Josh Taylor – The guardian.com

Kể từ khi Úc cấm mạng xã hội, những người dưới 16 tuổi tìm cách vượt qua được khâu kiểm tra độ tuổi sẽ không còn được cung cấp các tính năng an toàn tối thiểu mà các nền tảng này từng trang bị cho thanh thiếu niên. Ảnh: StockPlanets/Getty Images

AUSTRALIA – Theo ủy viên an toàn mạng, hai phần ba thanh thiếu niên nằm độ tuổi bị cấm vẫn xử dụng các nền tảng mạng xã hội.

Khi báo cáo sau cùng về thử nghiệm công nghệ xác thực độ tuổi được công bố trước khi lệnh cấm xử dụng mạng xã hội đối với người dưới 16 tuổi ở Úc có hiệu lực vào năm ngoái, phát hiện đầu tiên là: việc xác thực độ tuổi có thể được thực hiện một cách riêng tư, hiệu quả và an toàn.

Bốn tháng kể từ khi lệnh cấm có hiệu lực, chúng ta có thể nói rằng đó là – nói theo cách khác của bộ phim Yes Minister – một tuyên bố dũng cảm.

Ủy viên An toàn mạng quốc gia Úc tiết lộ hôm 31/03/2026 rằng hơn hai phần ba thanh thiếu niên nằm độ tuổi bị cấm vẫn sử dụng các nền tảng, trẻ em dễ dàng vượt qua công nghệ ước tính tuổi bằng khuôn mặt nếu tuổi của chúng không quá 16 tuổi (trong vòng hai năm), và một nửa số nền tảng ban đầu nằm trong lệnh cấm đang được đánh giá về việc không tuân thủ.

Ủy viên An toàn mạng cũng phát hiện ra rằng 66% phụ huynh có con vẫn xử dụng mạng xã hội cho biết các nền tảng này không yêu cầu con họ xác minh độ tuổi, trong khi những người khác báo cáo rằng nếu tuổi trên trương mục được ghi là 14 hoặc 15, các nền tảng sẽ yêu cầu người dùng xác minh độ tuổi bằng nhận diện khuôn mặt thay vì vô hiệu hóa trương mục.

Nhiều khiếu nại gửi đến eSafety đến từ các bậc phụ huynh đã báo cáo tài khoản của con cái họ cho nền tảng này, nhưng nền tảng lại không có bất kỳ hành động nào. Báo cáo cũng ghi chú rằng thông tin từ Guardian Australia đã xác nhận điều này.

Nhiều người ủng hộ lệnh cấm chỉ đơn giản chấp nhận báo cáo thử nghiệm công nghệ vì cho rằng việc thực hiện sẽ dễ dàng, nhưng những người thực sự nghiên cứu dữ liệu đã nhận thấy vào thời điểm đó rằng, việc ước tính tuổi khuôn mặt sẽ kém chính xác hơn đối với những người từ 14 đến 15 tuổi – chính xác là nhóm tuổi mà các nền tảng này lẽ ra phải chặn.

Giờ đây, theo báo cáo của chính cơ quan eSafety, “việc ước tính tuổi dựa trên khuôn mặt được biết là có tỷ lệ sai sót cao hơn đối với trẻ em gần độ tuổi 16”, như nhiều người đã cảnh báo. Nhưng các công ty bảo đảm độ tuổi đã phủ nhận khả năng này khi được hỏi vào năm ngoái.

Lệnh cấm cũng gây ra những tác dụng phụ không mong muốn cho chánh phủ. Vào ngày nghiên cứu mới phát hiện ra rằng hút thuốc lá điện tử có thể dẫn đến ung thư, Guardian Australia đã độc quyền thu được các tài liệu từ Bộ Y tế cho thấy một phần chương trình quảng cáo chống thuốc lá điện tử trên mạng xã hội nhắm vào thanh thiếu niên đã phải chuyển hướng sang các nền tảng trò chơi và nền tảng âm thanh như Spotify để xâm nhập vào nhóm tuổi 14 và 15.

Chỉ 10% ngân sách quảng cáo được dành cho game để xâm nhập vào nhóm thanh thiếu niên này – mặc dù nhiều người trong số họ vẫn sử dụng mạng xã hội.

Chánh phủ Albania rất muốn quảng bá thành công bước đầu của lệnh cấm mạng xã hội cho thế giới – với hơn 5 triệu trương mục đã bị vô hiệu – nhưng, những vấn đề ban đầu này nên khiến các quốc gia khác phải suy nghĩ kỹ trước khi làm theo.

Tổng trưởng Truyền thông Anika Wells cho biết vào ngày 31/03/2026 rằng bà dự kiến ​​Cơ quan An toàn Điện tử (eSafety) sẽ “có hành động nghiêm khắc” đối với các nền tảng công nghệ không tuân thủ quy định. Điều đó có nghĩa là sẽ khởi kiện ra tòa trong những tháng tới để đòi mức phạt 49,5 triệu đô-la Úc cho hành vi vi phạm. Tuy nhiên, đáng chú ý là bà Wells đã không trả lời câu hỏi về thời điểm khởi kiện.

Điều đó có thể là do các vụ kiện tại tòa án cấp cao về tính hợp lệ của lệnh cấm mạng xã hội – một vụ từ Reddit và một vụ khác từ một nhóm bảo vệ quyền kỹ thuật số – vẫn chưa được xét xử. Chánh phủ liên bang hiện đã đệ trình bản bào chữa của mình trong vụ kiện thứ hai, nhưng có vẻ như vụ việc sẽ không được xét xử cho đến cuối năm nay.

Nếu cuối cùng, các khoản phạt được ban hành để buộc các công ty công nghệ phải tuân thủ, có thể chúng ta sẽ chứng kiến ​​một sự điều chỉnh thái quá, với việc các nền tảng chuyển sang các phương pháp xác thực xâm phạm hơn – không chỉ đối với thanh thiếu niên mà còn đối với tất cả các trương mục mới – chẳng hạn như xử dụng kiểm tra giấy tờ tùy thân.

Các nền tảng này đã thiết kế các tính năng an toàn và kiểm soát của phụ huynh cụ thể nhằm giữ an toàn cho thanh thiếu niên trên mạng. Kể từ lệnh cấm, những thanh thiếu niên đã vượt qua được khâu kiểm tra độ tuổi không còn được cung cấp các tính năng an toàn tối thiểu mà các nền tảng này đã trang bị cho thanh thiếu niên nữa, vì trương mục của họ giờ đây dường như thuộc sở hữu của người lớn tuổi hơn.

Trong khi đó, các quốc gia khác nên xem xét chờ đợi thêm dữ liệu về hiệu quả của lệnh cấm từ nghiên cứu do cơ quan eSafety ủy thác, khảo sát 4.000 thanh thiếu niên và phụ huynh vào tháng Hai. Nghiên cứu đó cũng không phải không có vấn đề. Crikey đưa tin vào tuần cuối tháng Ba rằng trong số hàng ngàn người ghi danh tham gia, chỉ có 273 người chọn xử dụng các ứng dụng theo dõi việc xử dụng ứng dụng của họ.

Các tài liệu nội bộ khác của eSafety mà Guardian Australia đã xem xét cho thấy hình thức theo dõi này chính xác hơn so với các cuộc khảo sát tự báo cáo.

Hôm 31/03/2026, bà Wells nói: “Úc đã khởi xướng một phong trào toàn cầu. Hơn một chục quốc gia hiện đang noi theo chúng ta.”

Có lẽ các quốc gia khác nên xem xét chờ đợi cho đến khi Úc thấy liệu lệnh cấm này có thực sự khả thi hay không.

Josh Taylor là phóng viên công nghệ của Guardian Australia.

(Huy Lê, Nguồn theguardian.com)