Xưa giờ, được tuyên truyền từ nhiều người nói rằng nước Mỹ giàu chủ yếu nhờ “thọc gậy bánh xe” (tiếng lóng chỉ việc “đi gây rối người khác”, “phá bĩnh người khác”) rồi bán võ khí. Nghe thì có vẻ “hợp lý” nhưng nhìn vào con số thực tế thì… có gì đó không đúng!
– Mỹ có thực sự giàu vì bán võ khí ?
Kết quả phân tách từ dữ liệu như sau:
Doanh thu Võ khí: Theo báo cáo của Bộ Ngoại giao Mỹ (2024), tổng giá trị bán võ khí và dịch vụ quốc phòng ra nước ngoài của Mỹ đạt mức kỷ lục khoảng 238.1 tỷ USD. Đây là tổng hợp của tất cả các tập đoàn quốc phòng (Lockheed Martin, Raytheon, Boeing, Northrop Grumman…) cộng lại khi bán ra thế giới.[1]
So sánh với gã khổng lồ công nghệ (Big Tech): Một mình Apple (~383 tỷ Mỹ kim chỉ riêng doanh thu từ việc bán iPhone, Mac và Dịch vụ.) có doanh thu cao hơn gấp rưỡi tổng doanh thu xuất cảng võ khí của cả nước Mỹ. Ngay cả Microsoft (~245 tỷ Mỹ kim doanh thu từ Cloud (Azure), Office và LinkedIn.) hay Alphabet (~307 tỷ Mỹ kim chủ yếu đến từ quảng cáo và Google Cloud.) cũng có quy mô doanh thu tương đương hoặc lớn hơn toàn bộ ngành xuất cảng trang thiết bị quân sự.[2]
Tỷ trọng GDP: Với GDP Mỹ hiện nay vượt mức 27.000 – 28.000 tỷ Mỹ kim, toàn bộ ngành xuất cảng võ khí chỉ đóng góp khoảng 0.8% – 0.9%. Doanh thu bán võ khí cả năm chỉ chiếm chưa tới 1% GDP (tầm 200 tỷ USD so với cái “túi tiền” 28.000 tỷ USD). Và như vậy, chúng ta có thể kết luận là bán võ khí không phải là cách Mỹ làm giàu.[3]
VẬY MỸ GIÀU NHỜ ĐÂU ?
Bán chất xám chứ không bán sức: (Cách tân – Innovation)
Trong khi thế giới cặm cụi làm thuê thì Mỹ đẻ ra Apple, Microsoft, Google, NVIDIA… Một mình cái hội “Bảy anh em siêu nhân” (Magnificent Seven) này có giá trị còn lớn hơn cả nền kinh tế của mấy đại gia như Đức, Nhật hay Pháp cộng lại. Mỹ không bán mồ hôi, họ bán “ý tưởng”.[4]
In được tiền mà cả thế giới phải xài: (Sức mạnh của Mỹ kim – Dollar Power)
Nước khác in tiền là lạm phát, Mỹ in tiền là… cả thế giới lo giùm. Vì 60% dự trữ ngoại hối toàn cầu là Mỹ kim (USD). Muốn mua dầu, mua vàng, mua iPhone? Vui lòng trả bằng Mỹ kim. Đây chính là cái “đặc quyền” giúp Mỹ vay nợ rẻ bèo và thậm chí xuất cảng lạm phát.[5]
“Trùm” năng lượng: (Năng lượng – Energy)
Đừng tưởng chỉ có mấy ông Trung Đông mới nhiều dầu. Nhờ dầu từ đá phiến, Mỹ đã soán ngôi Saudi Arabia và Nga để thành số 1 thế giới về sản xuất dầu mỏ.[6]
Hệ thống “hút não” toàn cầu: (Vốn nhân lực – Human Capital)
Mỹ có một công thức rất hay: Ai giỏi nhất thế giới, hãy về đây với tôi! Hơn 50% công ty có trị giá tỷ Mỹ kim tại Mỹ là do dân nhập cư lập nên. Tổng giám đốc điều hành của Google (Sundar Pichai) hay Microsoft (Satya Nadella) đều là “hàng nhập cảng” phẩm chất cao cả đấy.[7]
Nông dân Mỹ cũng là… đại gia: Nhìn nông dân Mỹ lái máy cày có định vị GPS, quản lý hàng nghìn mẫu đất thì hiểu tại sao họ xuất cảng ngô, đậu nành số 1 thế giới. Mỹ giàu từ dưới đất giàu lên, từ trong não giàu ra!
Và kết luận lại: Mỹ giàu vì họ làm chủ cuộc chơi về Công nghệ, Tài chính và Chất xám. Võ khí chỉ là cái “gậy” để bảo vệ cuộc chơi đó thôi
Tham khảo:
1/U.S. Department of State (Báo cáo bán võ khí): https://www.state.gov/fiscal-year-2023-u-s-arms…/
1/Stockholm International Peace Research Institute. (2024). Trends in international arms transfers, 2023. https://www.sipri.org/publications/
2/Apple Inc. (2023). Form 10-K for the fiscal year ended September 30, 2023. https://www.apple.com/investor/
2/Alphabet Inc. (2024). Alphabet announces fourth quarter and fiscal year 2023 results.https://abc.xyz/investor/
3/WorldBank: https://data.worldbank.org/indicator/NY.GDP.MKTP.CD…
4/National Science Foundation Report: https://ncses.nsf.gov/pubs/nsf26314
5/IMF Currency Data: https://www.imf.org/en/data
6/EIA Energy Outlook 2026: https://www.eia.gov/todayinenergy/detail.php?id=67045
7/American Immigration Council Report: https://www.americanimmigrationcouncil.org/…/fortune…/
(Theo Facebook Thong Le)
