Reuters
Một tiềm thủy đỉnh lớp KSS-III của Hải quân Nam Hàn.
Nam Hàn đang đẩy mạnh tham vọng theo đuổi tiềm thủy đỉnh chạy bằng năng lượng nguyên tử sau khi Tổng thống Donald Trump bày tỏ ủng hộ sau nhiều thập niên Mỹ phản đối. Động thái này có thể tái định hình cục diện an ninh Á châu và có thể làm gia tăng một cuộc chạy đua võ trang dưới lòng biển.
Hán Thành (Seoul) từ lâu đã muốn gia nhập nhóm những quốc gia tinh hoa vận hành tiềm thủy đỉnh nguyên tử nhằm đối phó Bắc Hàn. Sự chấp thuận của ông Trump đã gỡ bỏ một rào cản lớn khi cho phép Nam Hàn tiếp cận nhiên liệu theo thỏa thuận nguyên tử giữa hai nước.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia phân tích và cựu viên chức quân sự, chương trình phát triển nhanh chóng này của Nam Hàn có thể khiến Trung Quốc khó chịu, đồng thời tạo sức ép buộc Nhật Bổn phải phát triển năng lực tương tự.
Ông Choi Il, cựu thuyền trưởng tiềm thủy đỉnh Hải quân Nam Hàn, nhận định với Reuters, “Tiềm thủy đỉnh là hệ thống tấn công cực kỳ hiệu quả. Một cuộc chạy đua võ trang trong khu vực là không thể tránh khỏi.”
Hán Thành (Seoul) lập luận rằng động cơ nguyên tử là yếu tố then chốt để đối phó mối đe dọa dưới biển của Bắc Hàn, kể cả hỏa tiễn đạn đạo phóng từ tiềm thủy đỉnh. Nam Hàn đã nhiều lần khẳng định sẽ không phát triển võ khí nguyên tử và tôn trọng chế độ không phổ biến nguyên tử.
Tổng thống Nam Hàn, Lee Jae-myung, hôm 3/12/2025 mô tả thỏa thuận đã đạt được trong cuộc gặp với ông Trump là một thành tựu lớn, giúp tăng cường tính linh hoạt an ninh và quyền tự chủ quốc phòng.
Tuy nhiên, theo các chuyên gia phân tích và cựu viên chức quân sự, chương trình phát triển nhanh của Nam Hàn có thể khiến Trung Quốc khó chịu và gây áp lực buộc Nhật Bổn phải phát triển năng lực tương tự.
Ông Choi Il, cựu thuyền trưởng tiềm thủy đỉnh Hải quân Nam Hàn, nhận định với Reuters: “Tiềm thủy đỉnhh là hệ thống tấn công vô cùng hiệu quả. Một cuộc chạy đua võ trang trong khu vực là không thể tránh khỏi.”
Hán Thành lập luận rằng động cơ chạy bằng năng lượng nguyên tử là yếu tố then chốt để đối phó mối đe dọa dưới biển của Bắc Hàn, gồm cả hỏa tiễn đạn đạo phóng từ tiềm thủy đỉnh. Nam Hàn đã nhiều lần khẳng định sẽ không phát triển võ khí nguyên tử và tôn trọng chế độ không phổ biến nguyên tử.
Tổng thống Nam Hàn, Lee Jae-myung, hôm 3/12/2025 mô tả thỏa thuận đã đạt được trong cuộc gặp với Trump là một thành tựu lớn, giúp tăng cường tính linh hoạt an ninh và quyền tự chủ quốc phòng.
Bắc Hàn tuyên bố cũng đang phát triển năng lực tương tự, với việc truyền thông nhà nước đưa tin nhà lãnh đạo Kim Jong-un đã thị sát một tiềm thủy đỉnh nguyên tử hồi tháng Ba.
Mức độ tiên tiến của chương trình này vẫn là một bí ẩn, song một số chuyên gia phân tích đặt nghi vấn rằng Bình Nhưỡng đã nhận được hỗ trợ từ Moscow.
Quân đội Nam Hàn cho biết họ đang theo dõi chặt chẽ khả năng này.
Nga và Bắc Hàn từng tuyên bố hai bên đang tăng cường hợp tác quốc phòng, nhưng chi tiết về hợp tác kỹ thuật vẫn chưa được công bố.
Đối phó Trung Quốc
Nghị sĩ kiêm chuyên gia quốc phòng Yu Yong-weon cho rằng tiềm thủy đỉnh nguyên tử có tốc độ nhanh hơn và có thể hoạt động dưới nước lâu hơn nhiều so với tàu diesel, giúp gia tăng khả năng giám sát tiềm thủy đỉnh của Bắc Hàn.
Ông cũng nhận định việc Hán Thành sở hữu tiềm thủy đỉnh nguyên tử có thể buộc Đông Kinh (Tokyo) phải xem xét lại lập trường.
Nhật Bổn đã bất ngờ khi biết ông Trump ủng hộ chương trình của Hán Thành, vì Đông Kinh cho rằng họ sẽ đi trước Nam Hàn nếu Mỹ hậu thuẫn cho một tham vọng như vậy trong khu vực, theo một nguồn tin am hiểu về các cuộc thảo luận trong chính phủ.
Bộ Quốc phòng Nhật Bổn từ chối bình luận, song Bộ trưởng Quốc phòng Shinjiro Koizumi gần đây đã nói rằng việc chuyển sang động cơ nguyên tử là một lựa chọn, dù chưa có nghiên cứu nào được tiến hành. Một viên chức Nhật Bổn cho biết nếu Đông Kinh theo đuổi tiềm thủy đỉnh nguyên tử, họ sẽ yêu cầu Mỹ cung cấp những hỗ trợ cần thiết.
Các tiềm thủy đỉnh diesel có kích cỡ nhỏ hơn của Nhật phù hợp với vùng nước nông, nhưng tiềm thủy đỉnh nguyên tử có thể giúp mở rộng hoạt động ra Thái Bình Dương và mở đường cho khả năng phản công nguyên tử trong tương lai, Reuters dẫn lời một chuyên gia hải quân tại Đông Kinh.
Tham vọng của Nam Hàn được đánh giá là phù hợp với mục tiêu của Mỹ nhằm kiềm chế ảnh hưởng quân sự của Trung Quốc. Đô đốc Daryl Caudle, Tư lệnh tác chiến hải quân Mỹ, gọi Trung Quốc là “mối đe dọa lâu dài” và cho biết ông kỳ vọng tiềm thủy đỉnh nguyên tử của Nam Hàn sẽ đóng vai trò trong việc răn đe ở khu vực.
Triều Tiên cảnh báo ‘domino hạt nhân’
Trung Quốc phản ứng khá dè dặt trước các kế hoạch của Hán Thành, nhưng tổ chức nghiên cứu 38 North có trụ sở tại Hoa Thịnh Đốn (Washington) đã cảnh báo rằng tình thế này có thể thay đổi nhanh chóng.
Ông Wi Sung-lac, Cố vấn An ninh quốc gia Nam Hàn, cho biết Tổng thống Lee đã trấn an Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình vào tháng trước rằng các tiềm thủy đỉnh sẽ chỉ mang tính chất phòng thủ và nhằm mục đích răn đe Bắc Hàn.
Ông Wi nêu, “Các quốc gia khác có thể không hoan nghênh điều này, nhưng chúng tôi có lập trường của mình. Chúng tôi có thể giải thích và thuyết phục”.
Truyền thông nhà nước Bắc Hàn đã cảnh báo rằng kế hoạch tiềm thủy đỉnh của Hán Thành có thể kích hoạt hiệu ứng “domino nguyên tử”.
Ông Cheong Seong-chang thuộc Viện Sejong, một tổ chức tư vấn, gợi ý rằng Nhật Bổn và Nam Hàn có thể cùng nhau phát triển tiềm thủy đỉnh nguyên tử với sự giúp đỡ của Hoa Kỳ, phù hợp với lợi ích an ninh khu vực của Hoa Thịnh Đốn (Washington).
Một giấc mơ lâu đời?
Hiện tại, chỉ có Mỹ, Nga, Trung Quốc, Pháp, Ấn Độ và Anh sở hữu tiềm thủy đỉnh chạy bằng năng lượng nguyên tử. Úc có kế hoạch phát triển một hạm đội với sự giúp đỡ từ Mỹ và Anh theo thỏa thuận AUKUS năm 2021.
Theo Tổ chức Tư vấn Chính sách Anh Ninh Ngoại Giao Sejong Institute, Nam Hàn lần đầu tiên tìm hiểu ý tưởng này vào năm 1994 trong một cuộc khủng hoảng liên quan đến chương trình nguyên tử của Bắc Hàn, nhưng những thách thức về kỹ thuật đã khiến tiến độ đình trệ.
Theo hai nguồn tin nắm rõ vấn đề, vào năm 2017, tổng thống Hàn Quốc khi đó là ông Moon Jae-in đã tìm kiếm sự ủng hộ của ông Trump về tiềm thủy đỉnh nguyên tử, và ông Trump đã ngầm đồng ý.
Tuy nhiên, sự phản đối từ một số viên chức Mỹ đã ngăn cản việc cung cấp hỗ trợ cụ thể, các nguồn tin cho hay.
Cựu Thứ trưởng Ngoại giao Choi Jong-kun, từng phục vụ dưới thời ông Moon, cho biết các cơ quan như quốc phòng và năng lượng của Mỹ đã bày tỏ lo ngại về việc phổ biến võ khí nguyên tử.
Đại tá Hải quân nghỉ hưu Moon Keun-sik cho biết, viện dẫn các nguồn tin quân sự rằng, Đông Kinh Mặc dù có những trở ngại, Nam Hàn đã độc lập tiến lên, phát triển các thiết kế cơ bản cho tiềm thủy đỉnh.
Bộ trưởng Quốc phòng Ahn Gyu-back cho biết việc lắp ráp lò phản ứng đang ở giai đoạn “đáng kể” và ước tính Hán Thành có thể đóng một chiếc tàu trong vòng 10 năm, với việc cần ít nhất nhất bốn tiềm thủy đỉnh nguyên tử 5.000 tấn.
Bản thông cáo chung Mỹ-Hàn được công bố vào ngày 14/11 cho thấy Hoa Thịnh Đốn (Washington) đã đồng ý hợp tác về việc cung ứng nhiên liệu nguyên tử.
Ông Ahn nói trước Quốc hội: “Thay vì gọi đó là sự phê duyệt [từ Mỹ], chúng ta có thể nói rằng chúng ta đã chuẩn bị sẵn các điều kiện để đóng tiềm thủy đỉnh chạy bằng năng lượng nguyên tử và nhiên liệu là mảnh ghép cuối cùng chúng ta cần.”
Bộ Quốc phòng Nam Hàn nói với Reuters rằng nước này đang “liên tục thu thập” các công nghệ liên quan đến việc chế tạo tiềm thủy đỉnh chạy bằng năng lượng nguyên tử của mình.
“Trong quá trình đó, chúng tôi sẽ tiếp tục nỗ lực nâng cao mức độ hoàn thiện của các công nghệ, bao gồm cả vấn đề an toàn,” cơ quan này nêu, đồng thời lưu ý sẽ hợp tác với Mỹ.
Một viên chức Tòa Bạch Ốc cho biết Mỹ ủng hộ tham vọng của Nam Hàn nhằm “gia tăng chia sẻ gánh nặng và răn đe các mối đe dọa đối với liên minh của chúng tôi, bao gồm cả việc phát triển tiềm thủy đỉnh nguyên tử tấn công.”
Cựu Thứ trưởng Ngoại giao Choi nói rằng thỏa thuận AUKUS của Úc đã giúp hạ thấp rào cản cho Nam Hàn.
“Tàu đã khởi động rồi, với một cánh cửa đã mở ra, nghĩa là chúng ta còn nhiều việc phải làm, nhưng tàu thì đã chuyển động rồi.”
(BBC News)
