Trả lời báo giới trên chuyên cơ Air Force One, hôm 29/03/2026, Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố, để chấm dứt chiến tranh, Ba Tư phải ngừng làm giàu uranium và giao nộp cho Hoa Thịnh Đốn hơn 400 kg uranium đã làm giàu ở mức cao, có thể xử dụng để chế tạo võ khí nguyên tử. Đồng thời, tổng thông Mỹ để ngỏ tình huống khai triển quân trên bộ để thực thi mục tiêu này.
Tổng thống Mỹ Donald Trump trở về Tòa Bạch Ốc, Thủ đô Hoa Thịnh Đốn, tối Chủ nhật ngày 29/03/2026. AP – Jose Luis Magana
Theo báo Mỹ The Wall Street Journal, tổng thống Mỹ nhấn mạnh, nếu không đáp ứng đòi hỏi nói trên, giới lãnh đạo Ba Tư sẽ bị mất cả nước.Một nguồn tin thân cận với hồ sơ này cho biết, trong trao đổi với các cộng sự , tổng thống Trump tin tưởng, nếu Teheran không giao nộp, nước Mỹ hoàn toàn có khả năng dùng võ lực để thu giữ lượng uranium này mà không phải kéo dài thời gian chiến tranh, và xung đột có thể chấm dứt vào giữa tháng 4/2026.
Trước khi Do Thái và Mỹ tiến hành các cuộc không kích vào Ba Tư hồi tháng 6/2025, chế độ Ba Tư được xem như sở hữu hơn 400 kg uranium được làm giàu cao 60%, cùng gần 200 kg « vật liệu phân hạch » 20%, có thể dễ dàng chuyển đổi thành uranium 90%, mức làm giàu uranium đủ để chế tạo võ khí nguyên tử. Theo nhiều chuyên gia quân sự Mỹ, được The Wall Street Journal dẫn lại, chiến dịch tìm kiếm và thu giữ lượng uranium, nếu được khai triển, chắc chắn sẽ vấp phải sự đáp trả dữ dội từ phía Ba Tư, và chiến tranh sẽ phải kéo dài hơn thời hạn « từ 4 đến 6 tuần lễ », mà Tòa Bạch Ốc đã vạch ra.
Phát ngôn viên Tòa Bạch Ốc, bà Karoline Leavitt, cho biết, Bộ Quốc Phòng Mỹ đang chuẩn bị các điều kiện tối đa để thực thi chỉ thị của Yổng thống, một khi lệnh được ban hành. Ngũ Giác Đài có nhiều nguồn lực cần thiết ngay tại khu vực để thực hiện mục tiêu thu giữ uranium làm giàu 60% của Ba Tư, và đang xem xét về kịch bản khai triển thêm 10.000 binh sĩ trên bộ để tổng thống « có thêm các kế hoạch khác ».
Giới thân cận với Donald Trump cũng cho biết tổng thống đang cân nhắc mối nguy hiểm đối với quân đội Mỹ, nếu chiến dịch trên bộ được tiến hành, và khuyến khích các viên chức ngoại giao gây áp lực để Ba Tư tự nguyện giao nộp lượng uranium này, như một điều kiện để chấm dứt chiến tranh. Hồi tuần trước, ngoại trưởng Marco Rubio khẳng định Mỹ có thể đạt được các mục tiêu chính mà không cần điều động lực lượng can thiệp trên bộ.
Cũng trong cuộc trả lời báo giới hôm 29/03, tổng thống Mỹ một lần nữa khẳng định có nhiều tiềm năng thỏa thuận chấm dứt chiến tranh với chế độ Ba Tư « sẽ sớm » được đúc kết. Ông Trump nhấn mạnh rằng cuộc can thiệp quân sự đã dẫn đến sự « thay đổi chế độ » tại Ba Tư, với việc nhiều lãnh đạo chủ chốt của chế độ Hồi giáo bị tiêu diệt, và những lãnh đạo mới tỏ ra « tỉnh táo hơn nhiều » so với những người tiền nhiệm.
Về phía Ba Tư, chủ tịch Quốc Hội Mohammad Bagher Ghalibaf, trong một tuyên bố được hãng thông tấn Nhà nước IRNA đăng tải hôm 29/03, đã lên án Hoa Kỳ chơi trò hai mặt, vừa thúc đẩy đàm phán, vừa « bí mật » chuẩn bị cho một chiến dịch trên bộ. Ông tuyên bố các lực lượng Ba Tư sẵn sàng đối đầu với quân đội Mỹ.
Tình hình chiến sự
Theo AFP, quân đội Do Thái hôm 30/03/2026, cho biết đã đánh chặn các hỏa tiễn của Ba Tư, đồng thời tiếp tục không kích vào ngoại ô phía nam thủ đô Beyrouth, thành trì của lực lượng Hezbollah thân Ba Tư.
Tổng giám đốc Tổ chức Y tế Thế giới hôm qua cũng thông báo về cái chết của một nhân viên cứu thương ở Southern Lebanon, trong khi Bộ Ngoại Giao Nam Dương cho biết một lính mũ nồi xanh của nước này đã thiệt mạng tại Lebanon. Ngoài ra, hải quân Mỹ ra thông báo hôm 28/03 rằng tàu đổ bộ USS Tripoli đã tới Trung Đông, chở theo 3.500 lính thủy quân lục chiến, máy bay vận tải và chiến đấu, cũng như thiết bị phục vụ các cuộc tấn công đổ bộ.
Về phần mình, Ba Tư tuyên bố đã tấn công khu công nghiệp Nam Do Thái để đáp trả « các cuộc tấn công của trục Mỹ–Do Thái nhắm vào các trung tâm công nghiệp của Ba Tư ». Trong khi đó, chính phủ Kuwait (Khoa Uy Đặc) cho biết Teheran đã không kích nhà máy lọc nước mặn tại Kuwait, nơi cung cấp khoảng 90% nước sinh hoạt cho cư dân. Một công dân Ấn Độ được ghi nhận thiệt mạng.
Việt Nam muốn mua dầu thô của Nga
Trong bối cảnh khủng hoảng dầu mỏ vì cuộc xung đột ở Trung Đông, nhiều quốc gia đang liên lạc với Nga để bảo đảm nguồn cung ứng năng lượng. Công ty Lọc dầu và Hóa dầu Bình Sơn của Việt Nam hôm nay, 30/03/2026, cho biết đang đàm phán với các đối tác Nga để mua dầu thô. Ngoài ra, công ty khẳng định sẽ mua thêm dầu thô từ Phi châu, Hoa Kỳ và Đông Nam Á.
Trong khi đó, Phi Luật Tân cho biết đã mua gần 2,5 triệu thùng dầu Nga, còn bộ Công Nghiệp Nam Hàn xác nhận một công ty của nước này cũng đã thỏa thuận với Mạc Tư Khoa để nhập cảng naphtha, một loại nguyên liệu cốt lõi trong ngành công nghiệp hóa dầu.
Giá dầu tiếp tục tăng, Trump đe dọa xóa sổ đảo Kharg
Tổng thống Trump, trên mạng Truth Social, hôm 30/03/2026, đe dọa phá hủy đảo Kharg, tại vùng Vịnh Ba Tư, cơ sở xuất cảng dầu mỏ chủ yếu của Ba Tư, nếu eo biển Hormuz không được sớm mở lại và nếu các cuộc đàm phán với Mỹ, không được đúc kết « nhanh chóng ».
Ông Trump nhấn mạnh : nếu eo biển Hormuz không được « mở lại » ngay lập tức, chúng ta sẽ cho nổ tung, xóa sổ hoàn toàn tất cả các nhà máy điện, giếng dầu và đảo Kharg (và có thể tất cả các nhà máy khử muối của họ!), mà chúng ta đã cố tình không « đụng đến » cho đến lúc này. Thông điệp của tổng thống Mỹ được đưa ra vào lúc giá dầu tiếp tục tăng, vào sáng hôm ngày 30/3/2026, lên 115 đô-la/thùng.
(Theo RFI)
