(Ảnh đồ họa: thestar.com.my)

BANGKOK/THAILAND, Từ ​​ngày 1 tháng Một năm 2026, việc xuất cảng các sản phẩm thủy sản từ 12 ngư trường chính của Việt Nam sang Hoa Kỳ đã chánh thức bị đình chỉ.

Sự gián đoạn này diễn ra sau quyết định chánh thức của Cơ quan Khí tượng và Hải dương học Quốc gia Hoa Kỳ (National Oceanic and Atmospheric Administration – NOAA) về việc từ chối “kết quả đánh giá mức độ tương đồng giữa quy định và thực tiễn bảo vệ động vật có vú biển của quốc gia xuất khẩu với tiêu chuẩn của Mỹ” (“comparability findings”) đối với các ngư trường này, với lý do không đáp ứng các tiêu chuẩn nghiêm ngặt của Đạo luật Bảo vệ Động vật có vú biển (Marine Mammal Protection Act – MMPA).

Theo phân tách chiến lược của Trung tâm Thương mại Thái Lan (Thai Trade Centre) đặt tại Thành phố Hồ Chí Minh (Sài Gòn), việc thực thi này đánh dấu một sự thay đổi đáng kể trong bối cảnh cạnh tranh của thị trường hải sản Hoa Kỳ.

Trong ngắn hạn, việc đình chỉ này dự kiến ​​sẽ tạo ra một khoảng trống nguồn cung đáng kể, đặc biệt là đối với các mặt hàng mà Việt Nam tnắm giữ thị phần chi phối bấy lâu nay, chẳng hạn như cá ngừ, mực ống, và cua.

Khoảng trống thị trường này tạo ra một cơ hội chiến lược cho các công ty xuất cảng ở các nước khác, đáng chú ý nhất là Thái Lan, để tham gia và giành được thị phần lớn hơn trên thị trường Hoa Kỳ.

Ngoài tác động thương mại trước mắt, động thái này báo hiệu rằng các tiêu chuẩn về môi sinh và phát triển bền vững đã phát triển từ những quy định tùy chọn thành những trụ cột cấu trúc bắt buộc của thương mại toàn cầu.

Đối với các công ty của Thái Lan, biện pháp của Mỹ vừa là cơ hội sinh lợi vừa là lời cảnh báo chánh sách quan trọng.

Thái Lan có vị thế tốt để tận dụng khung pháp lý quản lý nghề cá mạnh mẽ và việc tuân thủ các tiêu chuẩn giám sát quốc tế nhằm củng cố niềm tin của các công ty nhập cảng của Hoa Kỳ.

Tuy nhiên, phân tách cảnh báo rằng rủi ro về các quy định môi sinh ngày càng nghiêm ngặt vẫn còn cao.

Để bảo đảm được việc thâm nhập thị trường trong tương lai, các công ty xuất cảng của Thái Lan phải ưu tiên việc lập hồ sơ tỉ mỉ, bao gồm Giấy chứng nhận Xuất xứ (COA), và bảo đảm được việc truy vết nguồn gốc đầy đủ trên toàn bộ chuỗi cung ứng.

Tác động này cũng ảnh hưởng đến các doanh nghiệp Thái Lan có đầu tư trực tiếp hoặc đang hoạt động tại Việt Nam.

Mặc dù các doanh nghiệp này có thể phải đối mặt với những thách thức trước mắt về sản xuất và xuất cảng, nhưng tình hình này mang lại cơ hội chiến lược dài hạn để dẫn đầu việc chuyển giao công nghệ và thực hiện các thực tiễn quản lý bền vững.

Bằng cách giúp ngành thủy sản Việt Nam tuân thủ các yêu cầu của MMPA, các nhà đầu tư Thái Lan có thể đóng vai trò then chốt trong việc nâng cấp ngành công nghiệp của khu vực.

Tóm lại, diễn biến này nhấn mạnh nhu cầu cấp thiết đối với ngành thủy sản Thái Lan trong việc chuyển hướng từ cạnh tranh dựa trên giá cả sang chiến lược dựa trên các tiêu chuẩn cao và tính bền vững, những yếu tố thiết yếu mới để duy trì lợi thế cạnh tranh trên trường quốc tế. – The Nation/ANN

(Huy Le bên dịch – Nguồn: thestar.com.my)