HOA KỲ – Tòa Án Tối Cao Mỹ hôm 20/02/2026, đã công bố phán quyết, bác bỏ phần lớn các mức thuế đối xứng « mang tính trừng phạt » đánh vào hàng nhập cảng từ nhiều nước mà Tổng thống Donald Trump đưa ra, cho rằng lãnh đạo Mỹ lạm quyền. Tổng thống Trump ngay lập tức đã chỉ trích quyết định này, và đáp trả bằng việc ký sắc lệnh mới, áp thuế 10 % đối với hàng hóa toàn cầu nhập cảng vào Hoa Kỳ trong thời hạn tối đa 150 ngày.
(Ảnh: RFI)
Theo phán quyết của Tòa Án Tối Cao, tổng thống Trump đã vượt quá quyền hạn khi áp đặt quan thuế, và không thể biện minh cho chánh sách này bằng « tình trạng khẩn cấp quốc gia » về kinh tế, khi xử dụng một văn bản luật năm 1977 (IEEPA – International Emergency Economic Powers Ac), cho phép chánh phủ hành động nhanh chóng không cần thông qua Quốc Hội. Chánh án John Roberts nói rõ là tổng thống cần phải « chứng minh được là có sự đồng thuận rõ ràng của Quốc Hội ».
Ngay sau quyết định này, tổng thống Donald Trump đã tổ chức họp báo, chỉ trích gay gắt sáu thẩm phán của Tòa án Tối cao, trong đó có ba thuộc phe Cộng Hòa, đã tạo thành một đa số bất thường chống lại ông. Từ New York, thông tín viên Loubna Anaki tường trình:
Tổng thống Donald Trump nhận định, trước các máy quay, rằng « thật đáng xấu hổ, thật điên rồ ». Ngay sau quyết định của Tòa Án Tối Cao, đưa ra một cảnh cáo nghiêm khắc đối với ông, tổng thống Mỹ đã tổ chức họp báo, lên án các thẩm phán, cho rằng ông đã lạm quyền để áp đặt quan thuế.
Nguyên thủ Mỹ nói : « Tòa đã nói rằng tôi không có quyền đánh thuế dù chỉ một đô la !Thật là nực cười ! Tôi có quyền ra lệnh cấm vận, nói với các nước rằng Washington không muốn làm ăn với họ trên đất Mỹ, nhưng tôi lại không có quyền bắt họ trả 10 đô-la ».
Tổng thống cùng các cộng sự đã lường trước quyết định của Tòa án, và ngay lập tức thông báo sẽ viện đến những luật khác để thay thế cho văn bản luật vừa bị các thẩm phán bác bỏ. Ông Trump nói thêm : « Hôm nay, tôi sẽ ký một sắc lệnh để áp thuế đối với hàng hóa toàn cầu nhập vào Hoa Kỳ, bổ túc vào các mức thuế hiện đang được áp dụng ».
Các mức thuế dự trù có hiệu lực trong 3 ngày tới (24/02), nhưng về mặt pháp ký, chỉ có thể được duy trì tối đa trong 150 ngày. Donald Trump đã giải thích rằng từ nay đến lúc đó, chánh quyền của ông sẽ nghiên cứu các công cụ pháp lý khác. »
Phán quyết của Tòa Án Tối Cao không đề cập đến việc chánh phủ Hoa Kỳ có phải hoàn trả thuế cho những doanh nghiệp đã nộp các khoản thuế do ông Trump áp đặt hay không. Hãng tin AP cho biết kể từ tháng 12/2025, bộ Tài Chánh Hoa Kỳ đã thu hơn 133 tỷ đô-la tiền thuế nhập cảng. Phòng thương mại Hoa Kỳ đã khẳng định rằng Tòa đã đưa ra quyết định đúng đắn, có lợi cho các doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Phản ứng quốc tế
Nhiều quốc gia và định chế trên thế giới cũng ngay lập tức ra phản ứng. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron cho rằng quyết định này sẽ giúp các nước bớt phải suy nghĩ, « thật tuyệt vì có những cơ chế kiểm soát và đối trọng trong các nền dân chủ ».
Lãnh đạo Liên đoàn Công nghiệp Đức cho rằng Tòa Án Tối Cao của Mỹ đã « gửi một tín hiệu mạnh mẽ ủng hộ trật tự thương mại dựa trên luật lệ hơn là các biện pháp đơn phương ». Bộ trưởng kinh tế Mexico thì tỏ ra thận trọng, kiên nhẫn « chờ đợi những biện pháp của Mỹ », trong hiện tại 85 % hàng hóa của nước này xuất sang Hoa Kỳ không phải chịu thuế nhờ hiệp định thương mại tự do.
Thuế đối xứng của Trump: Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ và hệ quả trước mắt
Phán quyết của Tòa án Tối cao Mỹ, ngày 20/02/2026, đã giáng một đòn mạnh vào chánh sách quốc tế của tổng thống Donald Trump, khi kết luận phần lớn các mức thuế “đối xứng” áp lên hàng nhập cảng là bất hợp pháp. Đây vốn là trụ cột trong chiến lược kinh tế và chánh sách quốc tế của ông Trump kể từ khi trở lại Tòa Bạch Ốc.
* Theo quyết định này, các mức thuế áp rộng rãi lên gần như toàn bộ hàng hóa nhập cảng vào Hoa Kỳ bị hủy bỏ. Tuy nhiên, mức thuế đối với một số lĩnh vực như xe hơi, thép, nhôm và dược phẩm vẫn được giữ nguyên. Theo Gregory Daco, chuyên gia kinh tế trưởng của văn phòng tư vấn đóng trụ sở tại Mỹ EY-Parthenon, hệ quả trực tiếp là thuế suất trung bình đối với hàng nhập cảng vào Mỹ dự kiến giảm từ khoảng 16,8% xuống còn gần 9,5%, giúp hạ chi phí cho doanh nghiệp và có thể giảm áp lực giá cả trong nước.
* Một tác động lớn khác là vấn đề hoàn thuế. Theo ước tính chưa đầy đủ, nguồn thu từ thuế “đối xứng” trong năm 2025 lên tới 130–140 tỷ đô-la. Nếu các yêu cầu hoàn tiền được chấp nhận trên diện rộng, ngân sách liên bang sẽ phải đối mặt với áp lực tài chánh đáng kể. Hôm thứ Sáu, ông Trump đã tuyên bố rằng vấn đề hoàn thuế sẽ được giải quyết tại tòa án. Một số bang do đảng Dân chủ điều hành đã nhanh chóng yêu cầu chánh quyền hoàn trả trực tiếp tiền cho người tiêu dùng.
* Không dừng lại ở đó, phán quyết còn làm suy yếu công cụ đàm phán thương mại của chính quyền. Bộ trưởng Tài chánh Scott Bessent từng thừa nhận rằng quan thuế là đòn bẩy quan trọng trong thương lượng với các đối tác. Khi nền tảng pháp lý bị bác bỏ, khả năng gây sức ép của Washington có thể bị giới hạn.
Về ngắn hạn, thị trường có thể phản ứng tích cực trước triển vọng giảm thuế và tiềm năng hoàn tiền cho doanh nghiệp. Phán quyết của Tòa án Tối cao không chỉ liên quan đến một tranh chấp pháp lý về thẩm quyền hành pháp, mà còn đặt ra câu hỏi lớn về giới hạn quyền lực tổng thống trong việc định hình chánh sách thương mại, một chủ đề nhiều khả năng sẽ còn gây tranh luận sâu sắc trong hệ thống chánh trị Mỹ thời gian tới.
(Theo RFI)
