Israel được đặt trong tình trạng « báo động tối đa » trong bối cảnh Mỹ có thể tấn công Iran, theo ba nguồn tin Israel, được Reuters hôm 11/01/2026, dẫn lại.
Người biểu tình nhảy múa và reo hò xung quanh một đống lửa khi họ xuống đường bất chấp chiến dịch trấn áp ngày càng mạnh mẽ của chính quyền. Hình ảnh tại Teheran, Iran, ngày 9 tháng 1 năm 2026. AP
Tình huống Mỹ có thể tấn công Iran đã được nêu ra trong cuộc điện đàm giữa thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu và ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio, theo thông báo của một giới chức Israel tham dự cuộc điện đàm. Hiện tại chính quyền và quân đội Israel chưa đưa ra thông báo chính thức nào. Hôm ngày 10/01, trên mạng Truth Social, tổng thống Mỹ Donald Trump một lần nữa đe dọa can thiệp, nếu nhà cầm quyền Iran đàn áp tàn bạo người biểu tình.
Chủ tịch Quốc Hội Iran, Mohammad Baqer Qalibaf, hôm nay cảnh báo, nếu Mỹ tấn công, « các vùng đất (Israel) chiếm đóng, các căn cứ và chiến hạm Mỹ sẽ là các mục tiêu trả đũa hợp pháp ».
Chỉ huy cảnh sát Iran, Ahmad-Reza Radan, hôm 11/01 thông báo bắt giữ « nhiều nhân vật chủ chốt của phong trào phản kháng » vào tối hôm 10/01, nhưng không cung cấp số lượng và danh tính những người bị bắt. Mạng internet tại Iran bị cắt liên tục từ hơn 60 giờ nay, theo tin từ của tổ chức phi chính phủ Netblocks. Biểu tình tiếp tục diễn ra trong đêm hôm 10/01, rạng sáng ngày 11/01 tại nhiều thành phố lớn, đặc biệt ở thủ đô Teheran và Machhad, ở miền đông.
« Thảm sát đang diễn ra »
Tổ chức bảo vệ nhân quyền HRANA, có trụ sở tại Mỹ, cho biết kể từ đầu phong trào phản kháng, ngày 28/12/2025, đến hôm nay, đã có ít nhất 116 người thiệt mạng, trong đó có 37 nhân viên an ninh. Trung tâm theo dõi nhân quyền tại Iran CHRI, ở New York, cảnh báo « thảm sát đang diễn ra », với việc đã có hàng trăm người biểu tình bị giết hại, và kêu gọi thế giới hành động khẩn cấp. Theo CHRI, các bệnh viện đang « quá tải », nguồn máu dữ trữ đang cạn kiệt, và cảnh sát cố tình hạ sát người biểu tình.
Trả lời RFI Pháp ngữ, nhà nhân chủng học, đạo diễn điện ảnh Chora Makaraemi, ghi nhận việc đối lập Iran hiện đang thận trọng, chờ đợi thời điểm thời cơ:
« Phe đối lập, theo tôi vẫn còn vắng mặt, nhưng họ thực sự tồn tại và họ vốn là lực lượng định hình một cách cực kỳ mạnh mẽ xã hội Iran. Các nhà lãnh đạo của xã hội dân sự Iran đang bị giam giữ hoặc đã bị bỏ tù trở lại, như trường hợp của bà Narges Mohammadi. Xã hội dân sự Iran, từng đi theo chủ trương cải cách, giờ đây đã dần dần chuyển sang lập trường triệt để hơn nhiều : đòi lật đổ chính quyền.
Xã hội dân sự này bao gồm các hiệp hội nghề nghiệp, luật sư, nhà báo, giáo viên, sinh viên và các nhà hoạt động nữ quyền, những người đã hiện diện tại Iran trong nhiều thập niên nay. Toàn bộ các mạng lưới như vậy, vốn rất khôn khéo, có mặt ở mọi nơi và rất có tổ chức, đã biết cách hành động trong những tình huống bị kiểm soát ngặt nghèo trong suốt hơn ba thập niên qua.
Hiện tại, chưa có một tác nhân chánh trị đối lập nào nổi lên trong phong trào phản kháng này, nhưng tôi nghĩ rằng những nhân tố ấy đang thận trọng chờ đợi thời cơ, chờ xem tình hình chuyển biến như thế nào trước khi tham gia. »
Trong khi đó, theo một quan chức tình báo cao cấp Mỹ hôm 10/01, được Reuters dẫn lại, Iran đang trong « cuộc đấu giằng co », khi đối lập tìm cách duy trì áp lực với hy vọng các nhân vật chủ chốt của chế độ đào tẩu, trong lúc nhà cầm quyền tìm cách gieo rắc sợ hãi trên đường phố, nhưng cố không để Mỹ lấy cớ can thiệp.
(Nguồn Rfi)
(Huy Le phụ đính)
