tổ chức quốc tế.

Ông nhấn mạnh rằng các phản ứng của từng quốc gia hiện nay đang khác nhau đáng kể, chủ yếu do mức độ phụ thuộc vào nguồn năng lượng Trung Đông.

“Châu Á là khu vực đặc biệt dễ bị tổn thương trước những biến động này,” ông nói.

“Mục tiêu của cuộc họp là nêu ra quan điểm và phối hợp chánh sách nhằm giảm thiểu tác động lên thị trường tài chánh và nền kinh tế toàn cầu, đây là lần đầu tiên trong khoảng nửa thế kỷ G7 tổ chức một cuộc họp kết hợp cả tài chánh, năng lượng và ngân hàng trung ương theo hình thức này”, Bộ trưởng Tài chánh Pháp Roland Lescure

G7 – gồm Mỹ, Canada, Anh, Pháp, Đức, Ý và Nhật Bản – đóng vai trò quan trọng trong việc định hình chánh sách của các nền kinh tế phát triển lớn nhất thế giới.

Áp lực buộc Mỹ làm rõ mục tiêu chiến tranh

Một trong những vấn đề trung tâm của cuộc họp là yêu cầu Mỹ làm rõ mục tiêu chiến tranh và kế hoạch kết thúc xung đột.

Dù Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định mục tiêu đã “gần đạt được”, Hoa Thịnh Đốn vẫn khai triển hàng nghìn binh sĩ tới khu vực trong một đợt tăng cường quân sự quy mô lớn chưa từng có.

Sự mâu thuẫn giữa tuyên bố ngoại giao và hành động quân sự đã khiến nhiều chánh phủ đồng minh rơi vào tình trạng thiếu định hướng trong việc xây dựng chánh sách ứng phó.

Mỹ cũng đang tìm kiếm sự ủng hộ từ G7 để gây áp lực buộc Ba Tư chấm dứt việc phong tỏa eo biển Hormuz – tuyến vận tải năng lượng quan trọng của thế giới.

Sau cuộc họp tuần trước, các ngoại trưởng G7 nhấn mạnh việc khôi phục tự do hàng hải là “điều tuyệt đối cần thiết”, đồng thời kêu gọi chấm dứt các cuộc tấn công vào hạ tầng cơ sở dân sự.

Các chánh phủ chật vật ứng phó khủng hoảng

Trong bối cảnh giá năng lượng tăng cao và nguồn cung bị gián đoạn, nhiều quốc gia đã nhanh chóng khai triển các biện pháp hỗ trợ trong nước.

Tại Úc, chánh phủ liên bang đã công bố cắt giảm một nửa thuế tiêu thụ nhiên liệu trong ba tháng nhằm giảm áp lực chi phí sinh hoạt.

Thủ tướng Anthony Albanese cũng thừa nhận sự thiếu chắc chắn về thời gian kéo dài của cuộc chiến đang gây khó khăn cho việc hoạch định chánh sách.

“Tôi muốn thấy sự rõ ràng hơn về mục tiêu chiến tranh, và tôi muốn thấy sự giảm leo thang,” ông nói.

Các chuyên gia cho rằng chính sự bất định, không chỉ về mục tiêu mà còn về phạm vi và thời gian của xung đột đang là yếu tố gây bất ổn lớn nhất cho nền kinh tế toàn cầu.

Do Thái mở rộng chiến dịch sang Lebanon (Lê Ba Nộn)

Trong khi các nỗ lực ngoại giao vẫn chưa đạt tiến triển rõ ràng, tình hình thực địa tiếp tục leo thang.

Thủ tướng Do Thái Benjamin Netanyahu tuyên bố đã ra lệnh cho quân đội “mở rộng hơn nữa” các hoạt động quân sự tại miền nam Lebanon (Lê Ba Nộn).

Trước đó, Do Thái cho biết họ đang thiết lập một “vùng đệm an ninh” kéo dài tới sông Litani – cách biên giới Do Thái khoảng 30 cây số. Tuy nhiên, chưa rõ liệu việc mở rộng mới có vượt ra ngoài khu vực này hay không.

“Chúng tôi đang mở rộng vùng an ninh để ngăn chặn hoàn toàn mối đe dọa xâm nhập và đẩy các cuộc tấn công bằng hỏa tiễn chống tăng ra xa biên giới”, Thủ tướng Do Thái Benjamin Netanyahu

Bộ trưởng Quốc phòng Do Thái Do Thái Katz trước đó cũng khẳng định quân đội sẽ kiểm soát các cây cầu và khu vực chiến lược trong vùng này.

Thủ tướng  Do Thái Benjamin Netanyahu. Ảnh: Lev Radin/Sipa USA/AAPImage

Lebanon (Lê Ba Nộn) bị cuốn vào chiến tranh khu vực

Lebanon (Lê Ba Nộn)  chánh thức bị cuốn vào cuộc chiến từ ngày 2/3, khi lực lượng Hezbollah được Ba Tư hậu thuẫn phóng rocket vào Do Thái nhằm đáp trả các cuộc không kích vào Ba Tư.

Kể từ đó, giao tranh giữa hai bên đã leo thang nhanh chóng.

Theo các nguồn tin, hơn 400 tay súng Hezbollah đã thiệt mạng kể từ khi xung đột bùng phát. Trong khi đó, Bộ Y tế Lebanon (Lê Ba Nộn)  cho biết các cuộc không kích và chiến dịch trên bộ của Do Thái đã khiến hơn 1.100 người thiệt mạng, bao gồm phụ nữ, trẻ em và nhân viên y tế.

Phía Do Thái cho biết họ cũng chịu tổn thất, với ít nhất bốn binh sĩ thiệt mạng trong các trận giao tranh tại miền nam Lebanon (Lê Ba Nộn).

Các chuyên gia nhận định chiến lược thiết lập vùng đệm an ninh của Do Thái không phải là mới.

Tiến sĩ Jessica Genauer, chuyên gia quan hệ quốc tế tại Đại học New South Wales, cho biết mục tiêu này đã tồn tại trong nhiều thập kỷ, với các giai đoạn xung đột kéo dài giữa Do Thái và Lê Ba Nộn .

Do Thái từng chiếm đóng một phần miền nam Lebanon (Lê Ba Nộn)  trong 18 năm, từ 1982 đến 2000, nhằm tạo vùng đệm ngăn chặn các cuộc tấn công.

Bà nói, “Tuy nhiên trên thực tế, Hezbollah được thành lập vào đầu những năm 1980 với sự hậu thuẫn của Ba Tư liên tục đối đầu với Do Thái, kéo theo cả nhà nước Lebanon và người dân vào vòng xoáy xung đột.”

Do Thái tuyên bố đạt được tiến triển quân sự

Thủ tướng Netanyahu cho biết chiến dịch quân sự đã đạt được những kết quả đáng kể.

Ông nói, “Chúng tôi đã loại bỏ hàng nghìn chiến binh Hezbollah, và quan trọng nhất là vô hiệu hóa mối đe dọa từ khoảng 150.000 hỏa tiễn nhằm vào các thành phố Do Thái.”

Tuy nhiên, ông thừa nhận Hezbollah vẫn còn khả năng tấn công và Do Thái quyết tâm “thay đổi căn bản tình hình ở phía bắc”.

Nguy cơ chiến tranh kéo dài và lan rộng

Dù Do Thái và Hezbollah từng đạt được một thỏa thuận ngừng bắn vào tháng 11/2024 do Mỹ làm trung gian, thỏa thuận này chỉ giúp giảm cường độ giao tranh chứ không chấm dứt hoàn toàn xung đột.

Theo thỏa thuận, quân đội Lebanon sẽ kiểm soát lại lãnh thổ phía nam, Hezbollah không được tái thiết hạ tầng cơ sở quân sự, và Do Thái sẽ rút dần lực lượng. Tuy nhiên, các điều khoản này chưa được thực thi đầy đủ.

Hiện tại, việc Do Thái mở rộng chiến dịch cho thấy nguy cơ thỏa thuận này hoàn toàn sụp đổ.

Trong toàn khu vực, thương vong tiếp tục gia tăng.

Những nhân vật hoạt động cho biết hơn 3.000 người đã thiệt mạng tại Ba Tư kể từ khi chiến dịch Mỹ – Do Thái bắt đầu, trong đó hơn một nửa là dân thường.

(Theo SBS News)