Nông dân trên khắp Âu châu đang phản đối thỏa thuận thương mại với các quốc gia Nam Mỹ. Nguồn: Getty / Bloomberg/Bloomberg via Getty Images

Thỏa ước nầy được xem là một trong những thỏa thuận thương mại lớn nhất trong lịch sử, với việc EU và một số quốc gia Mỹ Latinh, chuẩn bị ký kết Hiệp định Mercosur vào cuối tuần này 17 tháng 1/2026. Được thiết kế một phần để giảm sự phụ thuộc vào Hoa Kỳ và Trung Quốc và tìm kiếm các thị trường tăng trưởng mới, thỏa thuận này đã vấp phải sự phản đối mạnh mẽ, từ một số quốc gia và ngành công nghiệp Âu châu.

Thỏa thuận Mercosur giữa Âu châu và phần lớn các nước Mỹ Latinh, tuy chưa phải là một Hiệp định thương mại tự do hoàn toàn, nhưng là một trong những thỏa thuận có nhiều tham vọng nhất trong lịch sử.

25 năm sau khi được hình thành lần đầu, Chủ tịch Ủy ban Âu châu là bà Ursula Von der Leyen, sẽ ký kết thỏa thuận này vào thứ Bảy ngày 17 tháng 1/2026.

Thỏa thuận này quy định việc bãi bỏ thuế quan, đối với 91% hàng xuất cảng của Âu châu sang khối Mercosur, bao gồm Argentina (Á Căn Đình), Brazil (Ba Tây), Paraguay (Ba Lạp Khuê), và Uruguay (Ô Lạp Khuê), trong vòng 15 năm tới.

Thương mại là tiêu đề chính, nhưng chuyên gia nghiên cứu người Brazil (Ba Tây), Tiến sĩ Lia Vall cho rằng, đây là một thỏa thuận được thiết kế để củng cố mối quan hệ, vào thời điểm các liên minh toàn cầu, bao gồm cả Tổ chức Thương mại Thế giới, đang bị chánh phủ Hoa Kỳ dưới thời Tổng thống Donald Trump làm suy yếu.

Lia Vall nói, “Với chính sách ưu tiên chủ nghĩa đơn phương và sự bác bỏ mạnh mẽ các thể chế đa phương, của Tổng thống Mỹ, Donald Trump, thỏa thuận này mang ý nghĩa chánh trị quan trọng. Thứ nhất, nó cho thấy tiềm năng hai khối lớn, đạt được một thỏa thuận thương mại rộng lớn, không chỉ về thương mại, chứng minh rằng việc hợp tác là khả thi”.

Được biết Hiệp định Thương mại Mercosur đã được Nghị viện Âu châu thông qua tuần trước, vào ngày 9 tháng 1/2026, một bước phát triển được các quốc gia Mỹ Latinh ký kết hoan nghênh.

Các mặt hàng xuất cảng chính được đề cập, liên quan đến nông sản, xe hơi và khoáng sản.

Quan thuế hiện hành có thể lên tới 35% đối với xe hơi hay phụ tùng xe hơi, hoặc 28% đối với các sản phẩm sữa.

Vì vậy việc loại bỏ các loại quan thuế này, sẽ tiết kiệm được khoảng 4 tỷ đô-la và sẽ có hiệu lực dần dần, với thời gian cụ thể tùy thuộc vào từng sản phẩm.

Phó Tổng thống Brazil (Ba Tây), Geraldo Alckmin, cho biết, điều này sẽ thúc đẩy đầu tư và dẫn đến “các sản phẩm rẻ hơn và chất lượng tốt hơn”.

Ông Geraldo Alckmin nói, “Một tình huống đôi bên cùng có lợi, nghĩa là sản phẩm rẻ hơn và chất lượng tốt hơn. Vì vậy ở đâu cạnh tranh hơn, ở đó bán được hàng. Chúng ta cạnh tranh hơn trong lãnh vực này, chúng ta bán; bên kia cạnh tranh hơn trong lãnh vực khác, chúng ta mua. Xã hội được hưởng lợi, với sản phẩm rẻ hơn và chất lượng tốt hơn”,.

Vào thời điểm đó, nông dân Hy Lạp cho biết họ sẽ bị ảnh hưởng nặng nề, bởi một thỏa thuận thương mại tự do với các quốc gia Nam Mỹ.

Nhiều người đã tổ chức các cuộc phong tỏa bằng máy kéo trên các đường cao tốc chính, với nông dân Vasilis Theodouru lên án chánh phủ, về điều mà ông cho là tình hình vốn đã tồi tệ đối với nông dân cả nước.

Ông Vasilis Theodouru nói, “Có một vấn đề rộng lớn hơn ở toàn Âu châu, liên quan đến chương trình Mercosur, liên quan đến những gì sẽ xảy ra với Ukraine (Ô Khắc Lan). Người ta dự đoán rằng, các sản phẩm từ các nước thuộc thế giới thứ ba, sẽ tràn vào Âu châu và phá hủy giá cả các sản phẩm của Âu châu, điều đó có nghĩa là sự sống còn của chúng ta đang bị đe dọa”.

Còn nông dân Ái Nhĩ Lan (Ireland), Ba Lan và Pháp cũng có chung quan điểm, với những lo ngại chính bao gồm an toàn thực phẩm và việc thỏa thuận này, sẽ khiến 99.000 tấn thịt bò giá rẻ đến từ Nam Mỹ.

Tiến sĩ Vall, người làm việc tại Viện Kinh tế Brazil, FGV-IBRE, cho biết hoàn cảnh đó gần như chắc chắn, sẽ được ngăn chặn.

“Không có thỏa thuận thương mại nào, tự do hóa hoàn toàn thương mại của một quốc gia, chúng luôn bảo lưu các sản phẩm nhạy cảm hơn. Trong trường hợp của Âu châu, đó rõ ràng là các sản phẩm nông nghiệp. Vì vậy, mặc dù sẽ có sự tiếp cận thị trường rộng hơn cho thịt, vốn là mối quan tâm chính của chúng ta, nhưng nó sẽ không bao giờ là hoàn toàn”.

Được biết Thỏa thuận này sẽ thúc đẩy ngành công nghiệp xe hơi đang gặp khó khăn của châu Âu, chủ yếu là của Đức, với các quốc gia Nam Mỹ đại diện cho một thị trường tăng trưởng cho xe hơi.

Ngành này rất quan trọng đối với nền kinh tế của khối và đã gặp khó khăn, trong bối cảnh các diễn biến bao gồm, việc Donald Trump tăng thuế quan, đối với hàng nhập từ châu Âu.

Tuần này, ông đã nhắc lại cam kết của mình, đối với ngành sản xuất xe hơi nội địa của Mỹ.
Tổng thống Donald Trump nói, “Chúng tôi muốn sản xuất chúng ở đây. Và đó là điều đang xảy ra. Mọi người đang đổ xô đến đây. Từ Gia Nã Đại (Canada), họ đang đến đây. Từ Mễ Tây Cơ (Mexico), từ Nhựt Bổn, từ Đức, từ khắp nơi trên thế giới, họ đang đến đây, họ đang mở các nhà máy của mình”.

Trong khi đó ở cả hai phe chánh trị, các chánh trị gia Pháp đều chỉ trích gay gắt thỏa thuận Mercosur, tuần này chỉ trích Tổng thống Emmanuel Macron, vì đã không tranh đấu mạnh mẽ hơn để ngăn chặn nó.

Mathilde Panot của đảng Bất Khuất, là người hiếm hoi đồng tình với các đồng nghiệp thuộc đảng bảo thủ của mình, trong việc thẩm lượng này.
Mathilde Panot nói, “Như vậy, chính thức thì Pháp đã bỏ phiếu chống lại thỏa thuận Liên minh Âu châu – Mercosur. Nhưng sự phản đối hời hợt này, không thể khiến ai quên đi 8 năm tham gia đàm phán, trong đó Emmanuel Macron không làm gì để ngăn chặn, hay cản trở bất cứ điều gì. Các bạn phải chịu hoàn toàn trách nhiệm, cho sự sỉ nhục này”.

Không có sự ủng hộ của hai quốc gia thành viên chủ chốt, và với những bảo lưu lớn từ hơn 100 chánh trị gia, chữ ký của chủ tịch Ủy ban EU vào cuối tuần này không bảo đảm, khi nào hoặc liệu thỏa thuận có được thực thi hay không.

(Theo SBS News)