Bộ trưởng Ngoại giao Penny Wong. Nguồn: AAP / George Chan/SOPA Images/Sipa USA
Quốc Tế – Ngoại trưởng Úc, Penny Wong, sắp bắt đầu chuyến công du quan trọng tới Á Châu trong bối cảnh chính phủ Úc ngày càng lo ngại về an ninh năng lượng và sự gián đoạn nguồn cung nhiên liệu toàn cầu. Điểm dừng chân đầu tiên của bà là Nhựt Bổn, trước khi tiếp tục tới Trung Hoa và Nam Hàn, với mục tiêu then chốt là đảm bảo Úc có thể tiếp cận ổn định các nguồn xăng dầu và phân bón.
Ngoại trưởng Penny Wong sẽ tới Nhựt Bổn vào tối thứ Hai ngày 27/04/2026, trong nỗ lực củng cố nguồn cung nhiên liệu cho Úc. Bà cũng sẽ thăm Trung Hoa và Nam Hàn trong chuyến đi kéo dài một tuần.
Bà Wong cho biết Úc muốn được “ưu tiên” trong việc tiếp cận diesel, xăng và phân bón từ các đối tác Á châu.
Bà nói, “Chúng tôi muốn tiếp tục là một nơi cung cấp đáng tin cậy và mong muốn Úc được ưu tiên khi nói đến diesel, xăng và phân bón,” bà phát biểu với báo giới tại Adelaide trước khi lên đường.”
Ngoại trưởng cũng nhấn mạnh rằng khoảng 80% lượng dầu cung cấp cho khu vực đến từ Strait of Hormuz, khiến Úc và các nước trong khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề nếu có bất ổn. “Điều đó có nghĩa là chúng ta phải hợp tác với nhau”.
Trong chuyến đi, bà Wong sẽ gặp gỡ các đối tác tại Đông Kinh (Tokyo), Bắc Kinh (Beijing) và Hán Thành (Seoul).
Bà cũng tái khẳng định Úc cam kết duy trì mối quan hệ “ổn định và mang tính xây dựng” với Trung Hoa.
“Úc và Trung Hoa có quan hệ đối tác sách lược toàn diện và được hưởng lợi từ các mối liên kết kinh tế sâu rộng”, Ngoại trưởng Penny Wong.
Chuyến công du sẽ kết thúc tại Hán Thành (Seoul), nơi bà gặp người đồng cấp Nam Hàn, Cho Hyun. Nam Hàn hiện là một trong những nguồn cung nhiên liệu tinh chế chính cho Úc.
Chuyến đi diễn ra sau các chuyến thăm gần đây của Thủ tướng Anthony Albanese tới Đông Nam Á, nhằm củng cố nguồn cung năng lượng trong bối cảnh chiến sự tại Trung Đông.
Mặc dù là một trong những nước xuất cảng năng lượng lớn nhất thế giới, đặc biệt là khí tự nhiên hóa lỏng (LNG), Úc lại phụ thuộc đáng kể vào nhập cảng nhiên liệu tinh chế như xăng và diesel. Nguyên nhân chính là do phần lớn các nhà máy lọc dầu trong nước đã đóng cửa trong hai thập niên qua vì chi phí vận hành cao.
Theo các chuyên gia năng lượng, Úc hiện chỉ dự trữ nhiên liệu đủ dùng trong vài tuần – một con số thấp so với tiêu chuẩn của nhiều nước phát triển. Điều này khiến chánh phủ buộc phải tăng cường quan hệ với các đối tác trong khu vực.
Eo biển Hormuz là một trong những tuyến vận tải dầu mỏ quan trọng nhứt thế giới. Bất kỳ xung đột nào tại Trung Đông đều có thể làm gián đoạn dòng chảy năng lượng toàn cầu.
Thủ tướng Anthony Albanese gần đây cảnh báo:
“An ninh năng lượng không còn là vấn đề kinh tế đơn thuần, mà là vấn đề an ninh quốc gia.”
Chiến sự tại Trung Đông đã khiến giá dầu biến động mạnh, kéo theo áp lực lạm phát và chi phí sinh hoạt tại Úc.
Ngoại trưởng Penny Wong đã trả lời phỏng vấn báo chí tại Bắc Kinh trong chuyến thăm gần đây nhất. Nguồn: AAP / LUKAS COCH
Ngoại giao “đổi hàng”: khí đốt và thực phẩm lấy nhiên liệu
Chiến lược của bà Wong không chỉ đơn thuần là đàm phán mua nhiên liệu. Úc đang tận dụng lợi thế xuất cảng thực phẩm và khí đốt để đổi lấy sự ưu tiên trong chuỗi cung ứng nhiên liệu.
Đây là cách tiếp cận mang tính “ngoại giao kinh tế”, trong đó thương mại và an ninh năng lượng gắn chặt với nhau.
Theo một số nhà phân tách, Nhựt Bổn và Nam Hàn – hai nền kinh tế công nghiệp lớn – có nhu cầu ổn định về LNG và thực phẩm, tạo cơ hội để Úc đàm phán các thỏa thuận dài hạn.
Quan hệ Úc – Hoa: yếu tố then chốt nhưng nhạy cảm
Một điểm đáng chú ý trong chuyến đi là chặng dừng tại Trung Hoa. Quan hệ giữa hai nước từng căng thẳng trong những năm trước, nhưng gần đây đã có dấu hiệu “hạ nhiệt”.
Ngoại trưởng Penny Wong nói:
“Một mối quan hệ ổn định với Trung Hoa là vì lợi ích của cả hai nước.”
Trung Hoa không chỉ là đối tác thương mại lớn nhất của Úc mà còn đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng khu vực, bao gồm cả năng lượng và phân bón.
Nam Hàn và Nhựt Bổn là hai trong số những nhà sản xuất nhiên liệu tinh chế lớn nhất Á châu. Úc phụ thuộc đáng kể vào nguồn cung từ hai quốc gia này, đặc biệt là nhiên liệu hàng không và diesel.
Việc bà Wong gặp gỡ các lãnh đạo tại Đông Kinh (Tokyo) và Hán Thành (Seoul) nhằm củng cố các thỏa thuận hiện có và tìm kiếm cam kết ưu tiên trong trường hợp khủng hoảng nguồn cung.
Giá xăng dầu tăng cao đã trở thành vấn đề chánh trị nhạy cảm tại Úc. Người dân đang chịu áp lực lớn từ chi phí sinh hoạt, trong đó nhiên liệu là yếu tố quan trọng.
Một số Nghị sĩ thuộc Phe đối lập đã chỉ trích chánh phủ vì không đầu tư đủ vào năng lực lọc dầu trong nước.
Trong khi đó, các chuyên gia kêu gọi chính phủ xây dựng kho dự trữ sách lược lớn hơn và đa dạng hóa nguồn cung.
Chuyến công du Á châu của Ngoại trưởng Penny Wong phản ánh rõ thực tế rằng an ninh năng lượng đã trở thành ưu tiên hàng đầu của Úc trong bối cảnh bất ổn toàn cầu.
(Theo SBS news)
