Hơn một phần ba số gia đình ở Úc đã lắp đặt tấm pin quang năng trên mái nhà, nguồn năng lượng mà chánh phủ muốn khai thác. Nguồn: AAP / Tracey Nearmy
Nước Úc đang đứng trước ngưỡng cửa một cuộc cách mạng năng lượng chưa từng có: biến nghịch lý dư thừa năng lượng mặt trời thành “món quà” cho người tiêu dùng. Kể từ 1/10/2026, hàng triệu gia đình trên khắp tiểu bang Victoria sẽ lần đầu tiên được hưởng những khung giờ xử dụng điện hoàn toàn miễn phí vào giữa ngày. Đây không đơn thuần là một chánh sách hỗ trợ chi phí sinh hoạt, mà là một sách lược kinh tế táo bạo nhằm tái định hình hệ thống lưới điện quốc gia. Ai sẽ là người hưởng lợi lớn nhất, và làm thế nào để biến khung giờ xử dụng miễn phí điện thành công cụ cắt giảm tối đa hóa đơn tiền điện?
Nước Úc đang đứng trước một bước ngoặt lịch sử trong việc tái cấu trúc thị trường năng lượng quốc gia. Bắt đầu từ giữa năm 2026, hàng triệu gia đình trên cả nước sẽ lần đầu tiên được hưởng việc xử dụng điện miễn phí vào ban ngày. Đây không phải là một chương trình từ thiện, mà là một chiến lược kinh tế – kỹ thuật táo bạo nhằm giải quyết cuộc khủng hoảng dư thừa năng lượng mặt trời, đồng thời giảm nhẹ gánh nặng chi phí sinh hoạt đang đè nặng lên vai cư dân.
Tổng quát lịch trình khai triển tại các tiểu bang
| Chương trình Solar Sharer (Chánh phủ Liên bang) | Chương trình Midday Power Saver (Tiểu bang Victoria) | |
| Khu vực áp dụng | New South Wales (NSW), Nam Úc (SA), Đông Nam Queensland (SEQ) | Toàn bộ tiểu bang Victoria
|
| Thời gian bắt đầu | Từ ngày 1 tháng Bảy năm 2026 | Từ ngày 1 tháng Một năm 2027 |
| Khung giờ miễn phí | 3 tiếng giữa ngày (Dự kiến 11g00 – 14g00) | 3 tiếng giữa ngày (Cố định 11g00 – 14g00) |
| Hạn mức áp dụng | Hạn mức cao nhứt lên đến 24 kWh / ngày | Miễn phí hoàn toàn (Không áp mức cao nhứt lượng năng tiêu thụ) |
| Mức tiết kiệm dự kiến | Tùy thuộc vào gói cước của nhà bán lẻ | Tiết kiệm từ $149 đến $428 / năm |
Điều kiện bắt buộc để tham gia
Đồng hồ điện thông minh (Smart meter): Đây là điều kiện tiên quyết để hệ thống ghi nhận chính xác lượng điện tiêu thụ theo từng mốc thời gian thực.
Chủ động ghi danh (Opt-in): Chương trình không tự động áp dụng; cư dân phải chủ động liên lạc hoặc chuyển sang chương trình cước phù hợp có tích hợp khung giờ miễn phí của các công ty bán lẻ điện (AGL, Origin, OVO, GloBird Energy…).
Tính công bằng xã hội: Bất kể là nhà thuê, căn nhà ở toài chúng cư, hay nhà riêng, dù có lắp hệ thống quang năng áp mái hay không, đều được quyền ghi danh tham gia.
Nhóm người hưởng lợi nhiều nhứt và cách tối ưu
Người thường xuyên ở nhà vào ban ngày
Nhóm người: Người làm việc từ xa (Work from home), người về hưu, người nội trợ.
Cách tối ưu:
Mở máy điều hòa nhiệt độ hoặc máy sưởi công suất lớn để làm mát/làm ấm ở mức công suất mạnh cho toàn bộ ngôi nhà trong suốt 3 tiếng miễn phí, tận dụng sức giữ nhiệt của ngôi nhà trước khi bước vào giờ cao điểm buổi tối.
Cố gắng nấu nướng, giặt đồ, sấy quần áo cùng lúc.
Chủ sở hữu xe điện (EV) và pin lưu trữ ở gia đình
Nhóm người: Các gia đình có xe điện hoặc lắp pin lưu trữ (ví dụ: Tesla Powerwall).
Cách tối ưu:
Cắm sạc xe điện vào giữa ngày để nạp từ 21 kWh đến 33 kWh năng lượng hoàn toàn miễn phí (đủ cho 150 – 200 km di chuyển).
Dùng điện lưới miễn phí nạp đầy pin lưu trữ gia đình vào buổi trưa, sau đó ngắt hoàn toàn khỏi lưới điện và xả pin xử dụng vào khung giờ cao điểm buổi tối (16g00 – 21g00).
Người đi làm công sở cả ngày
Nhóm người: Nhân viên văn phòng, người không có mặt ở nhà vào giờ trưa.
Cách tối ưu:
Xử dụng tính năng hẹn giờ mở/bật muộn (Delay Start) trên máy rửa chén/bát, máy giặt để máy tự khởi động lúc 11g30 trưa.
Xử dụng hệ thống nhà thông minh (Smart home) và ổ cắm thông minh (Smart plugs) kết nối Wifi để kích hoạt từ xa hệ thống lọc bể bơi, máy nước nóng đúng vào khung giờ được miễn phí điện.
Thay đổi thói quen, dồn toàn bộ việc giặt giũ chăn màn và sấy quần áo nặng vào hai ngày cuối tuần (Thứ Bảy và Chủ Nhật).
Những chú ý cốt lõi tránh “bẫy” hóa đơn theo như lời của chuyên gia
Rủi ro tăng giá giờ cao điểm: Các công ty bán lẻ điện có xu hướng tăng nhẹ giá điện vào khung giờ cao điểm buổi tối (4g chiều – 9g tối) để bù đắp chi phí cho 3 tiếng miễn phí ban ngày.
Yêu cầu bắt buộc về thay đổi hành vi: Nếu ghi danh chương trình cước này nhưng vẫn giữ nguyên thói quen dùng điện công suất cao vào ban đêm mà không “chuyển dịch phụ tải” (load shifting) sang ban ngày, tổng hóa đơn tiền điện cuối tháng chắc chắn sẽ tăng lên chứ không giảm đi.
Xin nhắc nhở: Những thông tin trên chỉ mang tính tổng quát, tham khảo, không thể thay thế tư vấn chuyên môn, không có mục đích quảng cáo cho bất cứ tổ chức, các nhân nào. Mọi chi tiết về trường hợp của quý vị, xin liên hệ với cơ quan hữu trách hoặc chuyên gia trong lĩnh vực liên quan.
(Theo SBS News)
