Tổng thống Trump tuyên bố rằng một thỏa thuận ngừng bắn với Ba Tư đã được đồng ý, và eo biển Hormuz sẽ mở cửa trở lại cho hoạt động vận chuyển hàng hải.
Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu tại Phòng Bầu dục ở Tòa Bạch Ốc, Thủ đô Hoa Thịnh Đốn, Hoa Kỳ, ngày 11 tháng Sáu năm 2026 [Daniel Heuer/Reuters]
Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump đã tuyên bố rằng một thỏa thuận ngừng bắn với Ba Tư đã được đồng ý và hoạt động vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz sẽ bắt đầu.
Thỏa thuận này, sau đó được Thứ trưởng Ngoại giao Ba Tư, Kazem Gharibabadi, xác nhận vào Chủ nhật ngày 14/06, sẽ ngay lập tức chấm dứt các hành động thù địch giữa Ba Tư và Mỹ.
Ông Trump, người tròn 80 tuổi vào Chủ nhật ngày 14/06/2026, cho biết thỏa thuận cho phép vận chuyển hàng hóa tự do qua eo biển Hormuz, vốn đã bị đóng cửa phần lớn kể từ khi Mỹ và Do Thái phát động cuộc tấn công vào Ba Tư.
Ông Trump viết trên mạng Truth Social: “Thỏa thuận với Cộng hòa Hồi giáo Ba Tư hiện đã hoàn tất”,
“Chúc mừng tất cả! Tôi, theo đây, chánh thức cho phép mở cửa eo biển Hormuz mà không thu phí, và đồng thời, cho phép dỡ bỏ ngay lập tức lệnh phong tỏa hải quân của Hoa Kỳ. Tàu thuyền trên toàn thế giới, hãy khởi động động cơ. Hãy để được lưu thông!”
Sau đó, ông nói trong một bài đăng riêng: “Thỏa thuận tuyệt vời này sẽ mang lại hòa bình và an ninh cho toàn khu vực”, và ám chỉ rằng một thỏa thuận hòa bình toàn diện hơn với Ba Tư sẽ được ký kết sau đó.
Ông viết: “Nhiều thời tổng thống đã cố gắng lập lại hòa bình với Ba Tư, và tất cả đều thất bại trước nhiệm kỳ của tôi. Lần đầu tiên, các nhà lãnh đạo trong khu vực đã tìm thấy một vị tổng thống có thể giúp họ đạt được hòa bình thực sự. Với việc mở cửa eo biển sau khi ký kết thỏa thuận vào thứ Sáu, nhằm mục đích rà phá thủy lôi, dầu mỏ sẽ lại được vận chuyển qua lại trong vùng Trung Đông và cho thế giới!”.
Ông cũng cảnh báo Ba Tư, trong một cuộc phỏng vấn với tờ The New York Times, rằng Mỹ có thể nối lại các hoạt động quân sự hoặc trở thành “người bảo hộ Trung Đông” để đổi lấy 20% doanh thu của khu vực này. Không rõ liệu cuộc phỏng vấn này được thực hiện sau khi, hay trước khi, thỏa thuận được công bố.
Tuyên bố của Tổng thống Trump được đưa ra sau khi Thủ tướng Ba Cơ Tư Thản (Pakistan), Shebaz Sharif, công bố thỏa thuận trên mạng xã hội X, nói rằng thỏa thuận này nhằm chấm dứt giao tranh trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Lê Ba Nộn (Lebanon).
Ông Sharif viết, “Sau các cuộc đàm phán căng thẳng, chúng tôi vui mừng thông báo rằng Thỏa thuận Hòa bình giữa Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Ba Tư đã ĐẠT ĐƯỢC. Cả hai bên đã tuyên bố chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm cả ở Lê Ba Nộn”.
(Hình ảnh chụp màn hình trong phần video tường thuật của Aljazeera)
Ông nói thêm rằng một lễ ký kết chính thức sẽ diễn ra tại Thụy Sĩ vào thứ Sáu, ngày 19 tháng Sáu, 2026.
Ông Sharif viết, “Chúng tôi cảm ơn Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Ba Tư vì cam kết tìm kiếm giải pháp ngoại giao cho cuộc xung đột. Chúng tôi cũng bày tỏ lòng biết ơn chân thành đến những người anh em trong nỗ lực hòa giải này, lãnh đạo vĩ đại của Nhà nước Ca Tháp Nhĩ (Qatar), vì sự hỗ trợ của họ trong việc đạt được thỏa thuận này”.
“Tôi cũng đặc biệt cảm ơn sự lãnh đạo sáng suốt của Vương quốc Ả Rập Saudi và Cộng hòa Thổ Nhĩ Kỳ vì những đóng góp to lớn của họ trong vấn đề này. Với thỏa thuận hiện đã đạt được, các viên chức trung gian hòa giải sẽ tạo điều kiện cho một loạt các cuộc họp trong tuần này. Các cuộc thảo luận trước khi thực hiện này sẽ đặt nền tảng cho các cuộc đàm phán về việc thực thi và lễ ký kết chánh thức.”
Thông báo này được đưa ra sau nhiều ngày đồn đoán về việc đạt được thỏa thuận. Trước đó, ông Trump đã nói rằng một thỏa thuận ngừng bắn sẽ được công bố vào Chủ nhật, cho đến khi Do Thái tiến hành một cuộc không kích vào vùng ngoại ô phía nam Bối Lỗ Đặc (Beirut), dẫn đến lo ngại rằng thỏa thuận có thể bị hủy bỏ.
Sau đó, sau những lời cảnh báo liên tục từ các nhà lãnh đạo Ba Tư rằng Tề Lan sẵn sàng tấn công Do Thái vì đã ném bom Bối Lỗ Đặc – một lằn ranh đỏ đối với Tề Lan – Thủ tướng Ba Cơ Tư Thản đã đăng thông báo trên X rằng một thỏa thuận đã được đồng thuận, và các quốc gia khác hoan nghênh tin tức này.
Thủ tướng Ba Cơ Tư Thản Shehbaz Sharif đã thông báo về thỏa thuận ngừng bắn trên X [Tingshu Wang – Pool/Getty Images]
Ca Tháp Nhĩ ghi nhận sự hợp tác với Ba Cơ Tư Thản đã giúp bản ghi nhớ hợp tác được trở thành hiện thực, sau những cuộc hòa giải căng thẳng trong những ngày gần đây.
Bộ Ngoại giao Ca Tháp Nhĩ viết trên mạng X: “Nhà nước Ca Tháp Nhĩ hoan nghênh thỏa thuận đạt được trong Bản ghi nhớ giữa Hoa Kỳ và Cộng hòa Hồi giáo Ba Tư về việc giải quyết các vấn đề còn lại giữa hai bên, bao gồm việc bảo đảm tự do hàng hải ở eo biển Hormuz, và coi đây là một bước quan trọng hướng tới củng cố hòa bình bền vững và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế trong khu vực và quốc tế”.
Thủ tướng Anh Quốc, Keir Starmer, cho biết ông sẵn sàng hỗ trợ các cuộc đàm phán về tính thực thi tiếp theo giữa Mỹ và Ba Tư, đồng thời bày tỏ hy vọng việc mở lại eo biển Hormuz sẽ ổn định thị trường dầu mỏ.
Ông Starmer tuyên bố trong một thông cáo báo chí: “Giờ đây, cần tập trung vào việc thực hiện đầy đủ bản ghi nhớ để bảo đảm eo biển được mở cửa trở lại và duy trì trạng thái mở hoàn toàn và vĩnh viễn, đồng thời hoàn thiện các chi tiết cụ thể của thỏa thuận về vấn đề nguyên tử”.
“Chúng tôi khẳng định rằng quyền tự do hàng hải không thu phí phải được khôi phục ngay lập tức”.
Một ‘kỷ nguyên mới’
Tổng thống Pháp Quốc, Emmanuel Macron, cũng ca ngợi thỏa thuận này và cho biết Ba Lê sẽ ủng hộ chính phủ Lê Ba Nộn.
Tổng thống Macron viết trên mạng xã hội: “Tôi hoan nghênh thỏa thuận đạt được giữa Hoa Kỳ và Ba Tư, kết quả của nỗ lực ngoại giao mà nhiều đối tác đã đóng góp. Tôi kêu gọi tất cả các bên tham chiến nhanh chóng và thực hiện đầy đủ thỏa thuận này”,
“Thỏa thuận này phải cho phép mở cửa trở lại eo biển Hormuz ngay tức khắc và vô điều kiện, điều mà phái bộ quốc tế được thành lập cùng với Vương quốc Anh sẵn sàng hỗ trợ. Các nguồn lực đã sẵn sàng và có thể được khai triển”.
“Việc nối lại giao thông hàng hải, không hạn chế và không thu phí, là điều cần thiết cho sự ổn định khu vực và nền kinh tế toàn cầu.”
Ông nói thêm, Pháp Quốc “cũng sẽ tiếp tục hỗ trợ đầy đủ cho những nỗ lực kiên quyết của chính quyền Lê Ba Nộn nhằm khôi phục chủ quyền quốc gia, điều duy nhất có thể bảo đảm sự ổn định và toàn vẹn lãnh thổ của Lê Ba Nộn cũng như đáp ứng nhu cầu của người dân”.
Trong khi đó, Phó Tổng thống Mỹ, J.D. Vance, cho biết thỏa thuận ngừng bắn có thể đánh dấu một “kỷ nguyên mới” ở Trung Đông và ca ngợi Tổng thống Trump về thỏa thuận này.
Ông Vance nói: “Những gì Tổng thống Trump đã làm là tạo ra không gian thực sự để chuyển đổi khu vực đó. Và giờ đây, hy vọng là một kỷ nguyên mới với Ba Tư,”
“Tôi nghĩ chúng ta có thể tự tin khẳng định rằng Ba Tư sẽ không bao giờ có võ khí nguyên tử… Đây thực sự là một điều tuyệt vời đối với người dân Mỹ.”
Ông Vance cho biết ông hy vọng giá năng lượng sẽ giảm và ông dự định tham dự lễ ký kết vào tuần này tại Thụy Sĩ.
(Huy Lê – DV, Nguồn: Aljazeera.com)
