Getty Images

Bộ trưởng Hegseth nói với các phóng viên: “Cần tiền để tiêu diệt những kẻ xấu.”

Madeline Halpert, và Anthony Zurcher, Phóng viên chuyên về Bắc Mỹ BBC News.

HOA KỲ – Tòa Bạch Ốc đang xin thêm khoảng 200 tỷ USD cho cuộc chiến ở Ba Tư, với lý do – theo Tổng thống Donald Trump – số tiền đó là cần thiết để mua thêm đạn dược và các trang thiết bị đã cạn kiệt do xung đột và viện trợ trước đây.

Ông Trump nói hôm 19/3 (giờ Mỹ) rằng, “Đây là một thế giới rất bất ổn. Chúng ta muốn có lượng lớn đạn dược, hiện tại thì chúng ta đang có – chúng ta có rất nhiều, nhưng đã giảm đi đáng kể do viện trợ quá nhiều cho Ukraine”.

Khi được hỏi về số tiền cần thiết thêm cho cuộc chiến, Bộ trưởng Quốc phòng (Bộ Chiến tranh) Mỹ, ông Pete Hegseth, nói với các phóng viên: “Cần tiền để tiêu diệt những kẻ xấu.”

Ngũ Giác Đài đã nói với các nhà lập pháp rằng cuộc chiến đã tiêu tốn của Mỹ 11,3 tỷ đô-la chỉ trong tuần đầu tiên. Cuộc xung đột sẽ bước sang tuần thứ tư vào hôm 21/3.

Yêu cầu cấp ngân sách được đưa ra trong bối cảnh một tiêm kích cơ F-35 của Mỹ phải hạ cánh khẩn cấp xuống một căn cứ không quân của Mỹ hôm thứ 19/3 “sau khi thực hiện nhiệm vụ chiến đấu trên không phận Ba Tư “, một phát ngôn viên của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ cho hay.

Phát ngôn viên nói, tiêm kích cơ đã hạ cánh an toàn và phi công đang trong tình trạng ổn định.

Chiếc F-35 bị trúng hỏa lực nghi là của Ba Tư, truyền thông Mỹ đưa tin, trích dẫn các nguồn tin giấu tên.

Ngũ Giác Đài ước tính mỗi chiếc tiêm kích cơ như vậy có giá lên tới 77 triệu USD.

“Vụ việc này đang được điều tra,” phát ngôn viên  của Bộ Tư lệnh Trung tâm cho biết.

Tại một cuộc họp báo hôm 19/3, ông Hegseth cho hay Bộ Quốc phòng Hoa Kỳ cần thêm tiền cho “những việc chúng ta có thể phải làm trong tương lai”.

Yêu cầu 200 tỷ Mỹ kim này được cung cấp thêm vào khoản 838,7 tỷ đô-la ngân sách hàng năm của bộ Quốc phòng, đã được Quốc hội phê duyệt vào tháng Một.

Quốc hội cũng đã phê duyệt riêng 188 tỷ USD viện trợ cho Ukraine kể từ cuộc xâm lược của Nga vào tháng 2/2022.

Khoảng 110 tỷ USD đã được chi tiêu tính đến tháng 12 năm ngoái, theo tổng thanh tra đặc biệt theo dõi việc cấp ngân sách.

Chủ tịch Hạ viện phe Cộng hòa, ông Mike Johnson, 19/3 nói rằng ông chắc chắn rằng yêu cầu 200 tỷ USD cho cuộc chiến ở Ba Tư “không phải là một con số ngẫu nhiên”.

“Rõ ràng đây là thời khắc hiểm nguy trên thế giới, và chúng ta phải tài trợ đầy đủ cho quốc phòng, và chúng ta có cam kết làm điều đó,” ông nói.

Cuộc chiến giữa Mỹ-Israel với Ba Tư đã gây ra những tác động kinh tế khác ở Mỹ. Sự tăng vọt giá dầu liên quan đã làm gia tăng sự bất ổn kinh tế và đe dọa đẩy lạm phát lên cao.

Tuy nhiên, ngân hàng trung ương Mỹ trong tuần này đã quyết định giữ nguyên lãi suất. Việc tăng lãi suất có thể là dấu hiệu cho thấy các ngân hàng lo ngại về lạm phát và muốn tăng chi phí vay để kiềm chế chi tiêu và do đó làm chậm tốc độ tăng giá.

Yêu cầu tài trợ chiến tranh của chính quyền sẽ tạo ra một cuộc chiến lập pháp gay gắt với Quốc hội – cơ quan phải phê duyệt khoản tài trợ – chưa đầy tám tháng trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ của Quốc hội vào tháng 11.

Dù việc tài trợ quân sự thường nhận được đồng thuận từ cả hai đảng, các cuộc thăm dò cho thấy đa số người dân Mỹ không ủng hộ cuộc chiến ở Ba Tư – và điều đó đặt áp lực lên các chính trị gia phải giải thích cho khoản chi tiêu khổng lồ đang được đề nghị.

Một số nhà lập pháp cho rằng quyết định của ông Trump về việc bắt đầu các cuộc tấn công mà không tham khảo ý kiến ​​Quốc hội có thể khiến việc giành được sự ủng hộ để tài trợ cho cuộc tấn công hiện nay trở nên khó khăn.

Nghị sĩ Dân chủ Jim Himes nói rằng ông Hegseth nên “nhớ câu ngạn ngữ”: “Muốn tôi cùng chịu trách nhiệm lúc kết thúc, thì phải cho tôi tham gia ngay từ khi bắt đầu.”

Đảng Dân chủ đã chỉ trích quy mô yêu cầu chi tiêu quân sự.

Các thành viên đảng này chỉ ra rằng việc gia hạn trợ cấp bảo hiểm y tế thêm một năm mà họ đã đấu tranh không thành công vào năm ngoái sẽ chỉ tiêu tốn khoảng 35 tỷ USD.

Tổng số tiền tiết kiệm được từ việc cắt giảm ngân sách của Bộ Hiệu quả Chính phủ (Doge) dưới thời chính quyền Trump – bao gồm việc cắt giảm mạnh viện trợ nước ngoài của Mỹ – lên tới 175 tỷ USD.

Năm ngoái, chính phủ Mỹ đã chi 100 tỷ USD trợ cấp lương thực cho các gia đình có thu nhập thấp.

Rốt cuộc thì đảng Cộng hòa tại Quốc hội có lẽ sẽ có đủ phiếu để thông qua khoản tài trợ thêm, nhưng điều đó có thể phải trả giá đắt về mặt chính trị nếu chiến tranh cũng như sự gián đoạn kinh tế đi kèm kéo dài.

Các viên chức ở Ngũ Giác Đài cho hay hành động của Mỹ ở Ba Tư có thể kéo dài từ bốn đến sáu tuần. Điều đó có nghĩa là còn từ một đến ba tuần nữa.

Chính quyền Trump đang cân nhắc việc điều hàng ngàn binh sĩ Mỹ đến Trung Đông cho các bước tiếp theo trong cuộc xung đột, Reuters đưa tin, trích dẫn các viên chức ẩn danh.

Trong một tuyên bố với BBC, Tòa Bạch Ốc cho biết chưa có quyết định nào về điều động lục quân “vào thời điểm này”. “Nhưng Tổng thống Trump đã khôn ngoan giữ lại tất cả các lựa chọn trong tay,” một phát ngôn viên cho hay.

“Tổng thống đang tập trung vào việc đạt tất cả các mục tiêu đã được xác định của Chiến dịch Epic Fury: phá hủy năng lực hỏa tiễn đạn đạo của Ba Tư, tiêu diệt hải quân của họ, bảo đảm các lực lượng khủng bố ủy nhiệm của họ không thể gây bất ổn khu vực và rằng Ba Tư không bao giờ có thể sở hữu võ khí nguyên tử.”