Trong bức ảnh này do Văn phòng Tổng thống Iran công bố, Tổng thống Ebrahim Raisi (thứ hai từ phải sang) đang lắng nghe Tướng Afshin Khajehfard, người đứng đầu ngành công nghiệp hàng không của Lực lượng vũ trang, trong khi Bộ trưởng Quốc phòng, Tướng Mohammad Reza Gharaei Ashtiani (bên phải), lắng nghe, tại một buổi lễ ra mắt phi cơ không người lái mang tên Mohajer-10, hôm thứ Ba, ngày 22 tháng 8 năm 2023. Nguồn: Văn phòng Tổng thống Iran, qua AP/AAP Image

TRUNG ĐÔNG – Vụ tấn công bằng thiết bị bay không người lái vào căn cứ Al Minhad đã đẩy lợi ích sách lược của Úc tại Trung Đông vào vòng nguy hiểm cực hạn. Giữa lúc chánh phủ thắt chặt an ninh, Canberra đang đối mặt với bài toán sinh tử: bảo vệ hơn 100.000 công dân kẹt giữa làn đạn và lực lượng binh sĩ tại tâm điểm xung đột. Trong bối cảnh căng thẳng hạt nhân leo thang và những rạn nứt ngoại giao sâu sắc, liệu Chánh phủ liên bang có đủ nguồn lực để xoay chuyển tình thế bảo hộ công dân lớn nhất thập niên này?

Cuộc xung đột leo thang tại Trung Đông đã chánh thức chạm đến các lợi ích quân sự của Úc khi một căn cứ không quân có sự hiện diện của lực lượng quân đội Úc bị tấn công. Trong bối cảnh căng thẳng nguyên tử và những chia rẽ sâu sắc về ngoại giao, Chánh phủ liên bang đang phải đối mặt với bài toán nan giải: bảo vệ hơn 100.000 công dân trong vùng chiến sự và giải quyết những hệ lụy chánh trị ngay tại quốc nội.

Căng thẳng tại căn cứ Al Minhad và sự an toàn của binh sĩ Úc

Sáng 3/3, dư luận Úc đổ dồn sự chú ý về phía chánh phủ Úc và các báo cáo quân sự từ Trung Đông. Bộ trưởng Quốc phòng Richard Marles đã chánh thức xác nhận Căn cứ Không quân Al Minhad, nằm ngay bên ngoài Dubai, đã bị trúng đòn tấn công từ thiết bị bay không người lái vào cuối tuần qua. Đây là nơi đặt trụ sở điều hành quan trọng của Lực lượng Quốc phòng Úc (ADF) trong nhiều năm qua.

Mặc dù vụ tấn công gây ra sự lo ngại lớn về an ninh, ông Marles khẳng định tất cả nhân sự của Úc tại đây đều bình an vô sự. Tuy nhiên, vị Bộ trưởng đã giữ thái độ thận trọng khi từ chối tiết lộ chi tiết về mức độ thiệt hại vật chất tại căn cứ.

Ông Marles nói, “Trong đêm đầu tiên, đã có một vụ tấn công tại Căn cứ Không quân Al Minhad, nhưng tất cả người Úc ở đó đều an toàn và đã được kiểm đếm. Không có người Úc nào bị thương”.

Sự hiện diện của hơn 100 nhân viên quân sự Úc tại UAE và các khu vực lân cận đang đặt chánh phủ vào tình thế báo động cao. Việc các thiết bị bay không người lái có thể tiến gần và tấn công một căn cứ chiến lược như Al Minhad cho thấy lỗ hổng an ninh khu vực đang ngày càng nghiêm trọng.

Thách thức lãnh sự khổng lồ: 115.000 người Úc trong vòng nguy hiểm

Không chỉ có lực lượng quân đội, số phận của hàng trăm ngàn dân thường Úc tại Trung Đông cũng đang là ưu tiên hàng đầu của chánh phủ Úc và các đối tác đồng minh. Theo ước tính, hiện có khoảng 115.000 người Úc đang cư trú hoặc du lịch trong khu vực, cùng với khoảng 11.000 người quá cảnh mỗi ngày.

Trợ lý Bộ trưởng Ngoại giao Matt Thistlethwaite đã đưa ra lời khuyên cương quyết đối với những công dân đang bị mắc kẹt: Đừng hủy chuyến bay. Chánh phủ khẳng định rằng mặc dù không phận hiện đang bị phong tỏa phần lớn, nhưng các chuyến bay thương mại vẫn là con đường hồi hương nhanh chóng và khả thi nhất. Ý tưởng về một cuộc sơ tán quy mô lớn bằng phi cơ quân sự đã bị loại bỏ do tính phi thực tế về số lượng.

Ông Thistlethwaite nói, “Sẽ không thực tế nếu cố gắng đưa 100.000 người Úc ra ngoài bằng phi cơ quân sự.”

“Lời khuyên tốt nhất vào lúc này… là đừng hủy chuyến bay của bạn. Hãy bảo đảm rằng bạn duy trì chuyến bay của mình và liên lạc thường xuyên với đại lý du lịch và hãng hàng không của bạn”.

Chánh phủ cũng đã bác bỏ những chỉ trích từ phe đối lập về việc chậm trễ trong cảnh báo du lịch, minh chứng bằng 41 bản cập nhật an ninh đã được đưa ra kể từ đầu năm.

Tranh cãi pháp lý và sự lên án các buổi tưởng niệm tại Úc

Tại quê nhà, chánh trường Úc đang nóng lên bởi những tranh cãi xung quanh tính hợp pháp của các cuộc tấn công của Mỹ vào Iran và việc một số tổ chức Hồi giáo tại Sydney, Melbourne tổ chức tang lễ cho Giáo chủ Ali Khamenei.

Thủ tướng Anthony Albanese và Bộ trưởng Quốc phòng đối lập James Paterson, dù có những khác biệt về quan điểm chánh trị, đều thống nhất rằng việc vinh danh một lãnh đạo của một tổ chức bị liệt vào danh sách khủng bối là “không phù hợp”. Ông Paterson thậm chí còn kêu gọi cảnh sát liên bang vào cuộc điều tra xem liệu các buổi lễ này có vi phạm luật chống khủng bố hay không.

Về phía Chánh phủ, ông Richard Marles đã khéo léo né tránh các câu hỏi trực diện về tính hợp pháp của các cuộc không kích từ phía đồng minh, thay vào đó tập trung vào các vi phạm của Iran.

ông Marles nói, “Ý tôi là, điều bất hợp pháp là việc Iran đang tìm cách đạt được năng lực võ khí nguyên tử. Ý tôi là, điều đó đi ngược lại với hiệp ước không phổ biến võ khí nguyên tử và chế độ quốc tế.”

Sự kết nối giữa các cường quốc tầm trung: Chuyến thăm của thủ tướng Canada

Giữa tâm điểm của cuộc khủng hoảng, chuyến thăm chánh thức của Thủ tướng Gia Nã Đại, Mark Carney, đến Úc mang một ý nghĩa sách lược quan trọng. Cả Úc và Gia Nã Đại đều là những “cường quốc tầm trung” đang cố gắng định vị bản thân trong một thế giới đầy biến động, nơi chủ nghĩa độc tài trỗi dậy và các đồng minh lớn như Mỹ dưới thời chánh quyền Trump đang tạo ra những rạn nứt sách lược.

Ông Carney và ông Albanese dự kiến sẽ thảo luận không chỉ về kinh tế, khoáng sản cốt lõi mà còn về cách phối hợp trong các kế hoạch cứu trợ lãnh sự quy mô lớn. Dù cả hai nước không trực tiếp tham gia chiến sự, nhưng họ đều đang phải gánh chịu những hệ lụy trực tiếp từ làn sóng bạo lực tại Trung Đông.

Bài phát biểu sắp tới của ông Carney trước Quốc hội liên bang được dự báo sẽ là một lời kêu gọi đoàn kết mạnh mẽ giữa các quốc gia dân chủ có cùng chí hướng.

Tương lai bất định và sách lược “giải quyết theo từng ngày”

Trong khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ám chỉ rằng chiến dịch tại Iran có thể kéo dài nhiều tuần hơn dự kiến, Chánh phủ Úc đang chọn cách ứng xử thận trọng và thích ứng linh hoạt. Ông Richard Marles thừa nhận tính chất khó lường của cuộc xung đột và những tác động kinh tế tiềm tàng mà Úc phải chuẩn bị đối mặt.

Ông Marles nói thêm, “Nghe có vẻ sáo rỗng, nhưng bạn thực sự phải giải quyết việc này theo từng ngày. Rất khó để suy đoán điều này sẽ kéo dài bao lâu. Chúng tôi rất lưu tâm… và đang xem xét các tác động kinh tế tiềm tàng sẽ là gì”.

Trọng tâm của Úc hiện nay vẫn là sự an toàn của công dân. Với hàng ngàn người đang thấp thỏm chờ đợi không phận mở cửa và các binh sĩ đang túc trực tại các điểm nóng, Chánh phủ liên bang Úc đang đứng trước một trong những thử thách đối ngoại và bảo hộ công dân lớn nhất trong thập niên qua. Thế giới đang nín thở theo dõi từng động thái từ Trung Đông, và Úc cũng không ngoại lệ.

(Theo SBS News)