Bất bình đẳng thực sự nằm giữa những người có tài sản và những người không có tài sản trong cùng một thế hệ, chứ không phải giữa người trẻ và người già, theo một học giả của Đại học Quốc gia Úc Đại Lợi (ANU) cho biết.

“Nếu bạn còn trẻ và cha mẹ bạn có nhiều tài sản, thì cuối cùng những tài sản đó sẽ thuộc về bạn”, ông Bob Breunig, ở đại học ANU, nói. Ảnh: Diego Fedele/AAP

Một trong những chuyên gia thuế hàng đầu của nước Úc cho rằng sự bùng nổ về tài sản nhà ở đã đẩy Úc vào con đường trở thành một xã hội tân phong kiến (neo-feudal society), nơi sự thịnh vượng của bạn phụ thuộc phần lớn vào việc cha mẹ bạn có sở hữu đất đai hay bất động sản hay không.

Giám đốc Tổ chức Tư vấn Chính sách Thuế và Lợi tức (Tax and Transfer Policy Institute) của Đại học Quốc gia Úc Đại Lợi , Bob Breunig, cho biết “đó là quỹ đạo mà chúng ta đang đi”.

Ông nói trong ngày thứ hai của phiên điều trần của một ủy ban quốc hội về hoạt động của thuế thu nhập từ vốn, rằng: “Tôi không nghĩ chúng ta đang quay trở lại thời kỳ trước Cách mạng Pháp, nhưng tôi lo ngại về điều đó”,

“Chúng ta thường nhìn nhận vấn đề bất bình đẳng như một vấn đề giữa các thế hệ, vấn đề người già và người trẻ, nhưng thực chất không phải vậy.”

“Nếu bạn còn trẻ và cha mẹ bạn có nhiều tài sản, thì cuối cùng những tài sản đó sẽ thuộc về bạn. Vì vậy, sự bất bình đẳng thực sự nằm giữa những người cùng thế hệ, giữa những người có tài sản và những người không có tài sản.”

Vào tháng Năm năm 2025, Breunig đã viết một báo cáo có ảnh hưởng lớn, chỉ ra cách hệ thống thuế và lợi tức đã trở nên hào phóng hơn với người Úc lớn tuổi trong những thế hệ gần đây.

Breunig cho biết mục tiêu của cải cách nhằm cải thiện sự công bằng của hệ thống thuế không phải là để “trừng phạt” người già.

“Tất cả chúng ta đều muốn sống trong một đất nước nơi người già giàu có; chúng ta nên khuyến khích mọi người làm việc chăm chỉ và tiết kiệm trong suốt cuộc đời của họ.”

Nhưng ông nói rằng các thiết lập thuế và lợi tức đã không thay đổi theo thời đại.

Ông nói, “Trước đây, người ta cho rằng tuổi già đồng nghĩa với nghèo, vì vậy chúng ta chuyển rất nhiều tiền cho người già chỉ đơn giản vì họ già. Nhưng nhiều người già không còn nghèo nữa, nhưng chúng ta vẫn chuyển tiền cho họ như thể họ vẫn nghèo,”

“Vì vậy, quan niệm cho rằng tuổi già đồng nghĩa với nghèo khó cần phải được thay đổi, và giờ đây chúng ta cần hướng sự hỗ trợ đến những người thực sự cần nó.”

Ủy ban do đảng Xanh lãnh đạo đã tập trung mạnh vào vai trò của việc hào phóng giảm 50% thuế thu nhập từ vốn, cho rằng chánh sách này đã làm trầm trọng thêm cuộc khủng hoảng nhà ở giá rẻ bằng cách đổ dồn đầu tư đầu cơ vào bất động sản nhà ở.

Hôm 23/02/2026, cựu lãnh đạo nghiệp đoàn, Bill Kelty, đã kêu gọi chánh phủ theo đuổi một chương trình cải cách tham vọng hơn nhiều, mang lại hy vọng cho các thế hệ trẻ ngày càng cảm thấy bị xa lánh.

Ông Breunig cũng nhắc lại các bằng chứng chuyên nghiệp khác cho rằng việc hạ ưu đãi thuế cho nhà đầu tư sẽ không tạo ra sự khác biệt lớn đối với giá nhà hoặc quyền sở hữu nhà, mặc dù nó sẽ góp phần định hướng đúng đắn.

Ông cho rằng mức giảm thuế thu nhập từ vốn không “quá cao” trong bối cảnh quốc tế, và cảnh báo rằng việc duy trì các thay đổi – chỉ áp dụng cho các khoản đầu tư mới – thực tế sẽ “làm trầm trọng thêm” sự bất bình đẳng giữa các thế hệ.

Ông nói, “Đó là bởi vì giờ đây bạn đang tước đi của thế hệ trẻ thứ mà thế hệ lớn tuổi đang được hưởng.”

Ông nói rằng “vấn đề lớn hơn nhiều” là “việc đánh thuế quá thấp” đối với nhà ở gia đình và quỹ hưu trí.

Nhưng Bernie Fraser, cựu thống đốc Ngân hàng Trữ kim Úc Đại Lợi, lại lập luận ủng hộ việc bãi bỏ khoản giảm thuế thu nhập từ vốn, cho rằng tác động đến giá nhà sẽ lớn hơn mức giảm ước tính thông thường từ 1 đến 3%.

(Huy Le, Nguồn: Theguardian)