Trong cuộc hội đàm hôm nay, 16/01/2026, tại Bắc Kinh, thủ tướng Gia Nã Đại (Canada), Mark Carney, và chủ tịch Trung Quốc, Tập Cận Bình, đã đồng thuận tăng cường hợp tác, đạt thỏa thuận trên trên nhiều lĩnh vực. Phía Trung Quốc đánh giá đây là “một bước ngoặt”, khép lại nhiều năm căng thẳng ngoại giao giữa hai nước.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp thủ tướng Gia Nã Đại (Canada) Mark Carney tại Bắc Kinh, Trung Quốc, ngày 16/01/2026. © AP/Sean Kilpatrick

Theo thỏa thuận mới này, Trung Quốc, từng là thị trường hạt cải dầu lớn nhất của Gia Nã Đại, sẽ giảm thuế đối với các sản phẩm này từ 84% xuống còn 15%. Bắc Kinh cũng sẽ cho phép du khách Gia Nã Đại nhập cảnh mà không cần thị thực. Đổi lại, Gia Nã Đại sẽ nhập cảng 49.000 xe điện (EV) của Trung Quốc theo mức thuế ưu đãi mới là 6,1%, thấp hơn nhiều so với mức thuế 100% dưới thời cựu thủ tướng Justin Trudeau. 

Từ Bắc Kinh, thông tín viên Cléa Broadhurst cho biết cụ thể : 

Tại Đại lễ đường Nhân dân, chủ tịch Tập Cận Bình đã tiếp đón thủ tướng Mark Carney và trình bày tầm nhìn của Trung Quốc về một “hình thức quan hệ đối tác chiến lược mới”. Bắc Kinh qua đó thể hiện học thuyết ngoại giao của mình: tôn trọng các hệ thống chánh trị, hợp tác đôi bên cùng có lợi, tin cậy lẫn nhau và bảo vệ chủ nghĩa đa phương, được coi như liều thuốc giải độc, chống lại một thế giới đang bị phân mảnh. Thông điệp này không chỉ gửi tới Ottawa mà còn nhắm tới cả Washington.

Đối với Trung Quốc, đây là thời điểm mang tính sách lược. Đối mặt với các biện pháp trừng phạt của Mỹ, Bắc Kinh tìm cách nới lỏng vòng vây ngoại giao và chứng tỏ rằng họ không bị cô lập, thông qua việc xích lại gần một thành viên của nhóm G7.

Về phía Gia Nã Đại, tính toán cũng mang đậm màu sắc chánh trị. Dưới sức ép từ Donald Trump, Ottawa đang tìm cách giảm sự phụ thuộc kinh tế vào Hoa Kỳ và đa dạng hóa các thị trường thương mại. Mark Carney thậm chí còn tái khẳng định chính sách “một Trung Quốc”, một tín hiệu mạnh mẽ trong bối cảnh hiện nay.

Các lĩnh vực được hai nước đặc biệt quan tâm — nông nghiệp, năng lượng, tài chánh, khí hậu — cũng phù hợp với những ưu tiên của Trung Quốc là bảo đảm an ninh nguồn cung và đa dạng hóa các đối tác. Động thái xích lại gần này cho thấy một sự tái cân bằng chiến lược. Trong một thế giới bị phân cực, Gia Nã Đại giờ đây đang khai triển phát triển trên nhiều mặt trận, trong khi Bắc Kinh củng cố các cuộc vận động về mặt ngoại giao của mình.

(Theo Rfi)

(Huy Le phụ đính)