Hôm 18/01/2026, một cuộc họp khẩn của đại sứ 27 nước thành viên Liên Hiệp Âu Châu diễn ra tại Bruxelles nhằm tìm kiếm một phản ứng thống nhất sau khi tổng thống Mỹ Donald Trump, trong một thông điệp với giọng điệu gay gắt, đã cáo buộc 8 nước Âu châu đang chơi « một trò chơi nguy hiểm », đồng thời dọa áp các mức quan thuế mới nhắm vào 8 nước này, trong đó có Anh, Pháp, Đức. Đây là những nước phản đối tham vọng chiếm hữu Greenland của nguyên thủ Mỹ.
Ảnh minh họa : Tổng thống Mỹ Donald Trump trên nền lá cờ Liên Âu và Greenland với dòng chữ ” quan thuế “. REUTERS – Dado Ruvic
Thông tín viên Carrie Nooten tại New York giải thích :
« Bắt đầu từ ngày 01/02/2026, Donald Trump đe dọa các mức quan thuế mới đối với hàng hóa nhập khẩu từ Anh, Đan Mạch, Đức, Hà Lan, Na Uy, Pháp, Phần Lan và Thụy Điển, cho đến khi Hoa Kỳ được phép mua lại Greenland.
Mức thuế 10% này sẽ được cộng thêm vào mức thuế đã áp dụng từ năm vừa rồi, tức khoảng 10% đối với hàng hóa Anh Quốc, 15% đối với hàng của Pháp. Và nếu không đạt được một thỏa thuận nào từ đây đến ngày 01/06 về điều mà ông Trump gọi là “mua lại hoàn toàn và trọn vẹn vùng Greenland “, quan thuế có thể sẽ tăng lên đến 25%.
Tại Bruxelles, Liên Hiệp Âu Châu lo ngại một vòng xoáy leo thang nguy hiểm và sự suy yếu mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương. Ở Mỹ, những thông báo này cũng đang gây xáo trộn trong hàng ngũ đảng Cộng Hòa. Nhiều nghị sĩ lên án một cách hành xử được cho là quá mức và phản tác dụng.
Theo một thăm dò gần đây, chưa tới một phần năm số người Mỹ được hỏi ủng hộ ý tưởng mua lại Greenland. »
Liên minh xuyên Đại Tây Dương ngày càng rạn nứt
Âu châu ngay lập tức đã phản ứng gay gắt trước đe dọa từ bên kia bờ Đại Tây Dương, việc áp đặt các rào quản quan thuế sẽ khiến cho quan hệ giữa hai bên rơi vào một « vòng xoáy đầy nguy hiểm ».
Thông tín viên RFI Pierre Benazet từ Bruxelles cho biết thêm :
« Chỉ vài phút sau lời đe dọa của Donald Trump, chủ tịch Hội Đồng Âu châu Antonio Costa là người đầu tiên có phản ứng : “Âu châu sẽ luôn kiên quyết bảo vệ luật pháp quốc tế, và đầu tiên, là bảo vệ lãnh thổ của các nước thành viên Âu châu.” Tuyên bố chung chánh thức được đưa ra sau đó cùng với chủ tịch Hội Đồng Âu châu đã cảnh báo về rủi ro làm rạn nứt mối quan hệ xuyên Đại Tây Dương, nhưng đồng thời cũng kêu gọi nối lại đối thoại. Phản ứng này được đánh giá là chưa đủ mạnh mẽ so với sự phẫn nộ của các quốc gia liên quan. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron coi những lời đe dọa của ông Trump là “không thể chấp nhận được”. Thủ tướng Anh thì gọi đó là những phát ngôn “hoàn toàn lạc lõng”. Ngoại trưởng Đan Mạch thì xử dụng cách nói giảm nói tránh, mô tả sự việc là “đáng ngạc nhiên”.
Trong số 8 nước Âu châu, chỉ có Anh Quốc và Na Uy là không thuộc Liên Hiệp Âu châu, các nước còn lại phải tập trung vào việc đưa ra một phản ứng chung từ phía Âu châu. Đại diện thường trực của 27 nước thành viên sẽ họp tại Bruxelles vào chiều ngày 18/01. Trong số các phương thức đang được cân nhắc, Liên Hiệp Âu châu có thể tái áp đặt các biện pháp quan thuế để trả đũa hoặc kích hoạt công cụ “chống chèn ép kinh tế” (anti-coersion) của EU. »
Về phía Đức, Bertram Kawlath, chủ tịch Hiệp hội kỹ sư Đức (VDMA) cũng ủng hộ xử dụng « Công cụ chống cưỡng chế » của khối để chống lại kế hoạch của tổng thống Mỹ Donald Trump, « vì nếu Âu châu nhượng bộ, thì chỉ khuyến khích tổng thống Mỹ đưa ra yêu cầu vô lý tiếp theo và đe dọa áp đặt thêm quan thuế ».
Ngoại trưởng Hà Lan, David van Weel, vào ngày 18/01, nhận xét lời đe dọa của tổng thống Mỹ là hành vi « tống tiền », không giúp ích gì cho liên minh (NATO) và cũng không giúp ích gì cho Greenland.
Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sanchez, trong một cuộc phỏng vấn trên báo được đăng tải hôm Chủ nhật, mô tả việc Mỹ xâm lược Greenland « sẽ khiến Putin trở thành người đàn ông hạnh phúc nhất trên trái đất…, bởi điều này sẽ hợp pháp hóa nỗ lực xâm lược Ukraina của Nga ». Lãnh đạo ngoại giao Âu châu, Kaja Kallas, cho rằng « Trung Quốc và Nga chắc hẳn đang rất hả hê vì được hưởng lợi từ sự chia rẽ giữa các đồng minh ».
Về phía Đan Mạch, lãnh đạo bộ Ngoại Giao nước này thông báo đến Oslo, Na Uy ngay trong sáng Chủ nhật, và sẽ đến Anh Quốc, Thụy Điển vào tuần sau, để thảo luận với ba nước đồng minh và thành viên của NATO về việc tăng cường vai trò của Liên minh quân sự trong việc bảo đảm an ninh vùng cực.
Còn tại Nuuk, thủ phủ của đảo tự trị Greenland, thuộc Đan Mạch, hôm 17/01, hàng ngàn người đã đi biểu tình, tuần hành khắp thành phố băng giá và tập kết trước lãnh sự quán Mỹ tại Nuuk. Thủ tướng Greenland Jens-Frederik Nielsen cũng tham gia vào cuộc tuần hành thu hút gần một phần tư dân số Nuuk, được đánh giá là cuộc biểu tình lớn nhất trên đảo. Họ giơ cao các biểu ngữ phản đối, vẫy quốc kỳ và hô vang « Greenland không phải để bán ».
Nhiều cuộc mít tinh và tuần hành cũng diễn ra trên khắp lãnh thổ Đan Mạch. Tại Copenhagen, theo AFP, hơn 20.000 người mặc áo đỏ và trắng, màu cờ của Greenland và Đan Mạch, cũng đã tuần hành đến đại sứ quán Mỹ, hô vang tên Greenland bằng tiếng Greenland: « Kalaallit Nunaat ! »
(Theo RFI)
