Tranh luận về biểu tượng hoa sen tại Đài tưởng niệm Người Việt tỵ nạn ở Marrickville. Đài tưởng niệm hoa sen (Hội đồng Inner West), đường Illawarra và đường Byrnes (ảnh chụp màn hình Google Map), Julie Ly (ảnh do cung cấp)
Dự án dựng Tượng đài tưởng niệm Người Việt tỵ nạn, nhân 50 năm kết thúc chiến tranh Việt Nam, dự kiến khai triển tại Marrickville vào tháng Tư, đang vấp phải nhiều ý kiến phản đối trong cộng đồng. Tranh cãi tập trung vào việc xử dụng hoa sen làm biểu tượng chính, với lập luận cho rằng hình ảnh này chưa phản ánh đúng trải nghiệm và ký ức của người Việt tỵ nạn cộng sản. Chị Julie Ly, đại diện một nhóm người Việt trẻ tại Úc, đang vận động chiến dịch kêu gọi thay đổi biểu tượng.
Dự án xây dựng đài tưởng niệm người Việt tại Marrickville, khu vực đông đúc người Việt ở nội ô miền Tây Sydney, đang gây tranh luận trong cộng đồng, đặc biệt quanh việc chọn hoa sen làm biểu tượng chính. Công trình do Hội đồng Inner West Council đề nghị, nhằm đánh dấu 50 năm kết thúc chiến tranh Việt Nam.
Một nhóm người Việt trẻ tại Úc đã phát động thỉnh nguyện thư, cho rằng biểu tượng này chưa phù hợp để đại diện cho ký ức và trải nghiệm của cộng đồng người Việt tỵ nạn.
Chị Julie Ly, phát ngôn nhân của nhóm và là sáng lập viên tổ chức Vietnamese Women’s Oral History in NSW, cho biết nhiều người liên hệ hình ảnh hoa sen với bối cảnh chính trị tại Việt Nam. “Nhìn tới hoa sen là họ rất sợ vì họ nghĩ đến Hồ Chí Minh”, chị nói, dẫn lại ý kiến từ những người lớn tuổi từng trải qua biến cố lịch sử.
Theo chị, vấn đề không chỉ nằm ở hình ảnh, mà còn ở ký ức gắn liền với hành trình rời bỏ quê hương.
Julie Ly nói, “Bản thân tôi là người tỵ nạn… khi thấy hình Hồ Chí Minh đứng trên hoa sen là gợi lại sự mất mát đau thương.”
Nhiều ý kiến trong cộng đồng, đặc biệt từ những người từng vượt biên, cũng bày tỏ sự không đồng tình. Một số cho rằng biểu tượng này không phản ánh đúng lịch sử của “thuyền nhân”, những người đã rời Việt Nam trong hoàn cảnh nguy hiểm để tìm tự do sau biến cố tháng Tư 1975.
Tượng đài hoa sen mà Inner West Council dự định đặt trên đường Illawarra ở Marrickville làm biểu tượng cho người Việt tỵ nạn, nhưng những người phản đối nói rằng hoa sen khiến họ liên tưởng đến chế độ cộng sản và Hồ Chí Minh và làm sống dậy nỗi đau của họ.
Bên cạnh đó, nhóm vận động cho rằng quá trình tham vấn cộng đồng chưa đầy đủ và diễn ra vào thời điểm không phù hợp, khiến nhiều người không có cơ hội đóng góp ý kiến. Dù đã gửi phản hồi, họ cho biết hội đồng vẫn giữ kế hoạch khai triển tượng đài trong tháng Tư.
Cuộc vận động thỉnh nguyện đã thu hút hàng trăm chữ ký chỉ trong thời gian ngắn, cho thấy mức độ quan tâm và đồng thuận cao trong cộng đồng.
Nhóm đề nghị, Hội đồng Thành phố Inner West nên làm việc trực tiếp với đại diện người Việt để tìm một biểu tượng khác phù hợp hơn, phản ánh đúng lịch sử “tỵ nạn” và hành trình của cộng đồng người Việt tự do tại Úc.
Đài tưởng niện Người Việt tỵ nạn, trang “Hãy lên tiếng” (“have your say”) từ Hội đồng thành phố Inner West. Nguồn ảnh: Ảnh chụp màn hình / Hội đồng thành phố Inner West.
Theo thông cáo mời gọi góp ý của Hội đồng Thành phố Inner West, hoa sen được chọn cho Tượng đài Người Việt Tỵ nạn vì là “quốc hoa của Việt Nam” và “nó tượng trưng cho sự thuần khiết, kiên cường và lạc quan”. Tuy nhiên đây là quốc hoa không chánh thức. Giải thích về ý nghĩ hoa sen, thông cáo viết, “khả năng vươn lên từ bùn lầy để nở rộ tuyệt đẹp của nó thể hiện sức mạnh của người dân Việt Nam trong việc vượt qua nghịch cảnh”.
Marrickville là một trong những nơi người Việt sinh sông đông đúc. Người nói tiếng Việt chiếm 6.9% dân số của Marrickville, đứng thứ 3 trong vùng, sau tiếng Anh (62.3%) và tiếng Hy Lạp (7%).
Hội đồng Thành phố Inner West công nhận những đóng góp của cộng đồng người Việt bằng cách đặt tên cho một khu vực người Việt ở đông đúc nhất, dọc theo con đường Illawara, Marrickville, thuộc lãnh thổ Midjuburi. Bốn năm trước, ngày 7/4/2022, tên địa lý Little Vietnam (dọc theo con đường Illawarra, có phạm vi từ ngã tư với đường Marrickville kéo dài đến đường Warren) đã chính thức được Uỷ ban Đặc trách Tên Địa lý NSW chấp thuận.
(Theo SBS News)
