Hoa Kỳ và Nhựt Bổn hôm 19/03/2026, thông báo, một liên doanh mang tên GE Vernova Hitachi sẽ đầu tư tới 40 tỷ đô-la cho dự án xây dựng các lò phản ứng phân hạch hạt nhân loại nhỏ (SMR) tại hai tiểu bang Tennessee và Alabama. theo một thông cáo chung, hai bên cũng sẽ hợp tác xây dựng các cơ sở phát triển khí đốt tự nhiên tại Pennsylvania và Texas, với tổng vốn đầu tư lần lượt là 17 tỷ đô-la và 16 tỷ đô-la.
Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp thủ tướng Nhựt Bổn Sanae Takaichi tại Tòa Bạch Ốc, Hoa Thịnh Đống, Mỹ, ngày 19/03/2026. AP – Alex Brandon
Hãng tin AFP cho biết, liên doanh GE Vernova Hitachi, được thành lập năm 2007, hiện đang phát triển một lò phản ứng phân hạch hạt nhân với công suất 300 megawatt (MW), thuộc thế hệ lò phản ứng cỡ nhỏ SMR, trong khi các lò phản ứng thông thường có công suất ít nhất 900 MW. Lò SMR được cho là ít tốn kém hơn, có thể được xây dựng nhanh hơn và an toàn hơn nhiều so với các thế hệ trước.
Tuy nhiên, chưa có lò phản ứng phân hạch hạt nhân loại nhỏ nào đi vào hoạt động tại Hoa Kỳ, và cho đến nay chỉ có một bản thiết kế được cơ quan quản lý nguyên tử dân sự Hoa Kỳ (NRC) phê duyệt, đó là thiết kế của công ty khởi nghiệp NuScale.
Liên doanh Mỹ-Nhật GE Vernova Hitachi có lợi thế là đã xây dựng nhiều nhà máy điện nguyên tử thông thường tại Hoa Kỳ và trên toàn thế giới. Theo tập đoàn này, hơn một phần ba số lò phản ứng hiện đang hoạt động tại Hoa Kỳ là sản phẩm của GE.
Thông cáo chung của Hoa Kỳ và Nhựt Bổn cho biết: “Việc khai triển các lò phản ứng phân hạch hạt nhân SMR tại Hoa Kỳ sẽ cung cấp một nguồn năng lượng ổn định, sẽ giúp ổn định giá điện cho người dân Mỹ và củng cố vị thế dẫn đầu về kỹ nghệ của Hoa Kỳ và Nhựt Bổn.”
Ngoài các lò phản ứng hạt nhân thế hệ mới, Hoa Kỳ và Nhựt Bổn hôm 19/03 cũng cam kết sẽ phát triển một mạng lưới các quốc gia đối tác để cung cấp những khoáng sản trọng yếu. Theo Tòa Bạch Ốc, hai nước sẽ hợp tác khai thác các khoáng sản trọng yếu dưới đáy biển sâu, “bao gồm cả trầm tích chứa đất hiếm nằm gần đảo Minami Torishima của Nhựt Bổn“. Đầu tháng 2/2026, Đông Kinh thông báo trầm tích chứa đất hiếm đã được thu thập từ độ sâu 6.000 mét trong một cuộc thử nghiệm của Nhựt Bổn tại vùng biển xung quanh đảo Minami Torishima, nằm ở Thái Bình Dương.
Thông báo về các hợp tác nói trên được đưa ra đúng vào ngày thủ tướng Nhựt Bổn Sanae Takaichi hội kiến tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tại Tòa Bạch Ốc, trong bối cảnh cuộc chiến Ba Tư đang thử thách liên minh Mỹ-Nhựt, với việc Hoa Thịnh Đốn thúc ép Đông Kinh gởi lực lượng đến để tham gia khai thông eo biển Hormuz, hiện đang bị Iran phong tỏa gần như hoàn toàn.
(Theo RFI)
