Hai Nghị sĩ này cảnh báo rằng việc rời khỏi liên minh NATO sẽ làm cho các đối thủ của Hoa Kỳ mạnh lên, đe dọa an ninh của Hoa Kỳ, và việc rời khỏi liên minh NATO cần sự chấp thuận của Thượng viện theo luật năm 2024.
Thom Tillis, người bảo vệ tư cách thành viên của Mỹ trong liên minh NATO, hình chụp vào ngày 26 tháng Ba năm 2026 tại Điện Capitol, Hoa Kỳ. Ảnh: J Scott Applewhite/AP
Chris Stein – theguardian.com
Thứ Năm, ngày 2 tháng Tư năm 2026,
HOA KỲ – Vào thứ Năm ngày 2/04/2026, cùng với Mitch McConnell và các thành viên đảng Dân chủ, một thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa thứ hai đã lên tiếng bảo vệ liên minh NATO, sau khi Tổng thống Donald Trump nói rằng ông “chắc chắn” đang cân nhắc việc rút khỏi liên minh NATO sau khi liên minh này từ chối tham gia cuộc tấn công chung với Do Thái chống lại Ba Tư.
Thom Tillis, một đảng viên Cộng hòa, và Jeanne Shaheen, một đảng viên Dân chủ, đồng chủ tịch nhóm quan sát viên NATO của Thượng viện Hoa Kỳ, cho biết, “NATO đã sát cánh cùng nước Mỹ khi chúng ta bị tấn công và đến giúp đỡ chúng ta sau các vụ tấn công ngày 11 tháng Chín. Binh lính của họ đã chiến đấu và hy sinh cùng với quân đội của chúng ta ở A Phú Hãn”,
“Bất kỳ tổng thống nào cân nhắc việc rút khỏi NATO không chỉ đang hiện thực hóa giấc mơ lớn nhất của Vladimir Putin và Xi Jinping (Tập Cận Bình) mà còn đang làm suy yếu lợi ích an ninh quốc gia của chính nước Mỹ.”
Hôm ngày 1/04/2026, McConnell, cựu lãnh đạo đảng Cộng hòa tại Thượng viện Hoa Kỳ, cùng với Chris Coons, một đảng viên Dân chủ, đã đưa ra một tuyên bố chung: “Quân đội NATO đã chiến đấu và hy sinh ở A Phú Hãn và Y Lạp Khắc (Iraq) cùng với binh sĩ Mỹ. Hoa Kỳ không được xem nhẹ sự hy sinh này – cũng như cam kết của các đồng minh về việc sẽ cùng sát cánh cùng binh sĩ Mỹ một lần nữa.”
“Các tranh chấp trong liên minh đã có từ khi liên minh được thành lập. Người Mỹ an toàn hơn khi NATO mạnh mẽ và đoàn kết. Việc tất cả các đồng minh cùng nhau gìn giữ sự đoàn kết này là lợi ích của chúng ta.”
McConnell và Coons lần lượt là lãnh đạo đảng Cộng hòa và đảng Dân chủ hàng đầu trong tiểu ban phân bổ ngân sách quốc phòng của Thượng viện.
Ông Trump từ lâu đã chỉ trích liên minh xuyên Đại Tây Dương, và không tham khảo ý kiến của liên minh này trước khi hợp tác với Do Thái trong chiến dịch chống lại Ba Tư. Ông cũng không viện dẫn điều khoản 5 của hiệp ước, điều khoản kích hoạt phòng thủ tập thể từ các quốc gia thành viên để đáp trả “một cuộc tấn công võ trang chống lại một hoặc nhiều quốc gia trong số họ ở Âu châu hoặc Bắc Mỹ”.
Hôm ngày 1/04/2026, ông Trump nói với hãng tin Reuters trong một cuộc phỏng vấn rằng ông “hoàn toàn không nghi ngờ” về việc cân nhắc rút khỏi NATO. Trong một cuộc phỏng vấn riêng với tờ Telegraph, Tổng thống nói rằng ông chưa bao giờ bị “giao động bởi NATO” và vấn đề rút lui là “không thể xem xét lại”.
Việc rời khỏi liên minh sẽ rất khó khăn về mặt chánh trị. Theo một đạo luật năm 2024, một tổng thống Hoa Kỳ không thể rút khỏi NATO nếu không có sự ủng hộ của đa số hai phần ba tại Thượng viện, hoặc một đạo luật của Quốc hội Hoa Kỳ.
Những lời chỉ trích của ông Trump đối với liên minh NATO đã gây ra sự chia rẽ hiếm hoi với các đồng minh đảng Cộng hòa của ông, mặc dù những người lên tiếng mạnh mẽ nhứt đang ở những tháng cuối cùng trong nhiệm kỳ của họ. Ông Tillis đã quyết định không tranh cử nhiệm kỳ thứ hai vào tháng Mười một sau khi bất đồng với Trump hồi năm ngoái về dự luật chánh sách nội địa quan trọng của ông, trong khi McConnell sẽ nghỉ hưu sau khi phục vụ từ năm 1985.
(Huy Le, Nguồn: theguardian.com)
