Có một niềm tin “được chia sẻ rộng rãi” rằng nhập cư là yếu tố lớn góp phần vào cuộc khủng hoảng nhà ở của Úc. Vậy nghiên cứu nói gì?

“Điều đó tốt cho tôi, nhưng tôi nghĩ đến thế hệ tiếp theo. Gold Coast là quê hương của con gái tôi. Và với mức giá ở Gold Coast hiện nay, thì tôi không thấy điều đó khả thi với con bé.” Tasman, một nhân viên cấp cứu người Úc, và cô con gái 13 tuổi đang sống trong một căn hộ hai phòng ngủ ở Gold Coast mà ông đã mua với giá 300,000 đô-la vào năm 2019.”

“Lúc đó nó là căn tệ nhất trên phố. Nhưng căn hộ này gần trường của con gái tôi, và sau đó thì chúng tôi đã cải tạo lại và biến nó thành tổ ấm của mình. Thật kỳ lạ, giờ căn hộ đó được ước tính khoảng 900,000 đô-la.”

“Điều đó tốt cho tôi, nhưng tôi nghĩ đến thế hệ tiếp theo. Gold Coast là quê hương của con gái tôi. Và với mức giá ở Gold Coast hiện nay, thì tôi không thấy điều đó khả thi với con bé.”

Tasman từng tham gia các cuộc tuần hành chống nhập cư March for Australia và đã chuyển sang ủng hộ đảng One Nation.

Ông tự nhận mình là “một người Úc tự hào có nguồn gốc định cư Âu châu”, nhưng cũng nói rằng ông không ghét người từ các sắc tộc khác và có nhiều bạn bè như vậy.

“Tôi chỉ kêu gọi giới hạn người nhập cư. Tôi không ủng hộ việc di cư ồ ạt. Tôi muốn nhà ở giá phải chăng. Tôi muốn thế hệ tiếp theo có hy vọng để họ có thể làm việc chăm chỉ và sở hữu một phần tài sản cho riêng mình.”

Điều tra Dân số cho thấy trong 5 năm tính đến 2021, Queensland thu hút nhiều người chuyển đến tiểu bang này nhiều hơn bất kỳ tiểu bang hay vùng lãnh thổ nào khác.

Nghiên cứu nói gì?

Giáo sư Alan Gamlen, giám đốc Trung tâm Migration Hub thuộc Đại học Quốc gia Úc (ANU), cho rằng kinh nghiệm của những người như Tasman là “có thật”, và cảm nhận rằng việc nhập cư là nguyên nhân “được chia sẻ rộng rãi”.

Ví dụ, một khảo sát của các nhà nghiên cứu Đại học Macquarie cuối năm 2025 cho thấy:

• 32% người từ 18–34 tuổi cho rằng “nhập cư/tăng trưởng dân số” là yếu tố đóng góp lớn nhất cho vấn đề nhà ở.
• Con số này tăng lên 39% ở nhóm 35–64 tuổi.
• Và 46% ở nhóm từ 65 tuổi trở lên.

Theo Nha Thống kê Úc (ABS), không thể phủ nhận rằng giá nhà và tiền thuê đã tăng mạnh trong nhiều thập niên.

Gía nhà trung bình tại các thủ phủ tăng mạnh từ năm 2002 đến 2025, và nhà tại Sydney luôn cao nhất, gần chạm mốc 1,5 triệu AUD.

Tương tự, di cư ròng từ nước ngoài (Net Overseas Migration – NOM), ngoại trừ thời kỳ đóng cửa biên giới do COVID-19 năm 2021, chiếm tỷ trọng lớn hơn trong tăng trưởng dân số những năm gần đây.

Tỷ trọng này đạt đỉnh 83,98% vào tháng 9/2023, khi di cư ròng từ nước ngoài đạt 555.798 người, trong khi tăng trưởng tự nhiên (sinh trừ tử) là 106.019 người (16,02%).

Thế nhưng giáo sư Gamlen cho rằng mức độ ảnh hưởng của nhập cư đến cuộc khủng hoảng nhà ở là không đáng kể.

“Có một niềm tin phổ biến nhưng sai lầm rằng nhập cư là ký do chính của khủng hoảng khả năng mua được nhà ở ở Úc, và rằng việc giảm nhập cư là giải pháp. Thế nhưng nghiên cứu nhất quán cho thấy tác động của nhập cư đến chi phí nhà ở là không đáng kể, tương đối nhỏ.”

Theo ông, các yếu tố như:

• Khả năng mua được đất đai
• Tỷ lệ phê duyệt xây dựng
• Chi phí xây dựng
• Thiếu lao động
• Chánh sách thuế như negative gearing
• Lãi suất
• Mức độ giàu có

quan trọng hơn nhiều so với nhập cư.

Brendan Coates từ tổ chức tư vấn Grattan Institute cũng cho rằng không nên coi nhập cư là nguyên nhân chính.

“Nhập cư là lý do chính của tăng trưởng dân số, và tăng trưởng dân số làm tăng nhu cầu nhà ở, nhưng không phải là phần duy nhất.”

Ông nói rằng nhập cư có thể chỉ chiếm dưới một nửa mức tăng nhu cầu nhà ở kể từ sau đại dịch.

Ông cũng chỉ ra rằng quy mô các gia đình giảm từ 2,55 người năm 2020 xuống 2,48 người vài năm sau. Riêng thay đổi này đã tạo nhu cầu thêm 275.000 căn nhà chỉ để chứa dân số hiện có.

Trong khi đó, quý 9/2025, cả nước chỉ có 220.265 căn nhà đang được xây dựng.

“Áp lực khổng lồ lên thị trường thuê”

Nhà kinh tế Leith van Onselen lại cho rằng nhập cư có tác động lớn hơn nhiều, đặc biệt là với tiền thuê nhà.

“Người nhập cư thường thuê nhà trước khi mua. Điều này tạo áp lực lớn lên thị trường thuê.”

Ông ước tính di cư chiếm khoảng:

• 25% ảnh hưởng đến giá nhà
• 75% ảnh hưởng đến tiền thuê

Ông cũng cho rằng tiền thuê tăng khiến người mua nhà lần đầu khó tiết kiệm tiền đặt cọc hơn.

Theo dự báo của Hội đồng Quốc gia về Cung ứng và Khả năng Mua được Nhà ở, nhu cầu do tăng trưởng dân số sẽ vượt cung trong 5 năm tới, khiến tình trạng thiếu nhà trầm trọng thêm 79,000 căn.

Chánh trị liên bang và nhập cư

Cả đảng Lao động lẫn Liên đảng đều từng đề cập mối liên hệ giữa nhập cư và nhà ở.

Cựu bộ trưởng Nội vụ Clare O’Neil từng nói:

“Chương trình nhập cư của chúng ta thiếu chiến lược và kế hoạch. Không có ví dụ nào rõ hơn thị trường nhà ở.”

Nhưng bà cũng nhấn mạnh rằng vấn đề không phải do người nhập cư gây ra, mà do thiếu chánh sách nhà ở nghiêm túc trong thời gian dài.

Peter Dutton trước đó cũng lập luận rằng mức nhập cư cao làm trầm trọng thêm khủng hoảng nhà ở.

Sau thất bại bầu cử năm 2025, các cuộc thăm dò cho thấy một số cử tri bảo thủ đã chuyển sang ủng hộ đảng One Nation, phản ánh sự bất mãn ngày càng tăng đối với cách các đảng lớn giải quyết vấn đề nhập cư và nhà ở.

(Theo SBS News)