Getty Images
Tác giả, James FitzGerald & Bernd Debusmann Jr – Tòa Bạch Ốc, ngày 25/02/2026
Tổng thống Mỹ Donald Trump đã đe dọa sẽ áp đặt quan thuế cao hơn đối với các quốc gia nếu họ “giở trò” trong các thỏa thuận thương mại gần đây, sau khi Tòa án Tối cao tuần trước đã chặn nhiều loại quan thuế toàn cầu của ông.
Lời cảnh báo của ông được đưa ra khi các quốc gia trên thế giới cho biết đang đánh giá xem những loại quan thuế và thỏa thuận thương mại nào sẽ được giữ lại sau phán quyết, vốn đã bác bỏ phần lớn các loại quan thuế mà ông Trump áp đặt năm ngoái.
Liên minh Âu châu hôm 23/2 cho biết họ sẽ tạm dừng việc phê chuẩn một thỏa thuận đạt được vào mùa hè rồi.
Ấn Độ cũng tuyên bố họ sẽ hoãn các cuộc đàm phán đã được lên lịch trước đó nhằm hoàn tất một thỏa thuận gần đây.
Trên mạng xã hội, ông Trump cảnh báo các quốc gia không nên lợi dụng phán quyết này để thoái thác các cam kết thương mại đã đưa ra sau khi áp thuế năm ngoái.
“Bất kỳ quốc gia nào muốn ‘giở trò’ với phán quyết lố bịch của Tòa án Tối cao, đặc biệt là những quốc gia đã ‘lừa’ Hoa Kỳ trong nhiều năm, thậm chí nhiều thập niên, sẽ phải đối mặt với mức thuế cao hơn nhiều, và thậm chí còn tồi tệ hơn, so với mức thuế mà họ vừa mới đồng ý,” ông viết trên Truth Social. “Bên mua hãy coi chừng.”
Sự tranh cãi qua lại này là dấu hiệu cho thấy hỗn loạn bắt đầu sau khi Tòa án Tối cao hôm 20/2 bác bỏ các mức quan thuế do Trump công bố hồi mùa xuân năm ngoái theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế năm 1977 (IEEPA).
Tòa án cho rằng IEEPA không cho phép tổng thống áp đặt các mức quan thuế, vốn là thuế nhập cảng do các doanh nghiệp đưa hàng hóa vào nước này phải trả.
Ông Trump đã đáp trả bằng việc áp dụng một đạo luật khác, tuyên bố áp đặt mức quan thuế toàn cầu mới 10%, và nhanh chóng nâng lên 15%. Mức thuế này, trong đó một số sản phẩm được miễn trừ, đã có hiệu lực vào ngày 24/2.
Tuy nhiên, nhiều quốc gia cho hay họ vẫn không chắc chắn về tình trạng của các thỏa thuận được đàm phán sau các biện pháp quan thuế ban đầu của ông Trump – khi nhiều nước tìm cách giảm thuế đánh lên hàng hóa của mình nhằm đổi lấy cam kết đầu tư hoặc các nhượng bộ khác để tạo điều kiện thuận lợi hơn cho các công ty Mỹ kinh doanh ở nước ngoài.
Hôm 23/2, chánh phủ Anh cho hay đang gây áp lực lên các quan chức Mỹ để có câu trả lời về việc liệu thỏa thuận của nước này – trong đó quy định quan thuế ở mức 10%, thấp hơn mức 15% mà Trump tuyên bố hôm 21/2 – có được giữ nguyên hay không.
“Tôi nhận thấy sự không chắc chắn từ thông báo mới nhất của Mỹ,” Bộ trưởng Thương mại và Kinh doanh Anh Peter Kyle tuyên bố, đồng thời nói thêm rằng “tất cả các lựa chọn” đều đang được xem xét khi Anh tìm cách bảo vệ các doanh nghiệp và người dân.
Ông Bernd Lange, chủ tịch Ủy ban Thương mại Quốc tế của Nghị viện Âu châu, cho hay cơ quan này đã tạm dừng việc phê duyệt thỏa thuận mà Mỹ và EU đã thông qua vào tháng Bảy để chờ đợi sự rõ ràng hơn.
Ông nói, “Tình hình hiện nay bất ổn hơn bao giờ hết.”
Tòa Bạch Ốc khẳng định chánh sách thương mại của họ sẽ không thay đổi do phán quyết này, khi chuyển sang xử dụng các luật khác để áp đặt quan thuế.
Hôm 20/2, Tổng thống Trump đã áp dụng Điều 122, một điều luật chưa từng được xử dụng, cho phép tổng thống áp đặt quan thuế trong 150 ngày mà không cần sự chấp thuận của Quốc hội Hoa Kỳ.
Ông cũng ra lệnh cho các quan chức bắt đầu điều tra theo Điều 301, một điều luật thương mại riêng biệt cho phép tổng thống áp đặt quan thuế để đáp trả các hành vi thương mại “không công bằng” cụ thể.
Các mức thuế mới dự kiến sẽ được áp dụng song song với các mức thuế riêng biệt đã được ông Trump áp đặt trước đó đối với các mặt hàng cụ thể, chẳng hạn như thép, nhôm và ô tô, vốn không bị ảnh hưởng bởi phán quyết của tòa án.
Đại diện Thương mại Hoa Kỳ Jamieson Greer nói với ABC News hôm 22/2 rằng:”Chúng tôi đã tìm ra cách để thực sự tái cấu trúc những gì chúng tôi đang làm,”
“Công cụ pháp lý để thực hiện có thể thay đổi, nhưng chánh sách thì không.”
Trong một cuộc phỏng vấn riêng với CBS News hôm 22/2, ông Greer cho biết Tòa Bạch Ốc sẽ “giữ vững” các thỏa thuận thương mại mà họ đã ký kết.
Ông Greer nói thêm: “Chúng tôi kỳ vọng các đối tác của mình cũng sẽ giữ vững các thỏa thuận đó”.
Cổ phiếu tại Mỹ giảm điểm vào đầu tuần, với chỉ số S&P 500 xuống khoảng 1%, một phần do sự bất ổn thương mại, điều mà nhiều chuyên viên phân tíáh và doanh nghiệp dự báo sẽ tiếp tục.
Quan thuế 15% mới sẽ hết hạn sau 150 ngày, trừ khi Quốc hội Hoa Kỳ bỏ phiếu gia hạn.
Lãnh đạo phe thiểu số tại Thượng viện, ông Chuck Schumer, cảnh báo hôm 23/2 rằng Đảng Dân chủ sẽ ngăn chặn bất kỳ nỗ lực nào nhằm gia hạn quan thuế. Quan thuế của ông Trump cũng không được lòng một số đảng viên Cộng hòa.
Ông Schumer tuyên bố: “Đảng Dân chủ sẽ không tiếp tay cho sự tàn phá kinh tế do Trump gây ra”.
Viết trên mạng xã hội hôm 23/2, Tổng thống Trump lập luận rằng ông không cần sự chấp thuận của Quốc hội Hoa Kỳ đối với quan thuế.
(Theo BBC News)
