HUNG GIA LỢI – Ngay sau khi giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Nghị viện Hung Gia Lợi, ngày 13/04/2026, Péter Magyar, lãnh đạo đảng Tisza (Tôn trọng và Tự do) sắp trở thành thủ tướng, thông báo sẽ chấp nhận kế hoạch của Liên Hiệp Âu Châu cho Ô Khắc Lan vay 90 tỷ. Nhưng ông loại trừ khả năng Ô Khắc Lan sớm được gia nhập Liên Hiệp Âu Châu.
Lãnh đạo đảng Tisza Peter Magyar tại một cuộc họp báo ngày 13/04/2026, sau khi đảng của ông giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Nghị viện ở Hung Gia Lợi. © Denes Erdos / AP
Khoản 90 tỷ euro cho Ô Khắc Lan vay đã được các viên chức lãnh đạo Âu châu thông qua hồi tháng 12/2025 nhưng thủ tướng Hung Gia Lợi Viktor Orbán, lúc đó đang tranh cử, đã không chấp nhận. Với thông báo “bật đèn xanh” khoản cho vay này, ông Péter Magyar hy vọng Bruxelles sẽ nhanh chóng thúc đẩy giải ngân các khoản viện trợ dành cho Budapest, hiện lên tới 18 tỷ euro bị phong tỏa do lo ngại về vấn đề Nhà nước pháp quyền, quyền của người LGBT+, người xin tỵ nạn, cũng như các hoạt động mua sắm công và xung đột lợi ích tại Hung Gia Lợi.
Bruxelles cũng kỳ vọng vào tân chánh phủ Hung Gia Lợi để thông qua kế hoạchh trừng phạt thứ 20 đối với Nga. Tuy nhiên, các nước Âu châu sẽ tiếp tục theo dõi thái độ của tân thủ tướng Hung Gia Lợi bởi vì trong những phát biểu đầu tiên, ông Magyar thể hiện tư tưởng thân Âu châu “rất chừng mực” và “tiến trình xích lại gần với Liên Âu vẫn còn thận trọng”.
Đặc phái viên RFI Julien Chavanne tại Budapest cũng nhấn mạnh đến việc “Âu châu cần phải nhớ rõ rằng chỉ mới hai năm trước, Petér Magyar còn là đồng minh của Viktor Orban. Ông vẫn chưa hoàn toàn thoát khỏi chủ nghĩa dân tộc”. Ngoài ra, lãnh đạo tương lai của Hung Gia Lợi “không có một lời chỉ trích nào về tổng thống Mỹ Donald Trump, người ủng hộ nhiệt tình Viktor Orbán trong suốt chiến dịch vận động tranh cử”. Ông cũng “từ chối xếp đảng Tập Hợp Dân Tộc của bà Marine Le Pen tại Pháp Quốc vào nhóm đảng cực hữu”.
Trong chuyến công du nước ngoài đầu tiên, tân thủ tướng Hung Gia Lợi sẽ đến Ba Lan, Áo và Liên Hiệp Âu Châu tại Bruxelles.
Hung Gia Lợi « thay đổi hoàn toàn thể chế »
Về đối nội, ngày 13/04, ông Petér Magyar tuyên bố sẽ “thay đổi hoàn toàn thể chế” để “bảo đảm một kỷ nguyên mới tại Hung Gia Lợi”. Cụ thể, một trong những biện pháp đầu tiên là giới hạn số nhiệm kỳ của thủ tướng, tối đa là hai, “tổng cộng là tám năm”.
Trong số các dự án lớn và khó khăn khác để “dỡ bỏ hệ thống Orbán” còn có việc tái lập Nhà nước pháp quyền – với 2/3 số ghế ở Nghị viện, đảng Tisza có thể sửa đổi Hiến Pháp ; cải tổ hệ thống truyền thông, vốn bị kiểm soát chặt chẽ dưới thời Viktor Orban ; chống nạn tham nhũng ăn sâu trong nhóm lãnh đạo cấp cao, kìm hãm lạm phát đang ở mức cao nhất Âu châu và mức sống suy giảm.
(Theo RFI)
