Quân đội Mỹ, vào hôm thứ Ba 10/03/2026, thông báo đã phá hủy 16 tàu rải thủy lôi của Iran ở rất gần eo biển Hormuz, một trong những huyết mạch vận tải hàng hải của thế giới, nhất là về chuyên chở dầu lửa và khí tự nhiên hóa lỏng, hiện đang bị Iran phong tỏa. Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa Teheran sẽ phải hứng chịu « những hệ quả quân sự » nghiêm trọng « chưa từng có » nếu rải thủy lôi eo biển Hormuz.
Hình ảnh vệ tinh do Planet Labs PBC chụp cảng quân sự Bandar Abbas của Iran, dọc theo Eo biển Hormuz vào ngày 04/03/2026. AFP
Các thông báo của Mỹ được đưa ra trong bối cảnh chiến tranh Trung Đông khiến giá dầu thế giới tăng mạnh. Chánh quyền Donald Trump cũng chịu sức ép trong nước do giá dầu tăng cao. Trong khi đó, lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo Iran hôm 10/03 tuyên bố « các lực lượng võ trang của Iran sẽ không cho phép bất cứ lít dầu nào trong vùng được chuyển cho phe kẻ thù và các đối tác của phe này cho đến khi có lệnh mới ». Teheran đồng thời hoan nghênh « việc kiểm soát eo biển Hormuz đã cho phép Iran tác động đến các quan hệ kinh tế quốc tế ».
Liên quan đến thông tin Hải quân Hoa Kỳ đang hộ tống một tàu chở dầu đầu tiên đi qua eo biển Hormuz kể từ khi eo biển này bị Iran phong tỏa, theo AFP, phát ngôn viên Ali-Mohammad Naini của lực lượng Vệ Binh Cách Mạng Hồi Giáo Iran (IRGC), hôm 10/03 khẳng định không có tàu chiến nào của Mỹ « dám » tiếp cận eo biển Hormuz chiến lược, hay Biển Oman, Vịnh Ba Tư trong cuộc xung đột này.
Trên thực tế, chính bộ trưởng Năng Lượng Hoa Kỳ Chris Wright, sau khi loan báo Hải quân Hoa Kỳ hộ tống một tàu chở dầu đầu tiên đi qua eo biển Hormuz, cũng đã xóa bài đăng của mình trên mạng xã hội X. Tòa Bạch Ốc cũng đính chánh thông tin. Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, Karoline Leavitt, trong cuộc họp báo đã khẳng định hiện giờ Hải quân Mỹ không hộ tống bất kỳ tàu nào đi qua qua eo biển Hormuz.
Ba tàu bị trúng đạn ở eo biển Hormuz trong một ngày
Hôm 11/0-3, lại có thêm 1 tàu bị tấn công khi đang ở ngoài khơi Các Tiểu Vương Quốc Ả Rập Thống Nhứt, cách Dubai 50 hải lý về phía tây bắc, theo Cơ quan An ninh Hàng hải của Anh Quốc, (UKMTO), nhưng may mắn là thủy thủ đoàn vẫn an toàn. Trước đó, cũng theo nguồn tin này, một tàu chở container đã bị hư hại do trúng đạn ngoài khơi vùng Vịnh, một tàu khác bị trúng đạn ở eo biển Hormuz, ngoài khơi Oman. Tổng cộng, cơ quan này đã ghi nhận 14 vụ việc nhắm vào tàu thuyền kể từ khi cuộc chiến ở Trung Đông nổ ra hôm 28/02.
AIE đề nghị huy động quỹ dầu sách lược để giảm giá
Trước tình hình giá dầu tăng do chiến tranh ở Trung Đông, Cơ quan Năng lượng Quốc tế (AIE) đề nghị xử dụng nguồn dự trữ dầu chiến lược. Theo nhật báo Wall Street Journal của Mỹ, quyết định có thể được đưa ra trong hôm 11/03/2026, cùng ngày với cuộc họp thượng đỉnh trực tuyến của nhóm G7 do Pháp tổ chức để thảo luận về « hệ quả » của khủng hoảng Trung Đông.
Theo nhiều quan chức nắm rõ hồ sơ được nhật báo tài chánh Mỹ trích dẫn, khối lượng được huy động từ các nguồn dự trữ chiến lược sẽ vượt mức 182 triệu thùng dầu. Đây là con số từng được các nước thành viên AIE đưa ra thị trường thành hai giai đoạn vào năm 2022 khi Nga phát động chiến tranh ở Ukraine.
Ý tưởng này được đưa ra trong một cuộc họp bất thường của AIE tại Paris ngày 10/03 và quyết định có thể được công bố ngày 11/03. Một nguồn tin của Reuters nhận định « các nước G7 ủng hộ việc IEA phối hợp xử dụng lượng dầu dự trữ » để giảm giá dầu cho dù « hiện nay, chưa có nước nào phải đối mặt với tình trạng thiếu dầu thô ».
Vào 15 giờ chiều 11/03 (giờ địa phương), tổng thống Pháp Emmanuel Macron, nước chủ tịch luân phiên G7, tổ chức họp thượng đỉnh trực tuyến để thảo luận về « tình hình năng lượng » và « các biện pháp xoa dịu ». Theo thông cáo của điện Elysée, « đây sẽ là cuộc thảo luận đầu tiên về vấn đề này giữa các thành viên G7 ».
(Theo RFI)
