Bắc Kinh gia tăng áp lực đối với Tokyo. Sau khi siết chặt kiểm soát xuất cảng hàng hóa lưỡng dụng, Trung Quốc kể từ giờ hạn chế xuất cảng đất hiếm sang Nhựt Bổn. Những thứ kim loại chiến lược trở thành đòn bẩy chánh trị của Trung Quốc trong bối cảnh căng thẳng xung quanh đảo Đài Loan.
Thủ tướng Nhật bà Sanae Takaichi bắt tay chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình, bên lề thượng đỉnh G20- Gyeongju, Hàn Quốc, ngày 31/10/2025. via REUTERS – KYODO
Thông tín viên Clea Broadhurst từ Bắc Kinh giải thích :
« Đất hiếm, những thứ kim loại thiết yếu cho xe hơi điện, linh kiện bán dẫn hay các trang thiết bị quân sự, hiện phải chịu sự kiểm soát xuất cảng nghiêm ngặt hơn. Quyết định này được đưa ra vài ngày sau khi Bắc Kinh thông báo siết chặt các quy định đối với các loại hàng hóa gọi là “lưỡng dụng”, nghĩa là cho cả dân sự và quân sự. Đây là một tín hiệu chánh trị rõ ràng, trong bối cảnh leo thang căng thẳng ngoại giao.
Bắc Kinh trừng phạt Tokyo sau các phát biểu của thủ tướng Sanae Takaichi, vì bà nói đến khả năng Nhựt Bổn can thiệp quân sự trong trường hợp xung đột xảy ra xung quanh đảo Đài Loan. Đối với Trung quốc, những tuyên bố này đã vượt qua một lằn ranh đỏ. Theo nhiều nguồn tin công nghiệp, giấy phép xuất cảng sang Nhựt Bổn hiện đang bị đình lại, đặc biệt là đối với các loại đất hiếm nặng và các loại nam châm hiệu năng cao.
Kết quả là, ngành công nghiệp Nhựt Bổn lo lắng cho các dây chuyền sản xuất của mình. Nhựt Bổn sản xuất các loại nam châm, nhưng phụ thuộc rất nhiều vào nguyên liệu thô của Trung Quốc, bất chấp các nỗ lực đa dạng hóa từ sau cuộc khủng hoảng giữa hai nước năm 2010.
Lệnh cấm, nếu kéo dài, có thể gây thiệt hại cho nền kinh tế Nhựt Bổn lên đến hơn 17 tỷ đô-la. Đây là một bằng chứng mới cho thấy khả năng Bắc Kinh biến thế thống trị công nghiệp thành một thứ vũ khí ngoại giao ».
Không chỉ cấm xuất cảng đất hiếm sang Nhựt Bổn, Bắc Kinh còn hạn chế nhập cảng hàng hóa Nhựt Bổn vào Trung Quốc. Hôm nay, 08/01/2026, Tokyo kêu gọi tiến hành trao đổi thương mại « suôn sẻ ». giữa hai nước.
(Nguồn Rfi)
(Huy Le phụ đính)
