(Huy Le biên dịch)
AUSTRALIA – Tiếu Thiên ( Chữ Hán: 肖千; Bính âm: Xiāo Qián) chỉ trích chính sách của đảng Lao động khi buộc công ty Landbridge thuộc sở hữu của Trung Quốc phải bán quyền khai thác 99 năm đối với cảng Darwin.
Đại sứ Trung Quốc, Tiếu Thiên (Xiao Qian), phát biểu trước giới truyền thông tại Đại sứ quán Trung Quốc tại Thủ đô Canberra. Ảnh: Lukas Coch/AAP
Đại sứ Trung Quốc tại Úc cho biết kế hoạch của chánh phủ Albanese nhằm tước bỏ quyền sở hữu Cảng Darwin khỏi tay Trung Quốc sẽ gây nguy hiểm cho tăng trưởng thương mại trong tương lai và buộc Bắc Kinh phải can thiệp.
Đại sứ Tiếu Thiên (Xiao Qian) chỉ trích chánh sách của đảng Lao động buộc công ty Landbridge thuộc sở hữu của Trung Quốc phải bán quyền khai thác 99 năm đối với cảng này, xuất phát từ những lo ngại về an ninh quốc gia trước bầu cử từ cả đảng Lao động và đảng Liên minh.
Chánh phủ vẫn chưa công bố thời gian biểu cho việc bán bắt buộc này.
Khi Landbridge, thuộc sở hữu của tỷ phú Trung Quốc, Diệp Thành (Ye Cheng – 叶成), lần đầu tiên mua cảng Darwin vào năm 2015, việc này không cần sự chấp thuận của chánh phủ liên bang, nhưng thương vụ này nhanh chóng gây ra những lời phàn nàn từ các cơ quan an ninh quốc gia và thậm chí cả tổng thống Mỹ lúc bấy giờ, là Barack Obama.
Trong cuộc họp báo hôm thứ Tư ngày 28/01/2026, ông Tiếu Thiên cho biết Canberra và Bắc Kinh, cũng như các chủ sở hữu của công ty, đã thảo luận về cảng này trong những tháng kể từ cuộc bầu cử năm 2025. Ông nói: “Trong 10 năm qua, Landbridge đã đầu tư rất nhiều. Bắt đầu từ năm ngoái, cảng Darwin đã ngừng thua lỗ và bắt đầu có lời.”
“Đột nhiên chúng ta nghe nói chánh phủ Úc muốn lấy lại nó.”
“Khi bạn đang thua lỗ, bạn cho công ty nước ngoài thuê, và khi nó bắt đầu có lời, bạn lại muốn lấy lại. Đó không phải là cách làm ăn.”
Landbridge đã trả 506 triệu đô-la để có được quyền kiểm soát việc thuê (controlling lease) cảng này trong 99 năm. Năm tài chánh vừa qua, công ty Landbridge đã ghi nhận lợi nhuận 9,6 triệu đô-la, ăn nên làm ra từ khoản lỗ 37 triệu đô-la năm trước đó.
Phát biểu tại đại sứ quán Trung Quốc ở Thủ đô Canberra, ông Tiếu Thiên cho biết việc quyết định vai trò tiếp theo của công ty Landbridge tại cảng Darwin là tùy thuộc vào họ, và cảnh báo “chính phủ Trung Quốc có nghĩa vụ bảo vệ lợi ích hợp pháp của các công ty Trung Quốc ở nước ngoài.”
“Nếu có bất cứ điều gì xảy ra, chẳng hạn như việc cảng bị chiếm lại bằng võ lực hoặc các biện pháp cưỡng chế, thì chúng ta có nghĩa vụ phải thực hiện các biện pháp để bảo vệ lợi ích của công ty Trung Quốc.”
“Nếu Landbridge bị buộc phải rời khỏi cảng Darwin, tôi nghĩ điều đó cũng có thể ảnh hưởng đến đầu tư, hợp tác và thương mại thực chất giữa các công ty Trung Quốc và khu vực đó của Úc. Điều đó cũng không có lợi cho Úc.”
Trung Quốc là đối tác thương mại song phương lớn nhất của Úc, chiếm 24% tổng kim ngạch thương mại hàng hóa và dịch vụ trong năm tài chánh vừa qua, trị giá 309 tỷ đô-la.
Thủ tướng Anthony Albanese đã công bố kế hoạch bán cảng bắt buộc trong một cuộc phỏng vấn trên đài phát thanh được lên lịch gấp rút trong chiến dịch tranh cử năm ngoái. Ông cho biết Landbridge đã không đầu tư đủ vào hoạt động của cảng, thậm chí sau khi đã loại trừ các động thái hủy bỏ hợp đồng thuê trước đó.
Hai cuộc đánh giá của chánh phủ về việc bán cảng Darwin, được cả Liên minh và Đảng Lao động ủy nhiệm, đều kết luận rằng không có lý do an ninh quốc gia nào để chấm dứt hợp đồng thuê.
Chánh quyền đảng Liên minh khi đó đã vội vàng trao quyền lớn hơn cho Hội đồng Đánh giá Đầu tư Nước ngoài (Foreign Investment Review Board ) sau khi thương vụ được hoàn tất.
Hôm thứ Ba ngày 27/01/2026, ông Albanese cho biết rằng việc bán cảng Darwin không phục vụ lợi ích quốc gia của Úc.
Tại Darwin, ông nói rằng, “Tôi tin rằng nó nên được trả lại cho người Úc. Đó là những gì chúng tôi đang làm”.
“Hiện đang có các cuộc đàm phán thương mại và các cuộc đàm phán thương mại đó đang tiếp diễn. Chúng tôi sẽ bảo đảm nó được trả lại cho người Úc.”
Ông Tiếu Thanh đã hạ thấp tầm quan trọng của việc khai triển hải quân Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) đến vùng biển xung quanh nước Úc hồi năm ngoái.
Bộ Quốc phòng đã theo dõi một nhóm tàu hồi tháng 12/2025, trong khi vào tháng 2/2025, một nhóm tác chiến hải quân Trung Quốc đã gây lo ngại ở mức cao nhất khi nhóm tác chiến hải quân này đi vòng quanh nước Úc và tiến hành các cuộc tập trận bắn đạn thật gần vùng biển của Úc.
Ông Tiếu Thiên gọi sự việc này là “một sự trùng hợp ngẫu nhiên”.
Ông nói, “Nó chỉ tình cờ xảy ra ở khu vực đó, ở phần biển đó của thế giới. Tình huống đó tình cờ xảy ra ở gần nước Úc, nhưng không phải trong lãnh thổ nước Úc, hoặc thậm chí không nằm trong vùng đặc quyền kinh tế (EEZ)”.
“Tình huống đó không liên quan gì đến nước Úc.”
Ông Tiếu Thiên đã kêu gọi Canberra chuẩn bị cho việc đối phó với một “Trung Quốc thống nhất”, mô tả việc phản đối các động thái của Bắc Kinh nhằm kiểm soát Đài Loan là không thể chấp nhận được. Úc ủng hộ hiện trạng của Đài Loan và phản đối bất kỳ động thái đơn phương nào của Bắc Kinh nhằm kiểm soát Đài Loan.
Ông Tiếu Thiên nói, “Chúng tôi khá linh hoạt trong việc giải quyết một số vấn đề khác biệt giữa hai nước, ví dụ như quan hệ thương mại và các vấn đề trong các lĩnh vực khác”,
“Nhưng vấn đề Đài Loan không phải là vấn đề mà khu vực này nên thỏa hiệp hay linh hoạt. Chúng ta không có khả năng làm như vậy.”
Tom McIlroy là biên tập viên về đề tài chánh trị của Guardian Australia
(Nguồn: theguardian.com)
