Mỹ tổ chức một số cuộc họp tại Genève, Thụy Sĩ, với Nga và Trung Quốc để bàn về cơ hội thương lượng một hiệp ước đa phương kiểm soát võ khí nguyên tử, theo một viên chức cấp cao của bộ Ngoại Giao Hoa Kỳ.
Hình minh họa: Hỏa tiện đạn đạo DF 17 của Trung Quốc trưng bày tại một cuộc triển lãm ở Bắc Kinh, ngày 12/10/2026. AP – Andy Wong
Báo chí Thụy Sĩ dẫn lại thông báo của viên chức Mỹ xin ẩn danh, cho biết, cuộc thảo luận với Nga đã được tiến hành hôm 23/02/2026 và dự kiến với đại diện Trung Quốc và một số nước khác, vào hôm 24/02/2026.
Vẫn theo nguồn tin trên, một số cuộc họp « trù bị » giữa các nước đã được tổ chức tại Hoa Thịnh Đốn, ngay sau khi Hiệp ước kiểm soát võ khí nguyên tử chiến lược song phương Mỹ – Nga New START hết hạn đầu tháng 2/2026, và nhấn mạnh là các cuộc gặp tại Genève tập trung nhiều hơn vào các vấn đề cơ bản. Phái đoàn thường trực của Trung Quốc tại Geneve không trả lời câu hỏi của truyền thông Tây phương về vấn đề này.
Hiệp ước New START, được ký kết năm 2010 giữa Nga và Hoa Kỳ, giới hạn số lượng bệ phóng và đầu đạn nguyên tử chiến lược, đã hết hạn vào ngày 05/02/2026.
Việc Hiệp ước New START Mỹ – Nga hết hạn đánh dấu sự kết thúc của nhiều thập niên ràng buộc về các giới hạn đối với loại võ khí hủy diệt, làm dấy lên lo ngại về một cuộc chạy đua võ trang mới. Quan điểm của Tòa Bạch Ốc là cần có một « hiệp ước mới, được hiện đại hóa » với Nga, và cần đưa Trung Quốc tham gia vào bất kỳ cuộc thảo luận nào trong tương lai, bởi Bắc Kinh đang phát triển nhanh chóng hệ thống võ khí nguyên tử.
Cho đến nay, Bắc Kinh bác bỏ đề nghị này khi cho rằng kho võ khí nguyên tử của Trung Quốc có quy mô nhỏ hơn nhiều so với Mỹ và Nga. Trong tháng Hai, Nga không loại trừ tình huống thảo luận vấn đề này với Trung Quốc nhưng đặt điều kiện là phải có sự tham gia của Pháp và Anh.
Tại Hội nghị Giải trừ quân bị ở Geneve hôm 23/02/2026, ông Christopher Yeaw, trợ lý ngoại trưởng Mỹ phụ trách Kiểm soát Võ khí và Không phổ biến võ khí nguyên tử, đã cáo buộc Trung Quốc « tăng cường đáng kể » kho võ khí nguyên tử, và một lần nữa tố cáo Bắc Kinh đang tiến hành các cuộc thử nghiệm bí mật. Đáp trả, đại sứ Trung Quốc phụ trách giải trừ quân bị tại Geneve, Thẩm Kiện (Shen Jian), đã « kiên quyết bác bỏ những cáo buộc vô căn cứ này », lên án « sự xuyên tạc và phỉ báng liên tục của một số quốc gia về chính sách nguyên tử » của Trung Quốc.
(Theo RFI)
